Het beklimmen van de dalende roltrap

Anton Dreesmann Beeld anp

Ooit was de strijd Jaap Blokker, winkelier en boerenkinkel, versus professor dr. drs. Anton Dreesmann, winkeltycoon en intellectueel. Blokker wordt in 1976 de grote baas bij het familiebedrijf, Dreesmann is dat al twee jaar eerder geworden bij V&D.

Beiden zijn kleinzonen van de oprichters. Blokker is net als V&D aan het einde van de 19de eeuw opgericht. Allebei hebben ze dan dezelfde succesvolle slogan: vaste prijzen en contant betalen. Geen gepingel en poffen meer, zoals nog gebruikelijk is. Het grote verschil is dat Blokker een plattelandswinkel is - opgericht in Hoorn, een stad waar de industriële revolutie aan voorbij is gegaan - en V&D de grotestadswinkel.

Beide ketens timmeren aan de weg door constant te vernieuwen. Bij V&D gaat dat veel sneller en spectaculairder dan bij Blokker. Dat is voor de Eerste Wereldoorlog al een gigant. Bij de bevrijding in 1945 heeft Blokker vijf winkels die onder meer pannenstoppers, zeepkloppers, melkwachten en vlahorren verkopen. Tien jaar later zijn er twaalf die kiekeboes, hoelahoeps en beslagkommen hebben.

Vanaf 1965 (twintig filialen) verschijnen waskogels, visnetdrijvers en aftabahs (oosterse koffiepotten voor hippies) in de schappen. In 1975 opent Blokker het 44ste filiaal. Rotobars, wattenkonijnen en cassettecarrousels liggen er nu in de winkels. Na 1985 gaat Blokker Vacuvins, volumeshapers en rolligbedden verkopen.

Jaap Blokker staat nooit stil. Hij is een van de eerste Nederlandse winkeliers die op grote schaal inkopen gaan doen in Japan. En net als Dreesmann neemt hij andere zaken over, zij het dat hij zich beperkt tot winkelketens. Dreesmann is de fijnzinnige intellectueel die in de media excelleert met uitspraken als 'een warenhuis is het beklimmen van de dalende roltrap' en 'inflatie is de kruipolie van de economie'. Blokker is de tegenpool die als 12-jarige als liftboy in de zaak begon en nu in het jaarverslag tirades houdt tegen 'criminele allochtonen' en 'inhalige aandeelhouders'.

Boerenslimheid lijkt even de overhand te hebben op eruditie. Want Blokker heeft het tij mee als V&D in de versukkeling raakt. Als V&D-moeder Vendex KBB in 2004 wordt verkocht aan een buitenlandse private-equitygroep, neemt Jaap Blokker bij wijze van uitzondering tijdens de aandeelhoudersvergadering publiekelijk het woord. 'Mijn naam is Jaap Blokker en ik ben winkelier', zegt hij tegen president-commissaris Floris Maljers. Hij keert zich tegen het verkwanselen van nationaal erfgoed. Hij wil een 'Hollandse oplossing'. Hij heeft gezag, want hij is ' topman van het jaar' na het behalen van een recordwinst. Blokker draagt zijn aandelenpakket niet over aan KKR, maar doet ook geen tegenbod.

Anton Dreesmann is dan al overleden. Jaap Blokker overlijdt in 2011. Nu zitten beide ketens in hetzelfde schuitje - boerenslimheid of eruditie ten spijt.

Benieuwd wie zich het vaakst in zijn graf omdraait.

Reageren?

De inmiddels overleden Jaap Blokker. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden