Herkansing

De oorlog in Irak heeft de Verenigde Staten en een paar van zijn Europese bondgenoten ver uiteengedreven. De Duitse kanselier Schröder heeft sinds november niet meer met Bush gesproken, de Franse president Chirac sinds februari niet....

De Amerikaanse minister Powell was in Brussel, waar hij met zijn collega's van de NAVO en de Europese Unie voorzichtig probeerde weer wat gemeenschappelijke grond te vinden als vertrekpunt voor het herstel van de goede relaties. Dat werd een moeizame exercitie. Het is niet alleen meer de oorlog die beide partijen scheidt, er dreigt nu ook een conflict over de periode ná de oorlog. In plaats dat het fragmentatieproces een halt wordt toegeroepen, dreigt het verder te worden aangezwengeld.

De nieuwe steen des aanstoots is de vraag wie Irak moet leiden na de eventuele verdrijving van Saddam Hussein - de VS of de VN? De Europeanen willen allemaal een sleutelrol voor de VN. Powell hield de boot echter af: 'Er zal zeker een rol voor de VN zijn weggelegd, maar hoe die precies zal worden ingevuld, staat te bezien.'

Er zit dus ruimte tussen de posities. Dat is op zich niets bijzonders - zo gaat het bij het openen van multilaterale onderhandelingen over een nieuw vraagstuk. Normaal gesproken is het een mooie uitdaging voor diplomaten om de aanvankelijke afstand te verkleinen en uiteindelijk te overbruggen met onvermijdelijke concessies en ingenieuze compromissen. Maar in het overleg over de Anglo-Amerikaanse 'oorlogsresolutie' lukte dat niet. En het is de vraag of het in de herkansing beter zal gaan.

Twee mogelijkheden. De geslagen wonden zijn nog zo vers dat opnieuw consensus uitblijft. Maar andersom kan ook: dat juist de herinnering aan de pijn een stimulans vormt om dit keer wel tot het uiterste te gaan om het potje met zalf te vinden. Powell doet zijn best: hij hoopt zelfs dat de NAVO een vredesmacht wil leveren voor het naoorlogse Irak. Maar hij staat tussen twee vuren: Europa, onder aanvoering van Blair, wil een belangrijke rol voor de VN, maar de neo-conservatieven van het Pentagon niet.

Dat wordt weer een taai diplomatiek gevecht. Maar als iedereen de megafoon thuis laat en deze keer kiest voor 'stille diplomatie' moet een werkbare formule gevonden kunnen worden. En hoewel het niet realistisch is te denken dat de Amerikanen, na de offers die ze hebben moeten brengen om Saddam te verjagen, meteen het bestuur in handen zullen geven van de VN, verdient het toch de voorkeur dat ze binnen een redelijke termijn de macht overdragen. Al was het maar om te voorkomen dat ze straks als bezetter zullen worden gezien, in Irak en de rest van de Arabische wereld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden