Bellen metCorrespondent Joost de Vries

Het aantal besmettingen stijgt in Latijns Amerika, maar het is steeds moeilijker de boel op slot te houden

Terwijl het aantal besmettingen in Europa en Azië afneemt, zie je de cijfers in Latijns-Amerika juist groeien. ‘Maar het is steeds moeilijker om de boel op slot te houden’, zegt correspondent Joost de Vries in Mexico Stad. ‘Als je vasthoudt aan de lockdown, sterven mensen van de honger, maar als je de economie weer loslaat, gaan er mensen dood aan corona.’

Een vrouw die werkt voor het kledingmerk 'El Chapo', eigendom van de dochter van drugsbaas Joaquin 'El Chapo' Guzman, doneert een doos met voedsel en mondkapjes aan een oudere vrouw. Beeld REUTERS

Het lijkt erop dat Latijns-Amerika nu het nieuwe centrum van de pandemie wordt. Zelf woon je in Mexico, hoe wordt die stijging daar ervaren?

‘Als je naar de cijfers kijkt, dan zijn de Verenigde Staten nog steeds het centrum van de pandemie: daar zijn ondertussen 90.000 doden gevallen, en dat is meer dan in alle Latijns-Amerikaanse landen bij elkaar opgeteld. Maar het virus arriveerde hier later, en dus zien we ook later een piek in het aantal besmettingen en overlijdens – zeker in Brazilië.

Even terug naar Mexico: het aantal doden stijgt, maar het land verkeert al sinds maart in een lockdown. Worden de maatregelen nog wel gesteund door de bevolking?

‘Hier is gekozen voor een interessante strategie: het leger en de politie dwingt mensen niet om thuis te blijven, zoals je bijvoorbeeld wel in Peru ziet. Er is gekeken naar wat mensen op straat brengt, en al die zaken, zoals werk, theater, bioscopen, restaurants, zijn vervolgens gesloten. En het werkt. Het verkeer in Mexico Stad is met 80 procent verminderd, wat enorm is in deze miljoenenstad.

‘Maar veel mensen lijden hier zwaar onder en je ziet dat de rek eruit is. De regering geeft toe aan die druk, zelfs al is de curve nog niet afgevlakt, en laat men de maatregelen per 1 juni los in regio’s die niet zo zwaar getroffen zijn. Dat geeft mensen het gevoel: het einde is in zicht.’

Een man krijgt voedsel dat wordt uitgedeeld in een park in Mexico Stad. Beeld REUTERS

Is dat niet te vroeg, als het aantal besmettingen nog groeit?

‘Het is gewoon steeds moeilijker om de boel op slot te houden – de armen hebben nauwelijks of geen spaargeld, en als ze een dag niet werken, heeft hun gezin niet te eten. Hier in Mexico Stad stond een rij van 500 mensen bij een kerk in de rij voor voedsel, en er zijn berekeningen dat het aantal armen door de lockdown met 10 miljoen zal toenemen. Het is een vreselijk lastige balans: als je vasthoudt aan de lockdown, sterven mensen van de honger, maar als je de economie weer loslaat, gaan er mensen dood aan corona.

Dat geldt natuurlijk niet alleen voor Mexico. In Santiago de Chili gold eerst een flexibele lockdown, maar de maatregelen zijn aangescherpt toen het aantal doden steeg. Afgelopen maandag zijn de armen boos de straat opgegaan om daartegen te demonstreren. De politie heeft dat met waterkanonnen en traangas neergeslagen en de mensen daarna hulp beloofd. Maar de wanhoop is duidelijk.’

Hoe is het nu in Ecuador, waar de lijken letterlijk op straat lagen?

‘Daar was het helemaal fout gegaan: terwijl er al besmettingen waren, wuifde de overheid de problematiek weg – en ze zag de ernst van de zaak pas in toen het te laat was. Ziekenhuizen raakten overbelast en de mortuaria konden de stroom van lichamen niet aan. Overledenen lagen op straat of thuis te ontbinden. Nu is de situatie daar weer enigszins onder controle.’

Een lichaam dat buiten een kliniek op straat is neergelegd. Het zou drie dagen hebben geduurd voordat het werk opgehaald. Beeld AFP

En in Brazilië, waar president Bolsonaro de ernst van de ziekte nog steeds bagatelliseert?

‘Daar zijn het de deelstaten, de gouverneurs, die de verantwoordelijkheid hebben genomen en maatregelen hebben getroffen, maar het aantal besmettingen en doden groeit enorm in het land. Het verloop van de ziekte laat zich echter zo moeilijk voorspellen – de ene miljoenenstad zit zwaar in de problemen, bij de andere valt het mee, en weer anderen hebben een enorme terugval. De komende weken zijn in elk geval cruciaal, maar president Bolsonaro blijft voor onrust zorgen: deze week werd de vierde minister in een maand tijd ontslagen. Zoveel onrust tijdens een crisis is natuurlijk funest, maar het is ook een teken dat zijn macht tanende is.’

LEES VERDER

In de Ecuadoraanse stad Guayaquil vullen de straten zich met ontbindende lijken. Pogingen van de overheid om lichamen op te halen schieten hopeloos tekort, zeggen inwoners, het zijn er simpelweg te veel. ‘De stad ruikt naar de doden.’

Vier van de vijf inwoners van de grootste stad van Latijns-Amerika blijven binnen. Een ongekende prestatie, want velen hebben amper spaargeld. Wie niks heeft, gaat toch de straat op om te werken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden