Henrik Ibsen ontdaan van zijn essentie

Gedurende de gehele voorstelling die duurt van negen tot bijna elf uur 's avonds op weer zo'n zwoele Hollandse zomeravond, vliegen de zwaluwen af en aan....

Compagnie Dakar, de afgelopen twee jaar succesvol te gast bij het Noord-Hollandse zomerfestival De Karavaan met Tsjechov (De Meeuw) en Von Horváth (Kasimir en Karoline), speelt deze zomer Ibsens De Vrouw van de Zee, in de prachtige tuin achter de Mariakapel in Hoorn. Hier staan kastanjebomen en mooie houten stoelen, en talloze lege wijnflessen die getuigen van een goed leven.

Een stadse idylle haast, in schril contrast met de intens weemoedige sfeer waarmee Ibsen zijn personages in dit stuk heeft opgezadeld. De vrouw van de zee is Elida Wangel, getrouwd met een oudere arts en weduwnaar, maar hunkerend naar een ander leven. Zij houdt van de zee, maar is weggestopt in een muf stadje aan een fjord vol brak water. Om haar heen cirkelen de twee dochters van haar man uit een eerder huwelijk, jonge meisjes die op het punt staan in bloei uit te barsten.

De hormonen gieren door de tuin, maar geen man die eraan tegemoet kan komen. Drie jaar terug heeft de vrouw van de zee een bijna mystieke ontmoeting gehad met een Amerikaanse zeeman. Zijn dwingende, indringende ogen ziet ze nog steeds voor zich. Hij is voor haar de man die haar terug kan voeren naar de zee, die in dit geval van alles te maken heeft met het inlossen van tal van (seksuele) verlangens.

Ibsen weet als geen ander zijn vrouwelijke hoofdpersonages – zoals zijn Nora of zijn Hedda – langzaam in een dwangbuis te drijven, totdat ze een ultieme beslissing moeten nemen. In dit geval bevecht de vrouw haar vrijheid voordat zij een keuze kan maken: óf met de zeeman (die ineens weer opduikt) mee de wereld in, óf trouw blijven aan haar man.

Compagnie Dakar speelt het stuk in een rigoureuze bewerking van regisseur Victoria Meirik waarin het drama in hoofdlijnen wordt verteld. Dat gaan ten koste van de psychologische verdieping, dus van het meeleven met de personages. In de tuin achter de Mariakapel in Hoorn spelen een paar actrices verzenuwde vrouwen en een paar acteurs kwezelachtige mannen.

Als de vrouw haar misstap aan haar man oplepelt alsof ze zojuist voor haar rijexamen is gezakt, is elke tragedie weg. Als de geheimzinnige zeeman haar hart op komt eisen, is het alsof hij haar de avond ervoor in de disco is tegengekomen. Een soort opgefokte vrolijkheid moet het drama lucht en licht geven, terwijl zwaarmoedigheid en tristesse vereist is.

Deze Ibsen is van zijn essentie ontdaan. Er wordt bij tijd en wijle tenenkrommend slecht gespeeld, met hier en daar een kleine opleving, zoals in de scènes tussen een van de dochters en haar vroegere leraar, waarin een aardige liefde opbloeit. Maar zomertheater in Holland betekent in dit geval toch vooral turen naar de zwaluwen in hun vlucht boven Hoorn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden