Herman Makkink 1937-2013

Zijn kunstwerken choqueerden het establishment en dat was precies zijn bedoeling.

Elke dinsdag Een necrologie van minder bekende bijzondere mensen

The Rocking Machine, de wiegende fallussculptuur die Herman Makkink in de hoogtijdagen van popart en de seksuele revolutie maakte voor Stanley Kubricks' film A Clockwork Orange, kunnen we beschouwen als zijn beroemdste creatie. Makkink verklaarde het met geen ander doel te hebben gemaakt dan het choqueren van het establishment. Zijn kunstwerken veroorzaakten veel controverses.

Beelden van hem staan onder meer in Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Zwolle. Vijf jaar geleden verzette Makkink zich nog tegen de verplaatsing van zijn kunstwerk Wokkels in Waddinxveen, dat zou moeten wijken voor een nieuwe rotonde. Uiteindelijk bleef het staan. In Amsterdam werd zijn sculptuur Oude Grond, dat een fabriekspijp van de Amstelbrouwerij verbeeldde, in 1994 gesloopt nadat de bewoners protest hadden aangetekend vanwege vermeende lelijkheid van 'die opgetrokken rioolbuis'. In Alphen werd zijn kunstwerk De Piramide, dat bestond uit met lavastenen gevulde kooien, in 2003 gesloopt omdat het niet bestand bleek tegen vandalisme.

Kunstenaar Herman Makkink, ook bekend als echtgenoot van de Britse schrijfster Julia Blackburn, overleed op 20 oktober in zijn woning in Suffolk - één uur voordat hij 76 jaar zou worden.

Makkink werd in 1937 geboren in Winschoten. Zijn vader was in de industriële chemie werkzaam. Hij zou in diens voetsporen treden, ging scheikunde studeren, maar gaf daar op zijn 21ste jaar de brui aan. Met 50 gulden op zak begon hij te voet aan een wereldreis die jaren zou gaan duren. Hij gaf zes maanden les in Ethiopië, verbleef bij een bedoeïenenstam in de Sinaïwoestijn, kreeg dysenterie op de Rode Zee en monsterde in Aden aan op een vrachtschip dat naar India voer. Van daaruit reisde hij door Birma, Maleisië, Laos en ten slotte Japan. Daar ontmoette hij een Amerikaanse kunstenares en pottenbakster met wie hij in 1962 trouwde en door wie hij geïnteresseerd raakte in moderne kunst. Zij gingen samenwonen in Los Angeles waar hij de kost verdiende met het onderhoud van treinstellen - voordat hij besloot te gaan schrijven. Ook legde hij een verzameling schroot aan waarmee hij kunstwerken ging maken. Na zijn scheiding keerde Makkink in 1967 terug naar Europa, ging enige tijd op het Griekse Corfu wonen en vestigde zich uiteindelijk in Londen. Daar huurde hij een kamer bij de ouders van Julia Blackburn. Hij werkte enige tijd als technisch assistent bij de London School of Printing, waar hij nieuwe beeldende-kunsttechnieken leerde. Die werkte hij uit in de SPACE Studio's in Catherina Docks. Het was op die plek dat Kubrick twee werken uitkoos voor A Clockwork Orange. Naast The Rocking Machine - een combinatie van een penis met ronde vrouwenbillen - was dat Christ Unlimited waarbij naakte jezusfiguren de mazurka dansten. Daarmee was Makkinks naam voorgoed gevestigd.

Hij exposeerde in Londen en Berlijn. Zijn werk werd internationaal aangekocht, onder anderen door John Lennon en de Engelse Sir Ronald Penrose. In 1972 keerde Makkink terug naar Nederland en trouwde met Gloria Fein. Het echtpaar kreeg een dochter, Fiona. In de jaren daarop zou hij veel kunstwerken voor de openbare ruimte maken, zoals de Vlindermolen in de Amsterdamse wijk Sloten en Bolbewoners voor de Westergasfabriekpark. Na de scheiding van zijn tweede vrouw zag hij in 1999 Julia Blackburn weer terug. Zij beschreef die ontmoeting in haar boek The Three of Us. Afwisselend woonden ze in haar huis in Suffolk en in Italië. In 2004 werd bij Makkink keelkanker vastgesteld. Het maken van sculpturen werd te inspannend, waardoor hij zich beperkte tot tekenen en het opschrijven van zijn reisherinneringen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden