Nieuws DELA

‘Herinneringssieraad’ met vingerafdruk overleden personen wordt publicitaire nachtmerrie voor Dela

Het leek uitvaartorganisatie Dela wel een mooie service. Ook zonder toestemming vooraf werden sinds 1 september vingerafdrukken genomen van overleden personen. Zo konden nabestaanden ook later nog bij de firma een ‘herinneringssieraad’ bestellen waarop een vingerafdruk is vereeuwigd. Het werd een publicitaire nachtmerrie.

Beeld ANP

Radar Radio onthulde zaterdag dat het uitvaartbedrijf zonder medeweten van nabestaanden vingerafdrukken maakt van overledenen en deze vervolgens digitaal opslaat. Een aantal mensen had het consumentenprogramma laten weten dat zij diep geschokt zijn door die praktijk.

‘Ellie’ bijvoorbeeld vertelde dat de uitvaart van haar schoonvader werd verzorgd door Dela, een van de grootste uitvaartverzorgers van Nederland. De familie kreeg een paar weken later, ‘terwijl de familie nog midden in de verwerking zat’, een mail met de vraag of zij van de vingerafdruk van de overledene een ring of een ketting wilde laten maken. Ellie: ‘Dat was echt verschrikkelijk. De vingerafdrukken van mijn schoonvader zijn gewoon gebruikt voor commerciële doeleinden.’

De sieraden met het reliëf van een vingerafdruk, zoals een hangertje of ring, leveren volgens de website van Dela ‘een heel bijzondere herinnering op’. ‘Het legt de laatste aanraking met je naaste voor altijd vast.’ Ze lopen in prijs uiteen van 124 tot 1.320 euro.

Ellie belde namens haar familie boos met Dela. ‘Wij hebben er nooit aan gedacht dat zoiets kon gebeuren. De mevrouw aan de telefoon vertelde dat het (het nemen van vingerafdrukken, red.) gebeurd was tijdens het vervoer van het ziekenhuis naar huis. Ik vraag me af: wat is het volgende? Haarlokken?’

Het bedrijf wachtte eerder altijd op toestemming van nabestaanden, vertelt een woordvoerder. In sommige gevallen was die wachttijd echter zo lang dat de kwaliteit van het lijnenpatroon op de vinger al te zeer was verslechterd voor een goede vingerafdruk. Dan kon er geen vingerafdruksieraad meer worden gemaakt. ‘We moesten mensen dan teleurstellen. Om ze toch van dienst te zijn, hebben we onze werkwijze per 1 september aangepast.’

Andere uitvaartbedrijven maken al alleen met toestemming van nabestaanden vingerafdrukken van de overledene, zo blijkt uit navraag. Monuta bijvoorbeeld maakt alleen vingerafdrukken ‘op verzoek en met toestemming van nabestaanden.’ Een medewerker van De Ruiter Uitvaartzorg, een kleinere onderneming in de regio Ede, Veenendaal en Wageningen, zegt dat vingerafdrukken alleen worden afgenomen in overleg met nabestaanden ‘en niet op eigen initiatief’.

Jurist Eric Osinga, die werd geraadpleegd door Radar, stelt dat het afnemen van vingerafdrukken niet mag zonder voorafgaande toestemming van nabestaanden. ‘Een vingerafdruk valt namelijk onder persoonsgegevens die je niet zonder toestemming mag verwerken. Die toestemming moet ook nog eens heel duidelijk zijn gegeven. Niet alleen lijkt mij dit juridisch onjuist gelet op de privacywetgeving, maar je kunt je afvragen of hiermee niet ook een ethische grens wordt overschreden.’

Volgens Dela waren er echter geen juridische obstakels. De woordvoerder: ‘In de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) noch de Wet op de Lijkbezorging staat ergens dat het niet mag. Dat was de uitkomst van onze juridische toetsing van de werkwijze. Dat ontslaat ons echter niet van de verplichting rekening te houden met de gevoelens van mensen.’

In de webshop van Dela zijn de vingerafdrukken ook digitaal te koop.

De uitzending van Radar zorgde voor een storm aan kritiek. CDA-parlementariër Chris van Dam sprak van ‘een bizarre situatie’. ‘Het is ongehoord om voor commerciële doeleinden zonder toestemming vingerafdrukken te nemen van mensen die net zijn overleden.’ Hij wil minister Dekker van Rechtsbescherming vragen ‘hoe ervoor gezorgd kan worden dat aan deze zeer ongepaste praktijken een einde wordt gemaakt’.

Daarop besloot Dela mee te delen dat ‘we ons onvoldoende hebben gerealiseerd dat onze nieuwe werkwijze deze gevoelens zou oproepen’. ‘Daarvoor bieden wij dan ook onze excuses aan. Wij gaan weer terug naar onze oude werkwijze en maken alleen vingerafdrukken als nabestaanden daar vooraf toestemming voor geven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden