Henning Mankell, Sander Kollaard en Giles Milton

Signalementen

Een man die in de sauna woont, een vrouw die aan een boom groeide, een reis naar de bakermat van de islamitische geometrie en andere net verschenen titels.

De baanbreker

Een kerel die de lucht invloog maar het op de een of andere manier toch overleefde, dat was de Zweedse springmeester Oskar Johansson, die werd geboren in 1888 en rotsen opblies voor spoorwegtunnels. Na zijn pensionering in 1954 werd de sauna zijn eigenlijke thuis tot zijn dood in 1969, schrijft Henning Mankell (1948-2015) in De baanbreker, zijn debuutroman uit 1973 die de vroege 20ste eeuw doorneemt aan de hand van een leven. Vertaald door Clementine Luijten.

Henning Mankell, De Geus, €19,99.

Verdwaaltijd

De Brusselse Marcia De Wit, net gescheiden, gaat naar een feestje van de buurman en ontmoet daar een Amerikaanse schrijver, met wie ze Joni Mitchell zingt en danst op Justin Timberlake. 'Marcia besefte dat ze dronken waren, en toch leek dit moment eindeloos betekenisvol, scheen er iets veranderd te zijn in de dichtheid van de lucht.' Hij laat weinig los over zijn verleden, en zijn ex die is verdwenen. Zo begint Verdwaaltijd, de eerste roman van Kathy Mathys (1972), die over Angelsaksische literatuur schrijft in De Standaard.

Kathy Mathys, Polis, €22,50.

Onder de paramariboom

Dordrecht, antwoordde Johan Fretz (1985) toen hem als kind werd gevraagd waar hij vandaan kwam. Of: uit de buik van mama. Of: 'Papa komt uit Den Haag en mama komt uit de paramariboom. Dat is een boom aan de andere kant van de zee en in die boom groeien zwarte mensen zoals mama en Ruud Gullit.' Jaren later reist hij met zijn moeder naar haar geboortegrond, en over die roadtrip door Suriname schrijft de columnist en theatermaker in de roman Onder de paramariboom, die blijkens het dankwoord is geschreven aan de wonderschone oude schrijftafel van Nescio.

Johan Fretz, Lebowski, €19,99.

Levensberichten

Met zijn vriend Midas neemt de verteller in 'Over de merkwaardige lichte gang van Fernando Pessoa' deel aan de Bélem Trail Run. Midas heeft hem kennis laten maken met de poëzie van Pessoa, met wie hij de obsessie met de eigen identiteit deelt, die we ervaren maar niet kunnen aanwijzen. Als de verteller arriveert bij de finish, blijkt Midas verdwenen te zijn, in een van de zes verhalen uit Levensberichten van Sander Kollaard (1961), winnaar van de Van der Hoogtprijs in 2014.

Sander Kollaard, Van Oorschot, €16,99.

De ziel

Is de ziel aangeboren en overleeft hij de dood? Of is het een door de mens bedacht concept, bedoeld om betekenis aan het eigen bestaan te geven? En hoe verhoudt de ziel zich eigenlijk tot de geest? Liefhebbers van wezensvragen kunnen zich bij de hand laten nemen door de Noor Ole Martin Høystad, die in zijn vuistdikke De ziel door de cultuurgeschiedenis wandelt. Van de oude Grieken via Dante en Darwin tot Hannah Arendt - de emeritus hoogleraar heeft eeuwen aan bronteksten van culturen over de hele wereld nagespeurd op zieleroerselen. 'In alle culturen worden de kwaliteit en het lot van de ziel gezien als gevolgen van hoe het individu zijn leven geleefd heeft en hoe hij of zij door woord en daad goed of kwaad heeft gedaan. Daarmee ligt de focus op het geleefde leven, op de ontwikkeling van persoonlijke en innerlijke kwaliteiten en dus de ziel van het individu, en hoe hij die heeft ontwikkeld en zijn verplichtingen tegenover andere mensen is nagekomen.'

Ole Martin Hoystad, Athenaeum, €29,99.

Churchills ministerie van onfatsoelijke oorlogsvoering

Cecil Clarke keek naar zijn caravan zoals de meeste mannen naar hun vrouw kijken.' Doorspekt met dit soort pregnante zinnetjes vertelt bestseller-schrijver Giles Milton over Britse aanslagen op het Europese vasteland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zo zet hij de spectaculaire moord op topnazi Reinhard Heydrich, 'de man met het ijzeren hart', nog eens gedetailleerd uiteen. Onomstreden waren deze activiteiten van Churchills ministerie van onfatsoenlijke oorlogsvoering niet, maar ruim zeventig jaar later levert het nog altijd spannende lectuur op.

Giles Milton, Karakter, € 22,99.

Snijpunt Isfahan

Op een winterse avond zat historica Maite Karssenberg (1989) met haar moeder aan de keukentafel in Texel, waar haar ouders wonen, een beetje bij te praten toen haar vader - docent wiskunde - opgewonden de kamer binnenstormde en stralend riep dat hij een mozaïek had ontworpen dat nog nooit door iemand bedacht was - geometrische patronen uit Marokko, Egypte en Iran hadden al een tijd zijn aandacht. Toen de impact van de mededeling eenmaal tot dochter Karssenberg was doorgedrongen, vatte ze met haar vader het plan op samen af te reizen naar de bakermat van de islamitische geometrie en daar een fabriekje te zoeken dat het patroon kon verwerken tot een echt mozaïektableau: 'Zijn unieke patroon gematerialiseerd in keihard, fonkelend steen, als een tastbaar bewijs van zijn talent.' Snijpunt Isfahan is het verslag van de zoektocht.

Maite Karssenberg, Querido Fosfor, €9,99. Foto rv
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.