Herstel economie is nog broos

Er zijn steeds meer tekenen dat het goed gaat met de Nederlandse economie. De export groeit en minder bedrijven gaan failliet, zo werd vrijdag bekend. Eerder deze week bleek al dat er in de industrie meer wordt geproduceerd, en dat de huizenprijzen weer stijgen.

AMSTERDAM - Toch waarschuwen economen voor al te veel optimisme. Het herstel is broos en er zijn nog grote problemen die moeten worden aangepakt voordat er sprake zal zijn van structurele groei, zegt Barbara Baarsma, directeur van SEO Economisch Onderzoek in Amsterdam.


De jongste cijfers bevestigen het beeld dat het in elk geval een stuk beter gaat met de industrie, zegt Senne Janssen van het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS). De export lag in februari 1,9 procent hoger dan een jaar eerder. 'En dat cijfer wordt nog getemperd doordat er als gevolg van het zachte weer minder aardgas werd uitgevoerd. Als we die eenmalige tegenvaller niet meenemen groeit de export met bijna 4 procent. En dat ligt in lijn met de productiegroei van 5,2 procent die we in de industrie al zagen.'


Het CBS waarschuwt tegelijkertijd voor te veel optimisme. 'Er zijn ook risico's. Het is onrustig in Oekraïne en in China neemt de groei af. Het is onduidelijk hoe groot de impact daarvan op onze economie zal zijn', zegt Janssen.


Economen wijzen vooral naar de binnenlandse problemen die moeten worden opgelost. De Nederlandse economie zal de komende jaren enigszins achterblijven bij de rest van Europa door de problemen die er nog altijd op de woningmarkt zijn, zegt Lans Bovenberg, hoogleraar economie aan de Universiteit van Tilburg. 'Eenderde van de huizen staat onder water. Dat betekent dat mensen extra sparen om daar vanaf te komen en dat mensen vastzitten in hun woning. In de jaren negentig liepen we economisch voorop doordat mensen de overwaarde van hun huis consumeerden. Nu zitten we met de kater van dat hypotheekfeest.'


De binnenlandse consumptie zal door de toegenomen spaarzin voorlopig achterblijven, verwacht Bovenberg. En dat is nadelig voor het midden- en kleinbedrijf, dat ook al last heeft van de hoge werkloosheid waardoor consumenten minder te besteden hebben.


Toch tekenen zich ook daar lichtpuntjes af. Met 521 faillissementen lag het aantal bedrijven en instellingen dat het niet meer redde in maart bijna honderd lager dan een maand eerder. Het consumentenvertrouwen is weliswaar nog negatief, maar ligt met -7 iets boven het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar (-9).


Baarsma van SEO hoopt dat het lichte herstel niet betekent 'dat we afzien van het oplossen van een aantal grote problemen'. Behalve de woningmarkt zijn dat volgens Baarsma de pensioenen, de bankensector en de arbeidsmarkt. 'Er is nog altijd geen fundamenteel debat gevoerd over wat we met de pensioenen willen.'


Toch zijn er ook op de arbeidsmarkt voorzichtige tekenen van herstel, zegt Pieter Gautier, hoogleraar arbeidseconomie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. 'Er is meer vraag naar uitzendkrachten en het aantal vacatures stijgt sneller dan de werkloosheid. Bedrijven kijken nog de kat uit de boom, maar het zijn allemaal voortekenen van een opleving van de economie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden