Het beste warenhuis

W


Wat is op de speelgoedafdeling van de Bijenkorf aan het Amsterdamse Damrak het exclusiefste product van dit jaar? De winkeljuffrouw toont een Star Wars Legodoos: 75 euro. Oh ja, er staat ook een sjoelbak van 54 euro. Een luxe sjoelbak, zo wordt vermeld. De Bijenkorf is nog altijd enigszins wars van extreem dure extravaganza: geen kerstballen van goud of legostenen met juwelen.


Vorige maand werd de Selfridges Group eigenaar van de Bijenkorf. Maar het betekent nog lang niet dat het Nederlandse warenhuis een kopie wordt van het Britse. Nederlandse vrouwen zijn pretentielozer.Maar de schoenenafdeling van Selfridges is met vierduizend paar uitgestalde schoenen en 55 duizend in voorraad, een paradijs voor vrouwen en tegelijkertijd een hel voor de meeste mannen.


Selfridges pretendeert de grootste schoenenafdeling van de wereld te hebben. Het is er een maand voor Kerst een gekkenhuis. De termen crisis, bezuinigen en werkloosheid zijn blijkbaar alleen op de boekhoudafdeling actueel. 'We komen handen tekort om alle klanten te helpen', zegt een verkoopster.


Op vrijdagmiddag is het zelfs zo druk dat bezoekers voetje voor voetje slalommen. In de Foodhall heerst een complete gekte. Er staat een lange rij voor de sushibar. Felicia Huizing uit Den Haag loopt hier rond met haar man en een bevriend echtpaar. 'Wij zijn gisteravond naar een musical geweest in de Royal Albert Hall. Vandaag winkelen we nog even. Ik vind Selfridges zo'n prachtige zaak. Stijlvol en sfeervol. Als er zo'n warenhuis in Amsterdam was, zou ik echt elke week in die stad gaan winkelen.'


Haar man vult aan: 'De Bijenkorf? Oh, nee. Dat is echt niets hierbij vergeleken. In Amsterdam doen ze nog een poging, maar die in Rotterdam is meer een aangepaste V&D.'


Verderop op de parterre staan de stands van alle grote cosmeticamerken: Tiffany, Chanel, Dior, Bulgari, Yves St. Laurent. Vrouwen kunnen zich hier door professionals laten opmaken. Het 'shop-in-shop'-systeem is door de Bijenkorf in Amsterdam al overgenomen.


Net als bij Selfridges is de parterre van de Bijenkorf gevuld met de parfums en cosmetica van de luxueuze merken. Jeanet van der Plas uit Den Haag vindt het best wel een mooie collectie. 'Maar ik mis de Chanel-tassenlijn.'


De Bijenkorf erkent dat niet alle grote merken er met hun hele collectie zijn, maar hoopt daar dankzij de overname door Selfridges verandering in te brengen. De Bijenkorf moet luxer en mag misschien ook wat duurder worden. Zo verkoopt de Bijenkorf voor 2.000 euro een gouden snijmachine voor salades. Van deze snijmachine - van de hand van Joseph Joseph - zijn er maar drie in de wereld. En de Bijenkorf zegt de enige zaak in Nederland te zijn waar de cosmetica van Bobbi Brown wordt verkocht. Het Franse modehuis Hermès heeft zelfs enige tijd een handtas van 100 duizend euro in de Bijenkorf geshowd. Het was echter meer een stunt dan een verkoopartikel. Nederlanders geven niet even een tonnetje uit in een warenhuis.


Terwijl in Selfridges een kakofonie van talen is te horen, klinkt in de Bijenkorf aan het Damrak vooral het Nederlands. Er lopen ook in het Amsterdamse warenhuis sjieke dames rond, maar het is toch vooral de zaak van het gewone volk. Er zwerven nogal wat opgeschoten jongens door de zaak. Ze kijken naar hippe mutsen of een Björn Borg-boxershort, zonder iets te kopen. De merken lokken: Tommy Hilfinger, Dior, Ralph Lauren.


Vorige week opende de Bijenkorf officieel de zeven 'shop-in-shops' die zich dit jaar in het warenhuis hebben gevestigd: Hermès, Louis Vuitton, Burberry, Mulberry, Gucci, Ferragamo en Fendi.


Een Engelse bezoekster is onder de indruk: 'Oh, het is schoon, ruim en helder. Een heel mooie winkel', complimenteert Rachel Scott uit Stoke. Het is even zoeken naar een Engelse in de Bijenkorf. Buitenlanders komen naar Amsterdam voor de grachten, de Wallen, de musea, de coffeeshops en het Anne Frank Huis. En niet speciaal voor de winkels.


De Bijenkorf wil onder de nieuwe eigenaar uitgroeien tot een soort PC Hooftstraat onder één dak. Het probleem is dat de winkel niet de oppervlakte heeft van die van Selfridges. Woordvoerder Marieke Heringa zegt dat er plannen zijn voor uitbreiding van het warenhuis tot aan de Warmoesstraat, waar nu de bevoorrading plaatsvindt. 'Hier kunnen we nog aardig wat ruimte winnen.'


De vraag is of er in Nederland ook een markt is voor zo veel luxe producten. Voor de Louis Vuitton-tassenafdeling in Selfridges staat een lange rij. Gezien de hoofddoeken en boerka's zijn hier veel vrouwen uit de Arabische landen die in Londen zijn komen shoppen. Maar ook de met Rolls Royces en Bentleys gearriveerde echtgenotes van Amerikaanse tycoons of Russische miljardairs willen hiervoor wel even geduld opbrengen. In de Louis Vuitton van de Bijenkorf zijn slechts twee klanten te vinden. Toch stoppen dankzij de komst van Louis Vuitton voor de deur van de Bijenkorf volgens Heringa 'steeds vaker toeristenbussen.'


In Selfridges krioelt het van het personeel. Bij elke roltrap en lift staan meisjes en jongens in een zwarte korte jurk (met legging) en jongens in kostuum (met stropdas) die klanten te woord staan. 'Waar zoekt u naar?' of 'Are you being served?', om een klassieker te citeren.


Dagelijks shoppen zo'n 100 duizend mensen in Selfridges, bijna drie miljoen in december. De Bijenkorf trekt in december naar eigen zeggen een miljoen klanten.


In juni van dit jaar werd Selfridges gekroond tot het beste warenhuis ter wereld, een titel die het overnam van Saks Fifth Avenue in New York. De prijs wordt tweejaarlijks uitgereikt door de Intercontinental Group of Department Stores, waarin de grote warenhuizen zich hebben verenigd. Selfridges won de prijs op grond van de kracht van de merken, innovatie, winkelervaring, dienstverlening en financiële resultaten.


Selfridges moet continu op zijn tellen passen. Aan Oxford Street bevinden zich ook de warenhuizen van Debenhams, John Lewis en House of Fraser. Aan Piccadilly ligt Fortnum & Mason. Selfridges concurreert echter vooral op het scherp van de snede met het beroemde Harrods in Knightbridge. Omdat Selfridges zijn kerstafdeling al op 2 augustus opende, besloot ook Harrods in die maand zijn kerstspullen uit te stallen. Niet zonder succes: in de eerste week werd al voor meer dan een ton aan kerstballen omgezet.


Selfridges pretendeert moderner en hipper te zijn dan Harrods. Het is het warenhuis van de Londenaren zelf, terwijl Harrods vooral het warenhuis van de toeristen is. De klandizie van Selfridges is jonger en er struinen vaker Britse bekendheden rond, een reden van veel Londenaren om juist hier naartoe te gaan.


De gele draagtasjes waarin Selfridges de gekochte spullen opbergt, zijn minstens even fameus als de groene van Harrods. Je wilt ermee gezien worden - in de metro, de bussen of de befaamde Londense taxi's. Vele vrouwen gaan met zes of zeven van die tasjes de deur uit.


De Sinterklaasetalages van de Bijnenkorf zijn minder pompeus ingericht dan de kerstetalages van Selfridges. Er is geen Kerstman-grot, maar wel een troon van Sinterklaas met een beeld van een witte schimmel. Midden in de zaak zijn Pieten aan het touwklimmen. De Bijenkorf hult zich graag met het predikaat 'hofleverancier van Sinterklaas'.


Gabriel Johnson noemt de Bijenkorf een prettige zaak. Zij woont ook in Londen, maar de stad Londen in Canada. 'Ik ken Selfridges ook. Maar ik vind de Bijenkorf net zo overzichtelijk. Ik zou graag in mijn Londen een dergelijke zaak hebben.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden