ReportageRhenen

Herfstbladeren weg, maar ook de egeltjes (alleen de kleine)

In Rhenen is een proef met gemeentelijke korven waarin de herfstbladeren kunnen worden gedoneerd een groot succes. Alleen de Egelbescherming heeft nog een kanttekening.

Een man gooit bladeren in de bladkorf.Beeld Marcel van den Bergh

In het boomrijke Rhenen vallen de laatste herfstbladeren voor je ogen op de grond. Normaal blijven zij weken op straat liggen, incidenteel haalt de gemeente ze op. Een pilotproject geeft op vijftien plekken in het Utrechtse stadje, bekend van Ouwehands Dierenpark en de Grebbeberg, kans op verandering. In navolging van steeds meer gemeenten, vooral in zuidelijke en oostelijke provincies, zijn bladkorven neergezet.

De ijzeren kooien zijn een initiatief van milieuwethouder Peter de Rooij, omdat in het restafval van Rhenenaren veel te veel gft (groente-, fruit- en tuinafval) zat. Het probleem werd aangestipt in een online enquête, waarbij veertig procent liet weten grof tuinafval niet altijd in de juiste bak te gooien. Volgens de inwoners was de kliko te klein voor al die bladeren. En als ze eenmaal daarin zaten, vormde de container een walhalla voor ongedierte.

De inwoners kwamen met oplossingen. Stel grotere containers beschikbaar, luidde de voornaamste suggestie. En: ‘kijk hoe andere gemeenten het doen’, adviseerde een respondent. De Rooij ging ermee aan de slag. ‘We wisten dat veel boomrijke gemeenten bladkorven hadden.’

Groen, grijs

Bij de nagenoeg volle bladkorf aan de Beukenlaan wordt de vergelijking met buurgemeente Veenendaal snel gemaakt. ‘Daar zijn de korven groen, hier grijs. Dat is toch wel jammer: groen gaat toch iets meer op in het geheel’, zegt een omwonende. Maar verder brengt de bladkorf louter ‘positieve geluiden’ in de buurt teweeg. ‘Buurtbewoners hier hebben grote tuinen met veel bomen. Zo kunnen de mensen die bladeren kwijt. Want in je afvalbak moet ook nog gras en snoeiafval.’

Niet voor niets staat mevrouw (‘doe maar anoniem in de krant’) op het punt een kruiwagen aan te schaffen. Een volle kliko over de rand van de korf tillen was toch een iets te zware onderneming.

De Rhenense bladkorven zijn voorzien van een ferme waarschuwing. ‘Deze bladkorf is alleen bedoeld voor blad’, staat dikgedrukt. Als er ander afval wordt ingegooid, ‘haalt de Gemeente Rhenen deze bladkorf weg’.

De urgente toon heeft te maken met het opzuigen van de bladeren. Als de zuigwagen te harde substanties opslokt, gaat de auto kapot. Voor gebiedsbeheerders is dat een reden om de stapel voor het zuigen goed door te spitten. Een projectleider van de Stadswerf Doesburg, een Gelders dorp aan de IJssel, vond zo prompt een toiletpot in een bladkorf, vertelde hij aan Omroep Gelderland. In het ‘brave’ Rhenen (aldus de inwoners) hebben zich dergelijke excessen nog niet voorgedaan. 

Fijnmaziger

Ander punt: de egels. Deze beestjes hebben de neiging zich te verstoppen in de voedzame bladerbergen. Slecht voor de zuigwagen, funest voor het dier zelf. De Stichting Egelbescherming Nederland pleit daarom voor bladkorven die ‘egelproof’ zijn: fijnmaziger en hoger aan de onderkant. ‘Dit is duidelijk een van de betere versies die wij kennen’, recenseert directeur Jenny Kleve op verzoek de constructie in Rhenen. ‘Voor volwassen egels zal dit voldoende zijn, maar voor de erg jonge egels niet.’ Liever heeft Kleve bladkorven met piepkleine gaatjes, omdat ze toch enkel dienen om vocht te lozen.

Het is een kritiekpunt in de marge, want ook in de Eikenlaan in Rhenen overheerst tevredenheid over de bladbak. Niet eens omdat de mensen zoveel tuinafval hebben in deze straat. Nee, dankzij de korf en buurtbewoner Gijs Gijsbertsen (‘eigenlijk Gijsbertus Gijsbertsen’) heeft de Eikenlaan eindelijk een ‘strak, verzorgd aanzicht’.

De gepensioneerde grafdelver vindt het al twee maanden lang een fijne dagbesteding om gevallen eikenbladeren van de straat naar de korf te brengen. Deels om de laan minder glad te maken en daardoor veiliger. Bovenal omdat de 68-jarige Gijsbertsen zich nog ‘veel te jong voelt om achter de geraniums te zitten’.

Lees verder

De herfst begon dit jaar drie weken eerder dan 50 jaar geleden, zo blijkt uit de vergelijking van duizenden geregistreerde waarnemingen van vruchtrijpingen sinds 1902.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden