Helpen plantenextracten tegen opvliegers?

Over de invloed van voeding op onze gezondheid. Deze week: Helpen plantenextracten tegen opvliegers?

Beeld Eline van Strien

Opvliegers, nachtzweten, vermoeidheid, vaginale droogte - de lijst met ellende die vrouwen in de overgang kan treffen is lang en ongezellig. Voor deze vrouwen heeft Trudy Voortman, voedingswetenschapper en epidemioloog in het Erasmus MC in Rotterdam, een klein beetje goed nieuws. Een aantal van deze klachten, zoals de opvliegers en de vaginale droogte, kan afnemen door dagelijks aanzienlijke hoeveelheden soja of rode klaver te verorberen.

Er zitten in diverse eetbare planten, waaronder de sojaboon, namelijk stofjes die op hormonen lijken. Ze worden fytohormonen genoemd. In de sojaboon gaat het om isoflavonen.

Disclaimer

'Het zijn een soort plantaardige oestrogenen', legt Voortman uit. 'De molecuulstructuur lijkt op die van oestrogenen en ze kunnen zich ook binden aan de oestrogeenreceptoren die we overal in ons lichaam hebben. Het effect van deze fyto-oestrogenen is alleen wel veel zwakker dan dat van echte hormonen.'

En dat verklaart meteen ook de 'disclaimer': ja, de klachten nemen af, maar slechts een klein beetje. Heeft een vrouw die geen isoflavonen binnenkrijgt op een dag tien opvliegers, dan heeft ze er na inname van een extract 8,7. Marginaal of niet, het is al heel wat dat Voortman en haar collega's überhaupt enig effect vonden.

De onderzoekers namen 62 bestaande onderzoeken (waaraan in totaal ruim zesduizend vrouwen meededen) naar de effecten van plantaardige hulpstoffen bij overgangsklachten onder de loep. Hun overzichtsstudie verscheen vorig jaar in vakblad JAMA.

De drie plantenextracten die het meest onderzocht waren zijn zilverkaars, soja en rode klaver. 'Zilverkaars, ik had er ook nog nooit van gehoord, maar daarvan konden we geen bewezen werking vinden', zegt Voortman. 'Wat niet betekent dat het bewezen niet werkt, misschien moeten er gewoon betere studies naar gedaan worden.'

Het gaat in deze studies vrijwel altijd om voedingssupplementen met hogere doseringen aan werkzame stoffen dan in soja zelf. Hoeveelheden dus die je niet snel uit je dagelijkse voeding zult halen.

Minder krachtig

'Als je bedenkt dat een portie soja maar een paar milligram isoflavonen bevat, begrijp je dat je dat niet voor elkaar krijgt met gewoon eten', zegt Voortman. Zelfs in Azië, waar de gemiddelde soja-inname per dag hoger ligt dan bij ons, komen ze niet snel op serieuze hoeveelheden uit, volgens de onderzoeker. In de studies die effect lieten zien, kregen de vrouwen tussen de 10 en 100 milligram plantaardige hormonen per dag.

De plantaardige hormonen zijn beduidend minder krachtig dan die wij zelf in het lichaam aanmaken. 'Een kuur met menselijke hormonen doet veel meer tegen overgangsklachten, maar dat wordt alleen in specifieke gevallen voorgeschreven omdat je daar weer allemaal andere ellende mee kunt veroorzaken', zegt Voortman.

Als een vrouw in de menopauze zich na dit bericht naar het kruiden- en supplementenschap in de lokale drogist haast, raadt Voortman haar wel aan om de potjes goed te bestuderen. 'Ik ben geen kenner van het assortiment, maar in de studies die wij bekeken zagen we ook allerlei stofjes voorbijkomen die geen enkel effect op overgangsklachten hebben, zoals mineralen en B-vitaminen. Prima om te slikken hoor, maar je opvliegers worden er niet minder van.'

Wie nog andere medicijnen gebruikt, doet er goed aan de ingeschakelde plantaardige therapie wel even bij de huisarts te melden - in verband met mogelijke interacties, waarschuwt Voortman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden