Henk Lift mee met schrijver Rutger Lemm

Schrijver Henk van Straten reist elke week een stukje op met een min of meer bekende Nederlander.

Beeld Henk van Straten

Ze pikken me op bij het pontje in Amsterdam-Noord, Rutger Lemm en zijn zwangere vriendin Maartje Smits. Zwanger van hem, voor de duidelijkheid. Allebei schrijven ze. Hij vaak essays in NRC, zij laatst nog een dichtbundel. De voorruit van hun kleine Opel was finaal bescheten door een zwerm vogels, dus daarom zijn ze wat later. Maartje stapt uit en gaat achterin zitten, zoals het een vrouw betaamt.

Dat was een grapje.

Het ís trouwens helemaal niet hun Opel, ze mogen hem alleen gebruiken omdat ze aan de eigenaars hun parkeergelegenheid beschikbaar hebben gesteld. 'Ik vind het nog steeds onwennig, een auto', zegt Rutger, net iets te dicht op het stuur. Hij ziet zichzelf nog niet als iemand die vaak autorijdt, als iemand in die levensfase. In zijn hart is hij nog altijd een stadse fietser, een meanderende wandelaar, een flierefluiter, een Peter Pan.

Het duurde dan ook heel lang voor hij zichzelf kon zien als iemand met een vaste relatie. 'Maar toen ik eenmaal over die bindingsangst heen was, vond ik een kind ook zo beangstigend niet meer.' Toen hij dat tegen zijn vrienden zei, zeiden zij: 'Loop je nu niet ineens erg hard van stapel?' Ze waren bang dat hij dacht dat hij wat te bewijzen had.

Het groen dat de autoweg flankeert, weigert onder te doen voor het heldere blauw van de lucht. Rutger en Maartje zijn onderweg naar de stacaravan van zijn ouders, in Woerden. Zij gaat vanavond weer terug, hij blijft twee daagjes daar om bij te komen van de documentaire die hij maakte met regisseur Stephane Kaas: Based on a True Story, over de Israëlische auteur Etgar Keret (15 juni op tv). Het maken ervan, evenals alle commotie rond de vertoningen, heeft hem uitgeput. 'Ik kon het niet aan, fysiek niet en emotioneel niet.' Toch meer een schrijver dan een documentairemaker, misschien.

Rutger, in gesprek, remt ineens voor een fietser die geen voorrang heeft en ook helemaal geen voorrang wil nemen. De motorrijder die achter ons blijkt te rijden, klapt bijna op de auto. Woedend en vloekend komt hij naast de auto rijden. Sorry, gebaart Rutger zo goed als hij kan. De man trekt op, gaat voor de auto rijden en remt af, waardoor we gedwongen tot stilstand komen. Hij loopt naar Rutger toe, die beleefd zijn raampje naar beneden draait om de scheldpartij in ontvangst te nemen. 'Ik ga je niks aandoen hoor', zegt de man, na een reeks verwensingen. Omdat hij de agressie in zijn eigen stem hoort of misschien omdat hij de schrik in Rutgers ogen ziet.

Rutger was juist toe aan rúst. Nu krijgt hij dit. 'A big bowl of wrong', zou Larry David zeggen, zijn en tevens mijn held uit de komedieserie Curb Your Enthusiasm.

'Het was verstandig dat ik m'n zonnebril afzette', zegt Rutger. 'Een zonnebril wekt agressie op.'

Dan rijden we verder. Maartje zit kalm op de achterbank, hun baby veilig in haar buik. Het blauw is nog even blauw en het groen nog even groen. Alleen Rutger ziet wit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden