Hersman geniet van z'n ontdekkingsreis

Martin Hersman keek zijn ogen uit in Olympisch Hamar. Dat Johann Koss drie gouden medailles zou gaan winnen, had hij 'ergens' wel verwacht....

TIM OVERDIEK

Van onze verslaggever

Tim Overdiek

DEN HAAG

Hoezeer die voorspelling ook als grootspraak kan worden uitgelegd, Hersman (20) is bovenal een realist. Als adept van een nieuwe Haagse lichting, in tegenstelling tot de nuchtere Friese clan vaak behept met een gezonde dosis branie, is de Sassenheimer voornemens de schaatshemel te bestormen, maar weigert hij verder te kijken dan de dag van vandaag.

En vandaag dus strijdt Hersman om één van de drie tickets die toegang bieden tot het EK, begin januari in Heerenveen. 'De vorm van de dag is bepalend', luidt de enige bespiegeling die hij aan de nationale afstandskampioenschappen op de Haagse Uithof wenst te verbinden. 'Wat er ook gebeurt, dit seizoen is voor alles een leerjaar.'

Hersman is geen Falko Zandstra, die onder het motto 'wat goed is komt snel' in zijn eerste kernploegjaar Europees- en wereldkampioen werd. Hersman is meer een gedreven werker, begiftigd met specifieke aanleg voor de 1500 meter, dat wel. Maar wie is dat tegenwoordig niet aan de Nederlandse top? Daarom spiegelt de heao-student zich liever aan Rintje Ritsma. 'Die heeft ook jaren nodig gehad om zo ver te komen'.

Ritsma is dit seizoen de gedoodverfde favoriet voor alle hoofdprijzen, brak vorig seizoen door maar moest op de Winterspelen net als iedereen het hoofd buigen voor Koss. In het Vikingskipet reikte Hersman zowaar tot de achtste plaats op de mijl, reed met 1.53,59 een knap persoonlijk record maar was desondanks 'niet honderd procent tevreden'.

'Kritisch blijven op jezelf', is een telkens terugkerende boodschap die Hersman aan zichzelf richt. Dat hij zich kan mengen in de internationale strijd, zegt in feite nog helemaal niets. Voorbeelden te over van voorgangers die zich niet staande hielden. 'Maar nu ik eenmaal in de kernploeg zit, kan ik samen met mijn ploeggenoten de faciliteiten creëren om naar het echt hoge niveau toe te werken.'

Gretig inhaleert hij kennis, doet hij ervaring op aan de hand van wat ploeggenoten hem vertellen, wat zijn eigen ogen registreren. Bart Veldkamp bijvoorbeeld, die zijn eerste Elfstedentocht reed in het jaar dat Hersman nog maar net lid was van een schaatsclub, maakt hem mede wegwijs op de lange afstanden. 'Maar net zo goed steekt Bart dingen van mij op. Het is een wisselwerking.'

Hij bond de schaatsen onder toen een loopbaan als judoka werd gedwarsboomd door een zware knieblessure. Via het gewest en Jong Oranje maakte Hersman een gestage opmars, tot hij vorig seizoen samen met Ids Postma de verrassing was van de Nederlandse afstandskampioenschappen. Postma ging wel naar het EK, Hersman bleef thuis en kreeg als troostprijs de mogelijkheid zich voor de Spelen te kwalificeren. 'Dat is dus Nederland, met zo veel concurrentie.'

Twee weken voor 'Hamar' moest hij in Davos met Straathof, Schreuder en Postma om twee startplaatsen vechten. 'De zwaarste wedstrijd van mijn leven', zegt Hersman over de geslaagde proeve van bekwaamheid. Slopend was het vanwege de spanning, die alleen maar opliep toen het slechte ijs tot tweemaal uitstel leidde en Hersman op het kamertje van Ard Schenk de nacht moest doorbrengen.

'Dan komt het erop aan wie als beste de zenuwen kan bewaren. Het kost namelijk zo veel concentratie, terwijl de wedstrijd zelf in een vloek en een zucht voorbij was. Dat ik de spanning kon controleren, was de grootste overwinning. Daarmee kweek je zelfvertrouwen, dat je kunt meenemen naar nieuwe toernooien.'

Een jaar eerder was Hersman ongenadig door het ijs gezakt. Bij het WK junioren leidde hij na drie afstanden het klassement, maar op de afsluitende vijf kilometer liet hij het afweten, waarna de Amerikaan Smith als winnaar het erepodium besteeg. 'Tot drie ronden voor het eind was ik wereldkampioen, daarna ging ik de boot in. Vierde werd ik. Een geweldige klap, maar je leert wel verliezen.'

Eenmaal onder de vleugels van Jong Oranje-coach Pfrommer vandaan onderging Hersman een gedaantewisseling. De ontspannen sfeer, het individualisme binnen de kernploeg dat desondanks bindend werkt, de eerste stappen naar een professioneler bestaan hebben hem gelouterd. 'Niet alleen lichamelijk, maar ook geestelijk word je een heel ander mens. Je leert leven als topsporter.'

Die ontdekkingsreis heeft hem ertoe gedwongen de studie logistieke economie op een zeer laag pitje te zetten. Met volle teugen geniet hij van zijn nieuwe leven. Zoals afgelopen zondag in Bergen, waar in de stromende regen de derde World Cup werd afgewerkt. 'Lekker rustig in het hotel, op zondagavond terugvliegen. Ik heb die wedstrijden nodig om me verder te ontwikkelen.'

De 1500 meter heeft Hersman onder de knie, moet hij alleen nog perfectioneren. 'De mijl rijd ik met de ogen dicht.' De 5000 meter is een heel ander verhaal, om over de 10 kilometer maar te zwijgen. 'Met 14.35 draai ik in Nederland lekker mee, maar internationaal stelt het nog niets voor. Daar ben ik me bewust van.'

De buitenstaanders daarentegen niet altijd, maar weten die veel. 'De mensen hebben er geen benul van hoe zwaar een 5 kilometer is. Die doe je niet effetjes. Die statische beweging volhouden, met je hand, die bochten, de rust bewaren en toch explosief kunnen afzetten, en dat twaalf en een half rondje lang. Het is vreselijk zwaar, maar je groeit erin.'

Vooralsnog noemt hij zich allrounder, maar de mondiale ontwikkelingen dwingen hem op termijn tot een meer specifieke keuze. Het WK afstanden in 1996 vormt volgens hem de opmaat naar tijden die Koss' Olympische uitbarsting zullen wegpoetsen.

'Echt, die wereldrecords gaan eraan, en lang duurt dat niet. Alle aspecten verbeteren. IJs, materiaal, trainingsaanpak. Nee, voorlopig zijn er geen grenzen.' Koss was een bron van inspiratie. Respect, maar geen ontzag. 'Hij is ook maar gewoon een mens.'

Onlangs bekeek hij de videoband Come fly with me, met hoogstandjes van basketbal-megaster Michael Jordan. 'Dat werkt zo ongelooflijk stimulerend, omdat je weet dat die man ondanks alles zichzelf is gebleven. Piet Kleine is ook zo iemand. Winnaar van Olympisch goud, ik heb het allemaal teruggezien. Maar als je hem als marathonrijder aan het werk ziet, is het een doodgewone kerel. Dat spreekt mij wel aan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden