Profiel

Herman Tjeenk Willink: voor al uw politieke problemen

Kamervoorzitter Khadija Arib ontvangt Herman Tjeenk Willink dinsdag in de Stadhouderskamer in de Tweede Kamer. Tjeenk Willink wordt informateur. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Kamervoorzitter Khadija Arib ontvangt Herman Tjeenk Willink dinsdag in de Stadhouderskamer in de Tweede Kamer. Tjeenk Willink wordt informateur.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Herman Tjeenk Willink bewees zijn kwaliteit als informateur al bij drie eerdere kabinetten. Nu lijkt hij de enige die deze formatie nog kan redden.

79 jaar is hij inmiddels. Aan zijn al in 2017 veelgeprezen ervaring en senioriteit zijn nog vier jaar toegevoegd. Misschien daarom begon zijn naam donderdagnacht rond te zingen op het Binnenhof, toen duidelijk werd dat de kabinetsformatie van 2021 dreigt te eindigen in een tranendal. Herman Tjeenk Wilink (1942) mag vanaf vandaag proberen vier of vijf partijen met elkaar aan tafel te krijgen, zonder onderlinge blokkades vooraf.

Al drie keer droeg hij als informateur bij aan de vorming van een kabinet, nadat hij in 1972/73 en 1977 als notulist en secretaris al betrokken was bij de kabinetten Den Uyl en Van Agt I. Makkelijk was het bijna nooit. In 1994 hielp hij in twee etappes het eerste kabinet-Kok naar het bordes en zestien jaar later het eerste kabinet-Rutte. In 2017 was hij er weer, om het derde kabinet-Rutte van de grond te krijgen. Tussendoor lijmde hij in 1999 de scherven van het tweede kabinet-Kok na de ‘nacht van Wiegel’.

Naar verwachting zal hij de komende weken uitgebreid de tijd nemen om met alle betrokkenen hun positie diepgravend door te nemen. Zoals zijn vriend, de cultuurcriticus Paul Kuypers, in 2017 over hem zei in de Volkskrant: ‘Herman zegt dat er altijd ook nog een andere werkelijkheid is dan de werkelijkheid die je zelf hebt bedacht.’

Verbazing

Thematisch manifesteerde Tjeenk Willink zich in de afgelopen jaren met harde kritiek op het functioneren van de overheid, analoog aan die van het CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, de man wiens werk volgens veel partijen de inspiratie moet zijn voor het herstellen van de kritische tegenmacht op het Binnenhof. Al in 2006, in de Volkskrant: ‘We moeten terug naar het primaat van het politieke. De volksvertegenwoordiging moet worden versterkt in zijn eigen zelfstandige rol van medewetgever en controleur. De band tussen het kabinet en de parlementaire meerderheid zou wat losser moeten worden.’

Zelf moest de informateur zich waarschijnlijk over enige verbazing heen zetten toen hij werd gepolst. Vorige week nog zei hij dat hij niet dacht dat hij weer aan de beurt zou zijn. ‘Het is volgens mij armoede als je moet constateren dat je alleen bij een 79-jarige kan uitkomen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden