Henning heeft geen tijd om terug te blaffen

Dodelijk saai zijn ze soms, maar de topmensen van het softwarebedrijf SAP hebben meer vakkennis in hun pink dan rivalen in hun hele lijf, vinden analisten....

WAT is het verschil tussen een Duits en Amerikaans softwarebedrijf? Antwoord: drie kwartier. Op een reusachtig klantencongres dat deze week in Madrid plaatsvindt, verbaasde de directievoorzitter van SAP zijn achtduizend gasten met een openingstoespraak die ruim een uur duurde. Waar een Amerikaan vijftien minuten zou vullen met vier grappen, een anecdote en veel retoriek, gaf de Duitse professor Henning Kagermann een bloedserieuze verhandeling over alle technische en strategische kanten van zijn software. Welkom bij SAP.

En toch. Natuurlijk was zijn toespraak te lang en soms ondoorgrondelijk, maar wat hij zei moet wel briljant zijn, want SAP schittert als een juweel. Op zijn vakgebied is het de allergrootste softwareproducent, drie keer groter dan achtervolgers als het Nederlandse Baan en het Amerikaanse Oracle, JD Edwards en PeopleSoft.

Misschien is het juist wel SAP's eigenzinnigheid waardoor het de kampioen is onder de bouwers van software waarmee bedrijfsvoering wordt geautomatiseerd. Het is precies de boodschap die Kagermann wil uitdragen: wij denken, en waarschijnlijk harder dan anderen.

Niet alleen Kagermann heeft een brein, zegt analist Andrew Dailey van Gartner Group, het grootste Amerikaanse onderzoeksbureau van de computerwereld. 'SAP heeft één van de ontwikkeldste directieteams ter wereld. Er lopen zeker tien managers rond die stuk voor stuk beter zijn dan de directeuren van hun concurrenten.'

SAP logenstraft het vooroordeel dat techneuten geen bedrijven kunnen leiden. Het bestuur is een portrettengallerij van gepromoveerde ingenieurs en professoren - met zulke markante koppen dat ze wel uit een speelfilm lijken weggelopen - maar ze weten precies wat de wensen zijn van de belangrijkste klanten.

Kom daar maar eens om bij Oracle, zegt Dailey. De topman van dat bedrijf, Larry Ellison, kon hem zelfs niet één belangrijke klant noemen. 'En dat terwijl hij zegt dat hij zestig uur in de week werkt aan deze activiteit. Pfff.'

Uiterst Duits is SAP dus, en ook weer helemaal niet. Kagermann heeft bijvoorbeeld geen hofhouding en SAP is één van de weinige Duitse bedrijven waar de directeuren met de voornaam willen worden aangesproken, ongehoord in een land waar directe collega's nog 'Herr Doctor' en 'Professor' tegen elkaar zeggen. Werknemers kunner er maar moeilijk aan wennen. 'Mijn secretaresse kan de naam Henning nog steeds niet over haar lippen krijgen', zegt Kagerman. Onlangs kreeg hij nog een e-mail, gericht aan: Sehr geehrter Henning. Kagermann proest het uit.

Henning Kagermann kan lachen, want vorig jaar groeide zijn bedrijf met 62 procent naar een omzet van omgerekend 6,6 miljard gulden en dit jaar koerst hij af op een omzetstijging van 40 procent, aldus sectorspecialisten. De onderneming telt 15 duizend medewerkers - waarvan ruim 3500 softwareontwikkelaars - en voor het einde van het jaar zijn dat er 18 duizend. Daarbovenop financiert het bedrijf SAP-onderwijs aan duizenden studenten op verschillende Europese universiteiten.

Het peleton van concurrenten moet hijgend toezien hoe SAP vooruitsnelt met nieuwe producten - Baan bijvoorbeeld beschikte eind vorig jaar over nog geen 1500 onderzoekers - waarmee de concurrentiestrijd flink zal worden opgestookt.

Was tot dusverre de software voor enterprise resource planning (erp) gericht op efficiënte uitvoering van interne bedrijfsprocessen, vanaf volgend jaar moeten ook leveranciers en klanten gaan meedoen. Een logische ontwikkeling, want een brouwer kan zelf wel haarfijn bijhouden hoeveel gerst en hop hij nodig heeft voor een bestelling bier. Maar als zijn graanleverancier teveel of te laat levert, zijn de inspanningen om kosten te besparen voor niets geweest.

Zulke plannings-software bestaat al, maar wordt geleverd door niche-spelers. Alle grote erp-spelers werpen zich er momenteel op, omdat de markt voor hun kernproduct al aardig verzadigd begint te raken, vooral onder de grote klanten. 'Daar zit de groei', aldus Kagermann.

SAP ontwikkelt software veelal zelf, maar de kleinere concurrenten hebben te weinig onderzoekers om dat net zo snel te doen en ze moeten daarom vindingrijk zijn.

Oracle zoekt zijn heil in allianties met specialisten, terwijl Baan zulke specialisten geheel opkoopt. En daar ligt vermoedelijk de reden voor de hatelijkheden tussen Baan en SAP.

Het Nederlandse bedrijf heeft een hoge beurskoers nodig, omdat het zijn overnames in aandelen betaalt. Daarom wil het graag worden gezien als enige ware rivaal van SAP; en hoe bereik je dat doel beter dan flink af te geven op de grote broer. SAP zou een log bedrijf zijn met een verouderde visie dat door Baan rap wordt ingehaald.

'Het is slimme marketing die in de VS is opgekookt en waarmee Baan zijn eigen tekortkomingen verbergt', vindt Harry Tse, een analist van Yankee Group. Ook Kagermann doorziet het spel: 'Ik denk dat het Baans strategie is.' Hij reageert er zelden op, want dan zou hij Baan precies geven wat het wil: geloofwaardigheid. Kagermann: 'Als we naar ieder keffertje terugblaffen, hebben we geen tijd meer voor ons werk.'

De voornaamste bedreiging voor de toekomst komt volgens de marktleider niet van buiten, maar van binnen. 'Onze omvang maakt het steeds moeilijker om snel te groeien.' Daarnaast is SAP afhankelijk van het succes van bedrijven als het Nederlandse C/Tac en Inter Access die SAP-software installeren bij kleinere bedrijven - waar nog groeimogelijkheden liggen. Kagermann belooft goed voor hen te zorgen, ook als expansieplannen falen. 'We kunnen zulke partners niet failliet laten gaan.'

En dat zou een Amerikaan nou nooit zeggen.

Lucas van Grinsven

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden