Het beste Dutch design is mooi en lelijk tegelijk

Via Milano..

* * *

Amsterdam De Kaipo lamp van Edward van Vliet schittert je al van verre tegemoet in de Oude Kerk in Amsterdam. Niet omdat de moderne tafellamp zo scherp detoneert met de 16de-eeuwse architectuur van de oudste kerk van Amsterdam. Maar omdat de glazen basis van de lamp is gecoat met glinsterend bladzilver en de kap van bloedrode textiel is. De lamp is zo pronkerig, zo overdreven kitscherig, dat het weer leuk is. De Kaipo is mooi en lelijk tegelijk.

Naast de lamp staat het servies ‘Uit de klei getrokken’ van naakte klei van Atelier NL. De vorm van de borden, kommen en mokken is geïnspireerd op archetypes van het servies. Er is niets kitscherigs of schreeuwerigs aan dit servies. Eigenlijk is het nogal lomp. Maar de eerlijke eenvoud maakt toch ook mooi.

Beide producten zijn totaal verschillend maar passen bij elkaar. Ze behoren allebei tot het Dutch design, de internationale koosnaam voor het avontuurlijke en kritische productontwerp uit Nederland.

De opmars van dit Dutch design heeft zich voor een belangrijk deel voltrokken op de jaarlijkse Salone del Mobile in Milaan. Deze meubelbeurs is het kompas waarop de mondiale designindustrie vaart. De Nederlandse producten vielen daar op met doordachte concepten en avontuurlijk materiaalgebruik.

Elk jaar wordt voor de thuisblijvers in Nederland de expositie Via Milano samengesteld, waarop een overzicht wordt gegeven van het beste Nederlandse ontwerp dat in Milaan was te zien. De expositie die nu in de Oude Kerk staat, toont het beste van wat er de afgelopen tien jaar op deze Via Milano-exposities was te zien. Het beste van het beste Dutch design dus.

Die belofte wordt niet helemaal ingelost. Daarvoor is de selectie niet scherp genoeg. Waar zijn bijvoorbeeld de vier bloempiramides van Koninklijke Tichelaar Makkum. Deze conceptuele interpretaties van de ornamentele 17de-eeuwse bloemvazen door ontwerpers als Jurgen Bey en Studio Job zijn het summum van een vruchtbare kruisbestuiving tussen conceptueel design en traditionele ambachten. Met ruim 150 andere producten van Nederlandse ontwerpers of fabrikanten op 10 Jaar Via Milano kan ruimtegebrek niet de reden voor deze afwezigheid zijn.

Dit gemis wordt nog pijnlijker als blijkt dat er wel ruimte is gemaakt voor de Greenhouse van Richard Hutten. Met deze plastic blaadjes aan een magneetje kunnen kantoren worden opgefleurd. Dachten ze nou echt bij producent Gispen dat een dorre kantoortuin verandert in een hortus botanicus met kaarsrechte stroken plastic blaadjes aan het plafond? Gelukkig is van Richard Hutten ook Dandelion te zien – uit deze hanglamp steken tientallen stalen pootjes met aan elk uiteinde een lasergesneden stalen ring. Van de lichtgevende paardenbloempluisjes knapt een kantoor veel meer op.

Om de bezoeker niet te laten verzuipen zijn de 150 producten onderverdeeld in twaalf categorieën, variërend van ‘Massaproductie’ tot ‘Het nieuwe ornament’. Waarmee Nederlandse ontwerpers zich vooral onderscheiden is de vermenging van ambachtelijke productie en hightech materialen. Deze ontwerpen kunnen in kleine oplages worden vervaardigd, zoals de vilten wandkleden van Claudy Jongstra. Maar ze kunnen ook geschikt zijn voor industriële productie, zoals de Random light van Bert Jan Pot, een van de bestsellers van het Nederlandse succeslabel Moooi van Marcel Wanders. Deze lamp bestaat uit draden van koolstof die om een ballon zijn gesnoerd. Als de ballon lek wordt geprikt blijft een kluwen zwarte draden over.

Ondanks enkele regiefoutjes in de selectie geeft 10 Jaar Via Milano een goed beeld van tien jaar Dutch design in al zijn diversiteit. En divers is het. Met als rode draad een enorme lust om te experimenteren. Misschien is dat nog wel de beste verklaring voor het internationale succes van het Nederlandse ontwerp.

Jeroen Junte

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden