Herinnering aan Cruijff is overal, zeker in Engeland

Het is een bijna vertederend tafereel, op het vliegveld van Londen. Ruud van Nistelrooij leest in de special van Voetbal International over de dood van Johan Cruijff. Van Basten vraagt hem het voorblad even op te houden. Dan maakt hij een foto.

Johan Cruijff als trainer van Barcelona op Wembley voor het begin van de Europa Cup 1-finale tegen Sampdoria in 1992. Beeld VI-Images via Getty Images

Drie grote spitsen van voorheen, op één foto, al is die ene op de cover dan niet meer onder ons. Maar Cruijff is overal, zeker in Engeland, dat sportgekke land, waar ze tradities eren en topspelers verafgoden.

In het parkje naast het hotel spelen mannen cricket op een basketbalveld, met een tennisbal. De voormalige aanvoerder van de nationale cricketploeg, Michael Vaughan, twitterde na de dood van Cruijff dat hij zich verslagen voelde. Vroeger op straat deed hij weinig anders dan zijn vriendjes proberen te passeren met de zogenoemde Cruijff-turn. Cruijff beheerste die beweging als geen ander: snel draaien, bal met de rechtervoet achter het linker standbeen langs, andere kant op, tegenstander gefopt.

Anekdotes

Cruijff hield van Londen, van Engeland, om zijn stijl en de ware geur van voetbal. Hij had als jonge speler Engelse trainers: Spurgeon en Buckingham. Schitterende anekdotes zijn in Engeland verteld sinds zijn dood. Door Charlie Nicholas bijvoorbeeld, vroeger een aanvaller van Celtic. Hij speelde met zijn club tegen Ajax in 1982, in de Europa Cup I. Cruijff viel geblesseerd uit. Iedereen wilde zijn shirt.

Nicholas, zo vertelt hij in The Sun, liep langs de kleedkamers in het Olympisch Stadion en hoorde Cruijff roepen door de openstaande deur: 'Nicholas.' Die kreeg het tenue en beschouwde de gift van zijn idool als een van de hoogtepunten van zijn loopbaan.

Beeld Getty

Staande ovatie

Op Wembley won Cruijff in 1971 de eerste Europa Cup I met Ajax, op Wembley won hij als trainer de Europa Cup voor landskampioenen met Barcelona, in 1992. Ook op Wembley was hij de regisseur van een schitterende zege in een oefenduel, in 1977, met twee doelpunten van Jantje Peters. Hij kreeg een staande ovatie bij Aston Villa, hij scoorde met Feyenoord bij Tottenham, hij glorieerde op Highbury, het oude stadion van Arsenal.

Bij de ingang van de perskamer op Wembley hangen twee sprekende foto's. Op de ene staat Danny Blind, tijdens de kwartfinale van het EK tegen Engeland. Op het scorebord de stand: 4-1 voor Engeland. 'Ik hield mijn hand nog even over die uitslag', zegt Blind lachend. Even verderop hangt een andere foto: het Barcelona van Cruijff ontvangt de Europese beker van 1992. Laudrup lacht breed, Zubizarreta is gelukkig.

Op een in Engeland uitgezonden documentaire van Sky Sports zegt Cruijff onder meer: 'Laat de bal je vriend zijn. Laat de mensen lachen.' Van dat soort uitspraken houden Engelsen, omdat ze appelleren aan de basis van het spel, dat immers door hen is uitgevonden. Hij vertelt kostelijke, in Nederland bekende anekdotes, over een straf van Michels bijvoorbeeld, toen Cruijff een stuk afsneed tijdens een bosloop en rustig een sigaretje rookte. Hij moest zich de volgende morgen om 7 uur melden. Ah, daar was Michels, in de auto, in pyjama. 'De trainer zei: nou, het is veel te koud, ik ga nog even naar bed. Veel plezier.'

Beeld de Volkskrant

Legende

Ja, Cruijff is al groot herdacht in de media van Engeland. Bondscoach Roy Hodgson op tv: 'Je bent tegenwoordig al een ster als je één keer scoort. Cruijff was een ware legende.' En oud-international Gary Lineker, presentator van Match of the Day: 'Het voetbal heeft een man verloren die meer deed om het spel mooi te maken dan wie dan ook in de geschiedenis.' Lineker voetbalde nog een jaar onder Cruijff bij Barcelona. 'Hij was nog steeds de beste voetballer, al was hij dan trainer.'

De Engelse pers geniet zichtbaar van het antwoord van Danny Blind op een vraag over Cruijff: 'Johan was erg belangrijk voor mijn loopbaan. Hij haalde me van Sparta naar Ajax, toen ik 25 was. Ik was een goede speler, maar geen speciale. Bij Ajax kon ik me ontwikkelen. Mijn voetballeven én mijn normale leven veranderden totaal. Ik kon groeien als persoon.'

In de veertiende minuut van Engeland - Nederland zullen de Engelsen vandaag Cruijff herdenken. In principe loopt het spel gewoon door en volgt een minuut applaus. 'Misschien zet iemand even de voet op de bal', zegt Daley Blind. Zijn vader: 'Als we met zijn allen maar het respect kunnen delen voor Cruijff.'


A-elftal Oranje is er alleen op papier

De vader is vandaag tegen de Engelsen bondscoach, de zoon is aanvoerder. Danny Blind zei maandag, op Wembley: 'Het is een bijzonder moment, maar ik ben hier als coach, niet als vader.' Zoon Daley: 'Het is een grote eer.'

Junior was vrijdag al een tijd aanvoerder toen Sneijder geblesseerd uitviel tegen Frankrijk. In zekere zin lijkt het op de situatie met Bert van Marwijk, bij wie schoonzoon Mark van Bommel aanvoerder was.

De laatste keer dat Engeland overigens van Nederland won, was tijdens het EK van 1996. Danny Blind was toen aanvoerder. Daley is mede de kapitein door de vele absenties. Van een Nederlands A-elftal is op Wembley alleen op papier sprake, zoveel blessures telt de gedroomde ploeg. Van de afwezigen, van Robben tot Cillessen, is gemakkelijk een minimaal gelijkwaardig elftal te formeren.

Danny Blind (m) met zijn assistenten Marco van Basten en Ruud van Nistelrooij. Beeld ANP

Tekortkomingen

Danny Blind was blij met een wedstrijd als vrijdag tegen Frankrijk (2-3), al waren de tekortkomingen op ondubbelzinnige wijze aangetoond. 'Daar wil je naartoe, naar dat niveau groeien.' Daar, dat was dus het niveau van de Fransen.

Je zag Pogba tegen Sneijder, een kerel van graniet tegen een ventje op lemen voeten, alsof het ventje om genade wilde smeken, alsof hij in de achterzak van Pogba kon verdwijnen.

Zo snel kan het gaan. Frankrijk werd tijdens het laatste WK uitgeschakeld door de Duitsers, in de kwartfinales. Nederland eindigde met de toverformule van Van Gaal als derde. Nu is Frankrijk een van de favorieten voor het EK en Nederland niet eens geplaatst. Dat vonden de Engelsen maar moeilijk te begrijpen, maandag tijdens de persconferentie van Blind.

'Team in opbouw'

Sneijder ging dus naar huis, als laatste van de Grote Vier van voorheen. Van Persie wordt niet meer opgeroepen, Robben herstelt van een blessure, Van der Vaart is een naam uit een ver verleden. Dan ontbreken ook Vlaar, Pröpper, Tete, Riedewald, Dost en al die anderen. Daar kwamen zondag bij: Klaassen (hamstring) en doelman Cillessen, die tijdens de training in het stadion van AZ zijn neus brak. Van Ginkel en doelman Vorm mochten aansluiten bij de groep. Wat overblijft, is talentvol hier en daar, maar een beetje tegenstander raakt er niet van in de war.

'Engeland is een sterke ploeg', zei Blind, die onder de indruk was van de manier waarop de ploeg van bondscoach Hodgson de achterstand van 2-0 in Berlijn, tegen de Duitsers, omboog in een zege: 3-2. 'Wij zijn een team in opbouw.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden