Herstructureren VN noodzakelijk om mondiaal beheer te verzekeren

De Verenigde Naties zijn niet voldoende uitgerust om in de 21ste eeuw leiding te geven aan de 'mondiale leefgemeenschap'. Het vijftigjarig jubileum van de VN, dit jaar, moet worden aangegrepen om een discussie op gang te brengen met als doel de organisatie ingrijpend te hervormen....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

Die discussie moet leiden tot een in 1998 te houden internationale conferentie over mondiaal beheer.

Dat adviseert de Commission on Global Governance, in haar donderdag verschenen rapport Our Global Neighbourhood. De commissie, ook wel genoemd naar een van haar voorzitters de Zweedse premier Carlsson, bestaat uit 28 leden. Onder hen de Nederlandse minister voor Ontwikkelingssamenwerking Pronk.

De commissie borduurt onder meer voort op het gedachtengoed van de vroegere commissies Brandt, Palme en Brundtland. Minister Pronk, die gisteren in Den Haag de presentatie voor Nederland verzorgde, gaf toe dat van de aanbevelingen van al die commissies weinig terecht is gekomen.

Maar hij zei dit jaar te hopen op een 'doorbraak, omdat er nu veel meer ontevredenheid over de werking van het VN-systeem is, ook bij regeringen.'

Pronk: 'Vijfentwintig jaar geleden zijn er interessante voorstellen gedaan om de VN te herstructureren, maar de lidstaten wilden er toen niet aan. We zijn toen gaan doormodderen met het systeem dat in de jaren veertig is ontworpen.'

Door het einde van de Koude Oorlog in 1989 is de patstelling in de Veiligheidsraad voorbij, maar de VN zijn niet in staat een antwoord te geven op de huidige problemen. Dat komt mede doordat het beslissingssysteem van de VN nooit is aangepast.

De commissie is van mening dat er voor een beter beheer van de aarde en voor het creëren van veiligheid nieuwe vormen van 'verlicht leiderschap' moeten komen, waarin niet staten en regeringen centraal staan, maar de mensen. 'Er is behoefte aan leiderschap dat mensen inspireert en ertoe brengt zich verantwoordelijk voor elkaar en voor toekomstige generaties te voelen', aldus het rapport.

Ondanks alle kritiek op het functioneren is de commissie ervan overtuigd dat de VN een centrale rol moeten blijven vervullen. Het is het enige forum waar regeringen 'op voet van gelijkheid discussiëren'.

Enkele voorstellen:

* Er moet een VN-vrijwilligersleger komen van maximaal tienduizend man onder toezicht van de V-raad. ;

* De samenstelling van de V-raad moet geleidelijk veranderen. Er moeten vijf permanente leden bij komen, twee uit industrielanden, een uit Afrika, Azië en Latijns Amerika; op den duur moet het veto-recht van de vijf permanente leden verdwijnen;

* Er moet een Economische V-raad komen, zonder veto-recht;

* De secretaris-generaal van de VN mag maar een termijn aanblijven;

* De autoriteit van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag moet worden versterkt en er moet een Internationaal Strafrechthof komen;

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden