REPORTAGENatuurbrand lIMBURG

Herkenbosch in Limburg ontruimd vanwege brand in natuurgebied: ‘Daar gaat mijn huis, dacht ik even’

De brandweer blust in De Meinweg in het Limburgse Herkenbosch.Beeld ANP

Vanwege een grote brand in het Limburgse natuurgebied De Meinweg moest het complete dorp Herkenbosch worden ontruimd. ‘Wij hebben dit nog nooit meegemaakt.’

‘We werden om kwart over twee ’s nachts wakker gebeld door de politie’, zegt Annie Hettelder (80) uit Herkenbosch. ‘We moesten meteen ons huis uit.’ Ze kon het eerst niet geloven. ‘We dachten dat iemand ons een streek leverde’, vertelt ze woensdag op een bankje in de zon voor de sporthal in buurdorp Melick.

Maar het was geen grap: vanwege de grote brand in natuurgebied De Meinweg werden alle 4.000 inwoners van Herkenbosch in de nacht van dinsdag op woensdag geëvacueerd. En dus bracht de bejaarde vrouw de nacht door op een veldbedje in de sporthal. ‘Ik heb geen oog dicht gedaan’, zegt ze. ‘Het was erg onrustig. Er waren ook kinderen bij – die blagen hebben de hele nacht door gerend.’

Joke en Manfred Albrecht (67, 70) werden gewekt door hun inwonende zoon: ‘Pap, wakker worden. We moeten eruit.’ In de haast vergat Manfred zijn medicijnen. ‘We zijn niet voor de brand weggegaan, maar voor de rook’, zegt hij. Albrecht heeft wel begrip voor de massale evacuatie: ‘Die koolmonoxide is het gevaarlijkst. Je merkt er niets van en opeens word je niet meer wakker.’

Rook en stank

Het vuur hebben ze niet gezien, wel de rook. Maandagmiddag hing er al veel rook – en stank - in het dorp. Dinsdag dacht de brandweer de brand in het nationaal park op de grens met Duitsland redelijk onder controle te hebben, toen het vuur door de aanwakkerende wind weer opflakkerde. Joke Albrecht: ‘Het stond blauw van de rook.’

En dus besloot burgemeester Monique de Boer van de gemeente Roerdalen het hele dorp gefaseerd te ontruimen, vanwege de aanhoudende rookontwikkeling en de hoge concentratie koolmonoxide die vrijkomt bij de natuurbrand. Het gaat om een voorzorgsmaatregel om risico’s voor de volksgezondheid te vermijden, aldus de burgemeester.

Noodopvang

Er werd een NL-Alert verstuurd en de politie ging alle deuren langs. Verreweg de meeste bewoners van het Limburgse dorp zochten hun heil bij familie elders in de regio. Maar voor 175 mensen moest noodopvang worden geregeld, vooral in sporthallen in de omliggende dorpen. In de sporthal van Melick werden 35 mensen ondergebracht, op veldbedden die keurig volgens de vigerende coronaregels op minstens anderhalve meter afstand van elkaar waren gezet.

‘Het gebeurt niet vaak dat een heel dorp wordt geëvacueerd’, erkent wethouder Jan den Teuling. ‘Wij hebben het nog nooit meegemaakt. Het is net als met de coronacrisis: it’s once in a lifetime.’ 

Volgens hem is de evacuatie rustig verlopen – iedereen was ‘begripvol’. Toch is ook bekend dat enkele dorpsbewoners weigerden te vertrekken - of al dan niet bewust door het alarm zijn geslapen.

Woensdag zijn alle toegangswegen naar het dorp afgesloten. Alleen enkele aspergestekers op een aspergeveld aan de rand van de dorpskern gaan op deze zonnige dag gestaag door met hun werk. In het spookdorp houden patrouillerende politie-agenten en boa’s van de gemeente de wacht.

De brand nabij Nationaal Park de Meinweg, met op de voorgrond bedrijventerrein Roerstreek.Beeld ANP

Weerzien met opa en oma

Mehmet Ceylan (38) heeft met zijn vrouw en kinderen ook in de sporthal overnacht. Hij werd gewekt door ‘herrie op straat’, vertelt hij. Zijn vrouw checkte eerst op internet wat er aan de hand was, waarna ze ijlings hun kinderen wekten. ‘We moesten gaan, snel’, zegt zoon Bram (6). ‘Ik vond het wel een beetje eng, maar was ook blij.’ Want opa en oma zouden ook naar de sporthal gaan, en die hadden ze door de coronacrisis al een tijdje niet gezien.

Aan het eind van de middag maakt de gemeente bekend dat de bewoners ook de volgende nacht nog niet thuis kunnen slapen. Wel krijgen ze de gelegenheid om onder begeleiding wat spullen thuis op te halen.

Verderop rijdt een nieuwe colonne brandweerauto’s richting het natuurgebied. In de lucht vliegen helikopters met enorme bluswaterzakken. Bij de toegangsweg naar De Meinweg staan enkele legertanks. ‘Dit zijn de Leopard 2 Buffel en de Leopard 2 Kodiak’, vertelt een sergeant-majoor van de 411 Pantsergeniecompagnie uit Oirschot. ‘Hiermee hebben we vannacht een stoplijn van 300 meter lang en 40 meter breed schoongeveegd in het bos.’ Het is afwachten wat de brand deze middag doet. Als hij opnieuw aanwakkert, moeten ze misschien een nieuwe stoplijn creëren, vlakbij het dorp.

‘Hier zijn de pantsertanks aan het vegen geweest’, gebaart manegehouder Martin Simons bij een kaal stuk bos net voor een oude spoorlijn. Achter de spoorlijn ligt een stuk heidegebied er zwartgeblakerd en verbrand bij. De regionale brandweer, die steun krijgt van korpsen uit andere regio’s evenals uit Duitsland en België, schat dat inmiddels 175 tot 200 hectare natuurgebied is verwoest.

‘We zijn door het oog van de naald gekropen’, zegt manegehouder Simons. ‘Als het vuur over de dijk van het spoor was gekomen, zou het razendsnel via die bomen daar verder zijn gesneld. Ik dacht wel even: daar gaat mijn huis.’

Lees verder

Klagen over het weer is typisch Nederlands, maar nu is er reden: het is te droog, voor het derde jaar opeen. Wetenschappers slaan alarm: ‘Droogte is een sluipmoordenaar’.

Wind wakkert natuurbranden in Nederland aan
Zelden komen rampen eenzaam als verspieders: het was al te droog, nu wakkert de harde oostenwind het vuur nog eens aan dat rondwaart in drie kwetsbare natuurgebieden. Het gaat om de Deurnese Peel in Noord-Brabant, De Meinweg in Limburg en sinds dinsdagmiddag de Weerribben in Overijssel. De oorzaken van de branden zijn nog niet bekend.

Brand in Nationaal Park de Meinweg. Zo'n 175 hectare bos en hei zijn grotendeels door brand verwoest.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden