Het Binnenhof: 1 april

Uw politieke nieuwsbrief

Staatssecretaris Dijkhoff (r) en de Noorse minister van Justitie Anders Anundsen bij de Penitentiaire Inrichting Norgerhaven te Veenhuizen. Beeld ANP/de Volkskrant

Goedemiddag. VVD-staatssecretaris Dijkhoff wil toch een eind maken aan een uniek Nederlands fenomeen. Verder in Dagkoersen: ministers en staatssecretarissen blijken platbelobbyd te worden. Dat onthult Lobbyland morgen in de Volkskrant. Daarin ook groot nieuws over het referendum. En Ard van der Steur? Daar kan Dagkoersen geen genoeg van krijgen.

Hier zijn ze, die Dagkoersen, helemaal gratis als u even hierheen gaat.

Beeld de Volkskrant

GESPREK VAN DE DAG
Toetsmoment tijdens levenslange straf

Wie in Nederland een levenslange gevangenisstraf krijgt, zit ook echt de rest van zijn leven in de gevangenis. Gratie is uiterst zeldzaam. Daarmee neemt Nederland internationaal een unieke positie in en daar wil staatssecretaris van Justitie, Klaas Dijkhoff, een eind aan maken. Hij komt over een aantal weken met een plan daartoe en volgens goed Hollands gebruik zal daar wel weer een commissie aan vast zitten. Dijkhoffs voorstel kan ertoe leiden dat bij levenslang gestraften na circa 25 jaar wordt getoetst of ze alsnog kunnen worden vrijgelaten.

Verslaggever Dion Mebius ging in Den Haag de reacties peilen. Oud-rechter en PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt kwam ruim een jaar geleden met een voorstel voor zo'n toets. Hij wil levenslang gestraften perspectief geven zodat ze wat gaan ondernemen in plaats van wachten op hun dood. Dat moet ook volgens Europese regels.

De VVD voelde nooit voor Recourts idee, maar constateerde ook dat de rechter in de praktijk nauwelijks levenslang oplegt. Als er een 'toetsmoment' komt, redeneert VVD'er Foort van Oosten, straft de rechter misschien wel vaker met levenslang. Dus is er nu steun van de liberalen, waardoor Dijkhoff aan het werk kan.

Maar gaat dat door de Eerste Kamer? CDA, PVV, ChristenUnie en SGP zijn mogelijk tegen de toets. PVV-Kamerlid Lilian Helder meent dat 'levenslang ook levenslang moet blijven', want ook de nabestaanden hebben levenslang gekregen. Het CDA ziet evenmin iets in verruiming van de straf. Dat er een, zij het minieme, kans is op gratie vindt CDA'er Madeleine van Toorenburg, oud-gevangenisdirecteur, voldoende.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Veiligheid en Justitie. Beeld anp
PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt Beeld ANP

BEÏNVLOEDING VAN DE DAG
Eindelijk: lobbyen in kaart gebracht

Volkskrantverslaggevers Eline Huisman en Ariejan Korteweg van Lobbyland hebben het lobbyen in Den Haag tot achter de komma uitgezocht. Morgen, zaterdag, staat in de Volkskrant hoe alle ministers en staatssecretaris worden geïnformeerd of verleid door De Lobby. Dat zijn niet alleen professionele lobbyisten, maar ook organisaties die baat hebben bij een bereidwillig bewindspersoon. Het zijn ook Kamerleden die iets bij een minister of staatssecretaris, al dan niet van hun eigen partij, gedaan willen krijgen.

Lobbyland achterhaalde via de WOB alle agenda-afspraken op ministeries van alle bewindspersonen, vanaf het aantreden van Rutte II tot 7 oktober 2015. Het gaat om bijna zesduizend afspraken, vooral van het bedrijfsleven, lagere overheden en het maatschappelijk middenveld. Het vaakst gingen de deuren van de ministerie van Onderwijs en van Sociale Zaken open, in Buitenlandse Zaken bestond de minste interesse.

Wat politieke kleur betreft kwamen de meeste afspraken voor rekening van vertegenwoordigers van regeringspartijen VVD en PvdA. Welke mensen, functionarissen, bedrijven en organisaties het vaakst bij welke bewindspersonen over de vloer kwamen, leest u morgen in de Volkskrant.

PEILING VAN DE DAG
Het gaat 6 april om de opkomst

Het heeft er meer dan alle schijn van dat 'NEE' wint woensdag 6 april. '6 april, wat is er 6 april', vroeg een mevrouw aan Ariejan Korteweg bij een SP-bijeenkomst over het Oekraïne-referendum.

Dat referendum dus. Dat volgens de initiatiefnemers overigens helemaal niet over Oekraïne of vrijhandel of welk verdrag dan ook gaat, maar om Europa. Meer precies: om het einde van de Europese Unie. Dat donkerbruine vermoeden hadden we vanaf de dag dat we voor het eerst van een Oekraïne-referendum spraken, maar het is goed dat dit nu is uitgesproken. U stemt woensdag dus toch voor of tegen Europa, kennelijk.

Morgen leest u in de Volkskrant de allerlaatste peiling. Daaruit blijkt dat de opkomst aanzienlijk lastiger valt in te schatten dan de uitslag. Dat een normaal verkiezingsopkomstpercentage niet gehaald wordt is zeker, want heel weinig mensen weten iets over het onderwerp van het referendum en het ontbreekt aan zicht op wat er daarna gaat gebeuren. Ook lastig: zowel links als rechts zijn onderling verdeeld over 'JA' of 'NEE'.

Na 6 april lijkt de vraag: wat hebben de stemgerechtigden die niet zijn gekomen willen duidelijk maken? Dat ze voor dit verdrag zijn of het ze gewoon niets kan schelen. Wie tegen is, gaat stemmen. De opkomst, daar draait het dus om. Is die minder dan 30 procent, dan zegt de wet dat de uitkomst moet worden genegeerd. Maar wat nu als in de loop van de dag blijkt dat de opkomst net op of onder de 30 procent blijft? Wat doen de JA-kiezers dan?

Die zullen gedurende de dag willen weten wat die opkomst is en daarover is nu onenigheid. De NOS heeft besloten om tussentijds geen opkomstcijfers te publiceren. Daar is het JA-kamp verontwaardigd over, melden verslaggevers Fokke Obbema en Jeroen Visser. NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff denkt dat het melden van tussenstanden op verkiezingsdag 'grote invloed kan hebben op het verloop van het referendum'. 'Ik vind dat wij een maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben en moeten nadenken over de gevolgen van wat wij publiceren. Wij willen verkiezingen niet beïnvloeden, maar ze verslaan.'

'Waanzin', oordeelt VVD-Kamerlid Han ten Broeke. 'Als ze zich bij de publieke omroep ineens zoveel zorgen maken over de invloed van hun berichtgeving op verkiezingen dan moeten ze een dag van tevoren ook geen peilingen meer publiceren.'

Het besluit van de NOS betekent niet dat er woensdag geen opkomstcijfers naar buiten komen. Zo geven veel gemeenten gedurende de dag tussenstanden over de opkomst. Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) juicht dat toe. 'De instructie aan gemeenten luidt om niets anders te doen dan bij andere verkiezingen. Ze zijn vrij om opkomstcijfers vrij te geven.'

Beeld ANP
Links Han ten Broeke (VVD - JA) en rechts Harry van Bommel (SP - NEE)in debat over het Oekraïne-referendum. Beeld ANP

VALT DAAR EEN MINISTER?
VVD: grote zorgen over Ard

Ook de VVD maakt zich op voor een spannende week, en niet alleen vanwege het Oekraïnereferendum. Binnen de partij is er 'grote bezorgdheid over Ard', signaleert verslaggever Frank Hendrickx, ook in de Volkskrant van morgen.

Komende donderdag moet de jurist bewijzen dat hij nog de juiste man is om het superministerie van Veiligheid en Justitie te leiden. De geur van een politieke einde hangt inmiddels in de lucht. Alle ingrediënten zijn aanwezig: Striemende koppen in De Telegraaf ('Minister van wanhoop'), ridiculisering door Lucky TV en onheilspellende stiltes vanuit zijn eigen partij.

'Bent u volgende week nog minister?', vroegen journalisten deze week een paar keer aan Van der Steur. 'Ik hoop het,' antwoordde de minister steeds.

Zelfs als Van der Steur donderdag de Kamer weet te overtuigen, gloort aan de horizon al weer een nieuw struikelblok: de commissie Oosting II komt voor het zomerreces met een nieuw rapport over de van bovenaf gestaakte zoektocht naar het bonnetje van de Teevendeal. En de VVD vreest nu al het ergste.

Minister van Veiligheid Ard van der Steur beantwoordt de vraag die geen minister eigenlijk wil beantwoorden. Beeld ANP

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen. Meld u hier aan om deze nieuwsbrief dagelijks in uw mailbox te ontvangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.