Henry Smart for ever

Met De dode republiek besluit Roddy Doyle zijn trilogie over de recente geschiedenis van Ierland, opgehangen aan de even onwaarschijnlijke als onweerstaanbare held Henry Smart (1901-2009!). In het eerste deel, De ster Henry Smart (1999), lazen we hoe in Henry de jongste deelnemer was aan de Paasopstand van 1916, en door een samenloop van omstandigheden de vlucht moest nemen naar de Verenigde Staten.


Smarts Amerikaanse lotgevallen werden verteld in De man achter Louis (2004), waarin hij het schopte tot de rechterhand van Louis Armstrong. Het boek eindigt in Monument Valley, waar filmregisseur John Ford belandt prompt besluit het levensverhaal van de Ierse avonturier te gaan verfilmen.


In de openingsscène van De dode republiek vliegen Smart en Ford het Ierse luchtruim binnen. Het eerste deel gaat uitvoerig in op de totstandkoming van de film, waarin John Wayne de hoofdrol speelt. Tot Smarts afgrijzen blijkt het eindresultaat een zwaar geromantiseerde versie van de werkelijkheid. Vol afschuw keert Smart de filmindustrie de rug toe.


Zoals elders maakt Doyle in De dode republiek sprongen in de tijd, en niet lang na het filmdebacle, begin jaren vijftig, belanden we in de Troubles. Smart raakt gewond bij een protestantse bomaanslag en wordt door de IRA ontdekt als een bruikbaar propaganda-instrument. En zo dendert hij, op de golven van de geschiedenis, de 21ste eeuw binnen.


Natuurlijk is Henry Smart een figuur van magisch-realistische proporties, altijd daar waar de historische actie is, van het ene toeval het andere binnenwandelend.


Met hem schiep Doyle niet alleen een kleurrijke doch nuchtere visie op de Ierse twintigste eeuw, maar ook zijn meest memorabele personage.


Roddy Doyle: De dode republiek.


Vertaald uit het Engels door Miebeth van Horn.


Nijgh & Van Ditmar; 382 pagina's; € 15.


ISBN 978 90 388 9379 2.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden