Herfstbladeren en Miles Davis

Dezer dagen een paar keer door de stad gefietst met Autumn Leaves op de iPod. De versie die te vinden is op de lp Somethin' Else van Cannonball Adderley verschenen in 1958 op Blue Note is een van mijn jazz-favorieten. En ja, het is er natuurlijk de tijd van het jaar voor.

Vrijdagavond kwam ik terug van een fijn optreden van Paolo Nutini en was in een opperbest humeur. Meestal hoef ik dan even geen muziek te horen, maar ik moest nog een stuk door het herfstweer fietsen en had ineens zin in Autumn Leaves. Beviel prima. Toen ik vanmiddag opnieuw door de stad fietste en de wegen bezaaid zag met herftsbladeren, vond ik het misschien nog wel mooier.

Heerlijk nummer, dat weliswaar te vinden is op een plaat van Julian 'Cannonball' Adderley, maar dat gedragen wordt door vooral het spel van trompettist Miles Davis en pianist Hank Jones.

De plaat Something' Else in een dag opgenomen in maart 1958, een jaar voordat Adderley zijn dienstdoende trompettist zou begeleiden op diens 'meesterwerk' Kind Of Blue. Ik zet de kwalificatie tussen aanhalingstekens omdat ik niet zoveel heb met die plaat. Natuurlijk: prachtige muziek, en historisch een belangrijk album (Davis zou hierop de modal jazz introduceren) maar ik hou meer van zijn Prestige-platen uit 1956 (die vier die hij in een paar dagen opnam: Cookin', Workin', Steamin' en Relaxin' ) en ja, van Somethin' Else dus.

Ik had Kind Of Blue ook al jaren niet meer gehoord en ik moet zeggen: het beviel prima. Heel toegankelijk, fijne, warme jazz. Precies wat ze daar bij Radio 6 (onze jazz-zender) nog net aankunnen.

Maar ik wou dat iemand me in de jaren tachtig op Somethin' Else had gewezen, en dat dit mijn eerste serieuze kennismaking met jazz was geweest en niet die Kind Of Blue. Ik weet zeker dat ik dan eerder voor jazz gevallen was.

Nu gebeurde het ergens in 1987, een paar jaar nadat ik voor het eerst Kind Of Blue had gehoord. Die zette ik in november 1985 voor het eerst op, 's ochtends in de platenzaak waar ik toen werkte. We hadden altijd een paar Miles Davis-platen op voorraad, meestal zijn recente werk zoals toen You're Under Arrest, maar ook deze dus.

Ik zette 'm op omdat ik de vorige dag de lijst met honderd beste albums aller tijden, zoals verkozen door de redactie van de NME had bestudeerd. Veel van de rockplaten kende ik, een aantal soulplaten eveneens, maar de twee jazz-platen (naast Kind Of Blue, meen ik me te herinneren dat ook A Love Supreme van John Coltrane er in voorkwam) waren me onbekend.

Gretig als ik was, wilde ik dit goedmaken. Ik vond er echter niet veel aan. Mooi kwa sfeer, maar ik miste iets dat me bij de les hield. Ik wachtte op een zanger als Frank Sinatra, Tom Waits of Elvis Costello. Maar die kwamen natuurlijk niet invallen.

Mijn initiatie in de jazz liet vervolgens nog even op zich wachten.

Ik weet zeker dat ik Somethin' Else wel meteen mooi had gevonden. De pracht van de melodie van Autumn Leaves was me toen vast niet ontgaan en ook het tweede nummer van kant 1, Love For Sale kende ik al. Dat luistert al een stuk gemakkelijker, want waar ik met mijn pop-oren met jazz moeite had is te bepalen waar op te letten. Ik begin meestal met de melodielijnen en die zijn op die plaat prachtig.

Ik wil dus eigenlijk iedereen die zegt niet van jazz te houden aanraden naar deze plaat te gaan luisteren en niet als eerste naar Kind Of Blue.

Somethin' Else is gewoon een heel toegankelijke, door Alfred Lion zeer knap geproduceerde plaat. Ideaal instappunt voor een hopelijk lange reis door de jazzgeschiedenis.

Miles speelt zo ongelooflijk teder en mooi in Autumn Leaves, en dan die pianosolo van Hank Jones in de tweede helft.

Eigenlijk spelen ze Adderley behoorlijk weg. Hij soleert mooi, maar in andere nummers (Dancing In The Dark) komt hij beter uit de verf.

Of Adderley zich nog aan Autumn Leaves zou wagen weet ik eigenlijk niet.

Davis zou het nog wel spelen. Prachtig is de live-opname uit Antibes, juli 1963, zoals die (verkort) op Live in Europe terecht zou komen. Davis is in die periode wanhopig op zoek een saxofonist te krijgen die zich kan meten met John Coltrane. Hij heeft het een tijdje met Hank Mobley geprobeerd maar die vond hij niet goed genoeg.

In het seizoen 1963-1964 mag George Coleman het proberen. Zijn periode bij Miles staat goed vastgelegd op de cd box Miles Davis 3: Seven Steps to Heaven. The Complete Recordings 1963-1964.

Coleman zou uiteindelijk vervangen worden door Wayne Shorter, die ook te horen is op een live-opname van Autumn Leaves in Berlijn, 1964. Shorter zou Davis met zijn 'tweede' kwintet tot grote hoogten stuwen.

Maar ik heb een zwak voor de robuuste toon van Coleman, die door Davis te weinig creatief werd gevonden.

Hij zou wel een bellangrijke rol spelen op een andere Blue Note klassieker: Maiden Voyage van Herbie Hancock.

Freddie Hubbard is hier de trompettist, de ritmesectie is die van Miles: Herbie Hancock, piano, Ron Carter, bas en Tony Williams, drums.

Ook Maiden Voyage is thans voor een prikkie te koop. Ik tipte hem al eerder maar wie in de decembermaand iets originelers wil bedenken dan Kind Of Blue, Sketches Of Spain, A love Supreme of Giant Steps: koop Maiden Voyage.

Maar eerst: Somethin' Else van Cannonball Adderley, of eigenlijk van Miles Davis. Luister ernaar terwijl je door het herfstlandschap rijdt of loopt. Dat is echt genieten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden