Henk Krol: AOW kan terug naar 65 als uitkering wordt verlaagd

Als AOW'ers genoegen nemen met een lagere uitkering, kan de AOW-leeftijd terug naar 65 jaar - zonder dat het veel te duur wordt. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Tilburg, in opdracht van 50Plus.

Bij protesten tegen het verhogen van de pensioenleeftijd worden affiches geplakt op het FNV-kantoor.Beeld anp

Al vele malen aangekondigd door 50Plus-aanvoerder Henk Krol: het échte antwoord op de vraag wat het kost om de AOW-leeftijd terug te brengen naar 65. Krol - die dit als belangrijkste verkiezingsbelofte heeft - bestrijdt al de hele verkiezingscampagne de cijfers van het Centraal Planbureau: volgens die berekening kost het de belastingbetaler op termijn 10 à 12 miljard euro. Per jaar. Vandaag zet Krol daar een alternatieve berekening tegenover.

Twee punten

Deze nieuwe rekensom is uitgevoerd door twee onderzoekers van de Universiteit van Tilburg: econoom David Hollanders en hoogleraar openbare financiën Harrie Verbon. Zij bestrijden de CPB-cijfers op twee punten.

Eén: die 12 miljard is verre toekomstmuziek. Het CPB heeft de kosten berekend voor het jaar 2060. Want volgens de huidige afspraken ligt de AOW-leeftijd tegen die tijd op 71,5 jaar. Als die teruggaat naar 65, hebben veel meer mensen in 2060 een AOW-uitkering. Dan lopen de kosten snel op. Maar, betogen de onderzoekers: dat zegt niets over de komende kabinetsperiode. Als het komende kabinet teruggaat naar 65, krijgen ongeveer 150 duizend mensen extra recht op de AOW. Dat kost op korte termijn 1,5 miljard euro.

Twee: bij de berekening voor 2060 gaat het CPB ervan uit dat de AOW-uitkering al die jaren mee zal stijgen met de gemiddelde loonsverhoging. Dat staat namelijk in de wet. Maar, zo betogen Verbon en Hollanders, in die wet staat ook dat kabinetten van dat principe mogen afwijken.

En dat gebeurt dan ook. Sinds 1985 bleef verhoging vaak achterwege. 'Als in de periode 1985 tot 2012 de AOW-uitkeringen de stijging van de lonen hadden gevolgd, waren de AOW-uitgaven nu ongeveer 15 miljard euro hoger geweest', aldus de onderzoekers.

8 miljard lager

Niettemin gaat het planbureau ervan uit dat komende kabinetten wél braaf zullen verhogen. De UVT-onderzoekers trekken de lijn van de afgelopen dertig jaar door. In dat geval zijn de AOW-uitgaven in 2020 niet 12 miljard hoger, maar 8 miljard lager dan waar nu op wordt gerekend. De onderzoekers: 'In 2060 zal er dan niemand van wakker liggen als de AOW-leeftijd nog 65 is.'

Het effect is dan wel dat de AOW-uitkering tegen die tijd relatief een stuk lager ligt. Ouderen leveren daarmee behoorlijk in aan koopkracht. 'Of dat ook een gewenste ontwikkeling is, is een andere vraag', aldus de onderzoekers.

Maar 50Plus is toch voorstander van een welvaartsvaste AOW?

'Jazeker', reageert partijvoorzitter Jan Nagel. 'Maar het gaat er nu alleen om een einde te maken aan dat schrikbeeld dat het allemaal onbetaalbaar is als we de AOW-leeftijd verlagen. Het is maar net waar je de prioriteiten legt. Het gaat ons nu om de komende kabinetsperiode. Als wij gaan regeren, gaat de AOW-leeftijd terug naar 65 en stijgt de uitkering mee met de lonen. Dat kost 3,5 miljard euro. Hoe wij dat dekken, hoort u aanstaande donderdag van ons.'

Reactie CPB

In een reactie wijst het CPB erop dat het wel of niet jaarlijks verhogen van de uitkeringen een politieke keuze is. 'Het CPB gaat bij berekeningen voor houdbare overheidsfinanciën altijd uit van ongewijzigde arrangementen: wat voor de huidige generatie geldt, moet ook voor toekomstige generaties gelden. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de AOW meegroeit met de totale loonstijging. Het loslaten van die koppeling betekent dat de AOW in de toekomst niet meer meegroeit met de welvaart, en dat het inkomen van werkenden dus harder groeit dan dat van ouderen. En dus: zeker op de lange termijn achterblijvende koopkracht voor ouderen.'

Ouderen moeten hun plaats in de maatschappij terugeisen
Hoeveel talent en ervaring zet je bij het grof vuil, door ouderen te discrimineren op de arbeidsmarkt. (+)

'Alle onderwerpen waar ik vier jaar geleden over sprak, waren toen nog taboe'
Henk Krol (1950) stevent met 50Plus af op een zege. Adviezen van CBS en CPB schuift hij terzijde, net als de verwijten van onbetrouwbaarheid: '100 procent een vooroordeel'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden