Energietransitie

Helpt de snelle opmars van duurzame energie al om minder gas nodig te hebben?

In 2030 zal 70 procent van de elektriciteit in Nederland opgewekt moeten worden uit hernieuwbare bronnen, zo is afgesproken in het Klimaatakkoord. Om dit doel te bereiken zijn meer windmolens op zee en land, meer zonneweides en zonnepanelen op daken nodig. Uit welke bronnen wordt onze elektriciteit (en energie) opgewekt in Nederland, Europa en de rest van de wereld?

Semina Ajrovic en Chiel de Groot
null Beeld

Elektriciteitsproductie

Uit welke bronnen wordt de Nederlandse elektriciteit opgewekt?

Het grootste deel van onze stroom wordt nog opgewekt uit fossiele bronnen als aardgas, kolen en olie. In 2021 kwam 33 procent van de totale elektriciteitsproductie uit hernieuwbare bronnen, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Een klein deel, bijna 4 procent, komt voort uit kernenergie.

‘Groene’ stroom

De elektriciteitsproductie uit hernieuwbare bronnen steeg in 2021 met 22 procent vergeleken met een jaar eerder. In onderstaande grafiek is te zien hoeveel stroom er jaarlijks per duurzame bron wordt opgewekt.

‘Grijze’ stroom

De opwekking van stroom uit fossiele bronnen is het afgelopen jaar met 11 procent afgenomen. Door de grote stijging van aardgas op de wereldmarkt, is vanaf de tweede helft van 2021 beduidend minder elektriciteit geproduceerd in aardgascentrales. De prijs voor kolen steeg relatief minder.

Seizoenspatroon

De productie van elektriciteit kent een sterk seizoenspatroon. Doorgaans wordt in het voor- en najaar meer elektriciteit opgewekt dan tijdens de zomer. Opwekking uit hernieuwbare bronnen is ook meer afhankelijk van de seizoenen: vrijwel vanzelfsprekend meer zonne-energie in de zomer, en meer opwekking uit wind in de winter.

Hoe groen is de Nederlandse stroom vergeleken met de rest van de EU?

In de volgende grafiek is een overzicht te zien van de stroomopwekking per EU-land over de maand januari 2022.

Over heel 2020 en 2021 bekeken is binnen de Europese Unie nipt meer stroom opgewekt uit duurzame dan fossiele bronnen.

Door de verhoogde elektriciteitsvraag na het eerste coronajaar groeide het wereldwijde aandeel van fossiele bronnen in 2021 weer licht na jaren van daling.

Energiemix

Elektriciteitsproductie is slechts een kleine component van de gehele energievoorziening, ongeveer 15 procent. Naast stroom maakt ook warmte (verwarming van huizen), industrie en transport deel uit van de energiemix.

Uit welke bronnen halen we onze energie?

In onderstaande grafiek is het grote verbruik van fossiele energie in Nederland in één oogopslag zichtbaar. Van alle energie die we verbruiken komt bijna 90 procent uit fossiele bronnen.

Dit beeld komt redelijk overeen met het wereldwijde gemiddelde. De onderstaande grafiek toont de mondiale energiemix.

Het wereldwijde energieverbruik is in 2020, het eerste coronajaar, afgenomen na jaren van constante toename. Ook de kredietcrisis van 2008 en 2009 veroorzaakte een tijdelijke dip.

Energietransitie op gemeentelijk niveau

De energietransitie is een wereldwijd project, maar duurzame energie-installaties beïnvloeden vooral de regio waarin ze staan. In sommige gemeenten staat veel meer duurzame energie opgesteld dan in andere.

Waar staan de windturbines en zonnepanelen?

Nederland telt volgens de laatste CBS-cijfers ruim 2.300 windmolens. Deze zijn voornamelijk opgesteld langs de kust. Ongeveer één op de drie gemeenten heeft minstens één windmolen. Op de volgende kaart is te zien welke gemeenten dat zijn en hoeveel windturbines zij hebben.

Zonne-energie is minder afhankelijk van een gunstige ligging, zo is ook te zien in het het onderstaande kaartje. In iets meer dan de helft van de gemeenten heeft 1 op de 5 woningen geregistreerde zonnepanelen op het dak.

Energie uit biomassa komt vooral uit enkele grote biomassacentrales, en bijstook in kolencentrales. Daarnaast zijn er in Nederland zo’n 200 kleine biomassacentrales, bijvoorbeeld bij tuinbouwbedrijven of zwembaden. Biomassa levert niet alleen elektriciteit op, maar ook warmte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden