Helpt Universiteit Utrecht arme landen aan dure medicijnen?

 

Beeld ANP

Wat? Medische kennis
Waarvandaan? Nederland

De Universiteit Utrecht gaat met de Wereld Gezondheids-organisatie (WHO) medicijnen ontwikkelen voor arme landen. Hoe zit dat?

Eigenlijk gaat het niet om het medicijn zelf, maar om kennisoverdracht. Dat zit zo. Producenten in ontwikkelingslanden hebben vaak niet de toegang tot technologische kennis en klinische data om zelf hoogwaardige medicijnen te maken of na te maken. Patiënten zijn dus aangewezen op originele gepatenteerde en dus dure medicijnen. Voor de nieuwste generatie biologische medicijnen geldt bovendien dat ook het namaken ervan relatief duur is in vergelijking met traditionele chemische medicijnen.

Over welk medicijn hebben we het?

De universiteit en de WHO beginnen in eerste instantie met de productie van een 'biosimilar' - namaakversie - van het biologische medicijn palivizumab, dat wordt gebruikt bij ernstige luchtweginfecties bij pasgeboren baby's. Die infectie is na malaria de tweede doodsoorzaak bij kinderen tot 5 jaar in ontwikkelingslanden. De kosten van behandeling bedragen nu 5- tot 10 duizend euro per patiënt, veel te duur dus.

En wat kan de universiteit daaraan veranderen?

De Universiteit Utrecht (UU) heeft een manier ontwikkeld om de technologische en klinische kennis zo te standaardiseren dat het medicijn overal ter wereld op dezelfde manier kan worden geproduceerd, zonder dat het opnieuw op patiënten moet worden getest. Die 'klinische' testen maken de ontwikkelingskosten namelijk heel duur. Het medicijn, waarvan het patent dit jaar afloopt, kan nu voor 5 procent van de gebruikelijke kosten worden gemaakt en kan in veel landen volgend jaar al worden verkregen.

Klinkt geweldig. Wie betaalt dat?

De fabrikanten zelf. Het gaat om zeven of acht fabrikanten in verschillende ontwikkelingslanden die zich bij de zogeheten stichting Utrecht Centre of Excellence for Affordable Biotherapeutics (UCAB) hebben aangemeld het medicijn te produceren en betaalbaar te verkopen. In ruil daarvoor krijgen zij waardevolle medische kennis van UCAB én een goede reputatie.

Worden alle medicijnen nu beter betaalbaar?

Huub Schellekens, hoogleraar farmaceutische biotechnologie aan de UU, hoopt dat zijn project wereldwijd navolging krijgt. 'De praktijk zal moeten uitwijzen of het ook leidt tot goedkopere medicijnen', zegt onderzoekster Jayasree Iyer van Access to Medicine Index Foundation. Interesse vanuit de producenten is er in elk geval genoeg. Over de volgende twee nieuwe geneesmiddelen wordt al gesproken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden