Hemel heter dan hel

Hoe behaaglijk warm zal het in de hemel zijn? Dat is een vraag waar een natuurkundige wel een gefundeerd antwoord op kan geven....

Ad Lagendijk

Aan deze beperking hoeft echter niet zwaar te worden getild, aangezien de theorie die we gebruiken, de best geteste theorie van alle natuurwetenschappen is: de warmteleer. Deze hoeft niet meer experimenteel beproefd te worden. Uitzonderingen op de warmteleer zijn ondenkbaar. Deze leer is gegrondvest op de opvatting dat als je twee lichamen van verschillende temperatuur met elkaar in aanraking brengt, de warmte van het warme lichaam naar het koude stroomt, en niet andersom. Geen speld tussen te krijgen.

Om de temperatuur van de hemel te bepalen, hebben we informatie uit de Bijbel nodig. In Jesaja 30:26 wordt beschreven dat de hemel licht krijgt van de maan en van de zon. En die hoeveelheid licht wordt vergeleken met de hoeveelheid zonlicht die de aarde ontvangt. 'En het licht der maan (op de hemel) zal zijn als het licht der zon (op de aarde), en het licht der zon (op de hemel) zal zevenvoudig zijn als het licht van zeven dagen (op de aarde)'. Een rekensommetje leert dat de hemel dus 1 + 49 (afkomstig van 7 maal 7), is vijftig keer zoveel licht ontvangt als de hoeveelheid licht die de aarde van de zon ontvangt.

We kennen de temperatuur van de aarde en nu kan de stralingswet van Stefan-Boltzmann, onderdeel van de warmteleer, worden toegepast. Een eenvoudige berekening leert dat de temperatuur van de hemel 525 graden celsius is.

De temperatuur van de hel is moeilijker te vinden. We moeten te rade gaan bij Openbaring 21:8, waar staat dat er in de hel een zwavelpoel is. Poelen van rokende zwavel betekenen dat de temperatuur van de hel net onder het kookpunt van zwavel moet liggen. En dat is 445 graden celsius. De verrassende uitkomst is dat de hel koeler is dan de hemel. Dit heeft aanleiding gegeven tot heel wat discussie in de wetenschappelijke literatuur.

Een zwak punt in de redenering is dat het kookpunt van zwavel afhangt van de druk. Er schijnt onderzoek gedaan te zijn of het mogelijk is een druk te vinden waarbij de kooktemperatuur van zwavel hoger is dan de 525 graden van de hemel.

Een paar Spaanse fysici uit Santiago de Compostela vonden een andere oplossing. Zij riepen verleden jaar de hulp in van bijbelexperts en van de hulpbisschop van Madrid. Jesaja werd door hen grondig bestudeerd. Zij beweren dat er staat dat de hemel van de zon slechts zeven maal zoveel licht ontvangt als de aarde van de zon ontvangt.

Als zij gelijk hebben, betekent dit dat de hemel in totaal slechts acht keer zoveel licht krijgt als de aarde van de zon ontvangt. Een nieuwe berekening leert dat de temperatuur van de hemel dan 231 graden celsius bedraagt en dat is een stuk minder warm dan de hel.

Toepassing van de warmteleer kan nog veel meer leerzame zaken opleveren. Bijvoorbeeld over temperatuurverschillen. Hoe zit het daarmee in de hel? Als er in de hel niet overal dezelfde temperatuur heerst, is het maar te hopen voor de aldaar aanwezige 'gruwelijken, doodslagers, hoereerders, tovenaars, afgodendienaars, en al den leugenaars' dat er ook ingenieurs of fysici terecht zijn gekomen. Die zijn gemakkelijk in staat - door gebruik te maken van de temperatuurverschillen - een koelmachine aan de gang te krijgen die verkoeling kan bieden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden