Herdenking Mandela: 'De hele wereld komt naar Zuid-Afrika'

Na een dag van nationale rouw maakt Zuid-Afrika zich op voor de herdenkingsdienst en begrafenis van de donderdag overleden oud-president Nelson Mandela. Morgen reizen tientallen wereldleiders naar het land. Hoe zien de komende dagen in Zuid-Afrika eruit?

Nelson Mandela in 2007.Beeld epa

De regering van Zuid-Afrika heeft een periode van nationale rouw afgekondigd die duurt tot de staatsbegrafenis op 15 december. De komende dagen worden door het hele land evenementen georganiseerd om de anti-apartheidsstrijder te eren.

Vandaag vindt er in het parlement een speciale zitting plaats ter eerbetoon aan Mandela, de eerste zwarte en democratisch gekozen president van het land. Frederik Willem de Klerk, de zevende en laatste blanke president van het apartheidsbewind, is ook uitgenodigd om de zitting bij te wonen. In 1993 werden de inspanningen van Mandela en De Klerk voor de vrede in Zuid-Afrika beloond met de Nobelprijs voor de vrede.

Een vlag met de tekst 'Rust in vrede Madiba' in Qunu.Beeld ap

Tientallen wereldleiders
De gastenlijst voor de herdenkings- en/of begrafenisplechtigheden groeit snel. Tot nu toe hebben meer dan zeventig staatshoofden en regeringsleiders laten weten de herdenking morgen bij te wonen. Of, zoals het Zuid-Afrikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken het vandaag liet weten: 'De hele wereld komt naar Zuid-Afrika'.

De nationale herdenkingsdienst in Soweto is daarmee een van de grootste bijeenkomsten van wereldleiders in de recente geschiedenis. De plechtigheid vindt plaats in het Soccer City-stadion, dat bijna 95.000 mensen kan herbergen. Mandela gaf daar in 2010 tijdens de sluitingsceremonie van het WK voetbal zijn laatste publieke optreden. De dienst begint om 10.00 uur Nederlandse tijd en zal ongeveer vier uur duren.

De Zuid-Afrikaanse minister Maite Nkoana-Mashabane (Internationale Betrekkingen) liet dit weekeinde weten dat er geen uitnodigingen zijn verstuurd voor de plechtigheden. Het is aan de mensen of ze de herdenking willen bijwonen, zei ze. 'Dat internationale leiders op zo'n korte termijn naar Zuid-Afrika komen, laat zien dat Mandela een speciale plaats inneemt in de harten van mensen.'

Mandela met zijn vrouw Graca (L) en ex-vrouw Winnie in 2004 in Qunu.Beeld afp

Rouwstoet duurt dagen
Mandela's lichaam zal van woensdag tot vrijdag in het Uniegebouw, de officiële zetel van de Zuid-Afrikaanse regering in Pretoria, op een praalbed liggen. Die dagen zal Mandela ook door de straten van Pretoria worden gereden, maakte de regering zaterdag bekend. 'Iedere ochtend, wanneer het lichaam vanuit het mortuarium naar het praalbed wordt gebracht, zal de route bekend worden gemaakt', zei Neo Momodu, verantwoordelijk voor de informatievoorziening vanuit de regering. Het Uniegebouw is de officiële zetel van de Zuid-Afrikaanse regering.

Maar er wordt niet alleen gerouwd in Zuid-Afrika. President Jacob Zuma riep dit weekeinde de Zuid-Afrikanen op naar kerken en andere plekken te gaan waar diensten worden gehouden. We moeten, terwijl we rouwen, ook zingen, dansen en doen wat we willen doen om het leven te vieren van deze bijzondere revolutionair, die de geest van de vrijheid in leven hield en ons naar een nieuwe samenleving heeft geleid', aldus Zuma.

De dood van Mandela mag gevierd, schrijft correspondent Kees Broere vandaag in de Volkskrant, na een kerkdienst ter ere van Madiba in Soweto. 'Dit was, inclusief de lichteffecten, een danceparty. Maar dan eentje waarbij oudere dametjes op hun stoelen mogen blijven zitten. Als ze maar wel meewiegen op het swingende ritme.'

Zondag 15 december vindt de begrafenis van Mandela plaats in Qunu, het dorp waar Mandela is opgegroeid, 650 kilometer ten zuiden van Pretoria. In februari 2012 ging Mandela terug naar zijn geboortedorp omdat hij ernstig ziek was. Het was Mandela's uitdrukkelijke wens bij zijn familie te worden begraven.

Televisie
De dienst is op 90 plaatsen in Zuid-Afrika via grote schermen te volgen.
De NOS zendt de herdenkingsplechtigheid dinsdag uit op Nederland 1 vanaf 10.00 uur (Nederlandse tijd). Ook is de plechtigheid rechtstreeks te volgen via Journaal 24. De NOS zendt zondag ook de uitvaart in Mandela's geboortedorp Qunu rechtstreeks uit.

Het Uniegebouw in Pretoria waar Mandela wordt opgebaard.Beeld getty
Een kerkdienst gisteren in Soweto.Beeld getty

Een selectie van de gasten bij de herdenkingsdienst:
- Koning Willem-Alexander en minister van buitenlandse zaken Frans Timmermans.
- De Amerikaanse president Barack Obama en zijn vrouw Michelle, alsmede de ex-presidenten George Bush, Bill Clinton en Jimmy Carter.
- Namens de Verenigde Naties secretaris-generaal Ban Ki-moon en zijn voorganger Kofi Annan.
- De Britse premier David Cameron. Prins Charles woont zondag de begrafenis in het dorpje Qunu bij.
- De Franse president François Hollande en zijn voorganger Nicolas Sarkozy.
- De Duitse president Joachim Gauck.
- De Canadese premier Stephen Harper en zijn voorgangers Jean Chretien, Kim Campbell en Brian Mulroney.
- De Spaanse premier Mariano Rajoy en prins Felipe.
- De Braziliaanse president Dilma Rousseff en drie van haar voorgangers.
- De Indiase president Pranab Mukherjee.
- De Australische premier Tony Abbott.
- De Deense premier Helle Thorning-Schmidt.
- De Noorse premier Erna Solberg en kroonprins Haakon.
- De Tsjechische premier Jan Kohout.
- Voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso en EU-president Herman van Rompuy.
- De Ghanese aartsbisschop Peter Turkson namens het Vaticaan.
- De Slowaakse minister van buitenlandse zaken Miroslav Lajcak.
- De Surinaamse president Desi Bouterse.
- De premier van Haïti Laurent Lamothe.
- De Nepalese minister van buitenlandse zaken Madhav Prasad Ghimire.
- Sri Lanka's president Mahinda Rajapaksa.
- De president van Bangladesh Abdul Hamid.
- De Finse ex-president Martti Ahtisaari en de Ierse ex-president Mary Robinson namens The Elders, een raad van wereldleiders en activisten die mede door Mandela werd opgericht.
- De Britse zakenman Richard Branson en zanger Peter Gabriel, twee van de initiatiefnemers achter The Elders.

Michelle Obama en Mandela in 2011.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden