Klopt dit wel?

Helpen bloemen tegen vandalisme?

Berichten verspreiden zich dankzij internet vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. De Volkskrant gaat op zoek naar hele en halve onwaarheden en probeert de zin van de onzin te scheiden.

Krokussen in het gras op een zonnige winterdag in het centrum van Amsterdam. Beeld anp

Waren Feyenoord-supporters minder hard tekeer gegaan op de Barçaccia-fontein in Rome als deze omringd was met weelderige bloembakken? Misschien wel, aldus een bericht in de Telegraaf. 'In dorpen en steden waar de straten zijn opgefleurd met kleurrijke bloemen, slaan vandalen minder vaak toe', schrijft Neerlands wakkerste krant. 'Hoe fraaier het straatbeeld eruit ziet, hoe minder snel vandalen geneigd zijn om bijvoorbeeld bankjes of prullebakken [sic] kapot te schoppen en graffiti tegen de muren te spuiten.'

Gering is dat effect niet, het vandalismepercentage zou namelijk met wel 50 procent kunnen afnemen, aldus de Telegraaf. Om die bewering te ondersteunen komt Guido Janssen van Oase-Lease, een bedrijf dat bloembakken en -manden levert in binnensteden en winkelcentra, aan het woord. 'Uit onderzoek blijkt dat het gevoel van mensen onbewust verandert als ze door straten wandelen met veel bloemen. Ze voelen zich prettiger en veiliger. Gevolg is dat een bepaalde groep mensen minder baldadig wordt.'

In het stuk staat verder geen bronvermelding of verwijzing naar het 'onderzoek' waaruit zou blijken dat een bloemrijke omgeving vandalisme tegengaat. Bestaat zo'n onderzoek wel? Of spreekt hier het commerciële belang van de groenondernemer?

Gezonder en veiliger

We bellen met Guido Janssen van Oase-Lease. Over welk onderzoek had hij het? Dat heeft hij niet zo één twee drie paraat, maar hij verwijst ons door naar De Groene Stad, een initiatief gericht op bedrijven en beleidsmakers die zich bezig houden met de ontwikkeling van het stedelijke gebied. Een niet onbelangrijk detail: De Groene Stad wordt gesteund door vakgroepen en brancheverenigingen voor groenkwekers en -verkopers.

Na even zoeken in het archief van de website is in een bericht uit 2011 over het positieve effect van bloemen en planten op creativiteit het volgende citaat te vinden: 'Planten en bomen hebben in alle omgevingen een positief effect op de samenleving: in een plantrijke, groene stadsomgeving worden tot 48% minder vandalenstreken en 52% minder geweldadige [sic] misdrijven gepleegd.' Dat zou blijken uit 'een ander onderzoek', dat niet nader benoemd wordt.

Een woordvoerder van De Groene Stad verwijst naar een onderzoek van socioloog Jolanda Maas, dat aantoont dat mensen met een groene woonomgeving zich gezonder en veiliger voelen. Interessant, maar niet helemaal wat we zoeken.

Zijn er dan omgevingspsychologen gespecialiseerd in de effecten van een groene leefomgeving die weten waar het mysterieuze vandalen-houden-van-bloemen-onderzoek te vinden is? Hoewel er wel een hoop onderzoek is gedaan naar de invloed van meer groen op menselijk gedrag en welzijn, kon niemand ons helpen aan een studie over specifiek de relatie tussen bloemen en vandalisme.

Sjerp de Vries, senior wetenschappelijk onderzoeker aan het Wageningen University & Research centre, wijst ons wel op een studie uit 2001 van het duo France Kuo en William Sullivan. Zij deden onderzoek naar de invloed van de omgeving van het sociale woonproject Robert Taylor Homes in Chicago op menselijke agressie. Hoewel het onderzoek niet gaat over vernieling en vandalisme, werden in de groenere gebouwen wel minder agressie- en geweldsincidenten gemeld dan in de 'kale' - maar verder identieke - gebouwen, vonden de onderzoekers.

Tips voor deze rubriek? Mail naar kloptditwel@volkskrant.nl.

Aan de Lange Vijverberg in Den Haag worden bloembakken geplaatst voor Prinsjesdag Beeld anp

Positieve invloed

Voor de voordelen van een groene leefomgeving in Nederland kan de TEEB-stad tool van het ministerie van Economische Zaken geraadpleegd worden. TEEB staat voor 'the economics of ecosystems and biodiversity', en berekent de economische winst van meer groenvoorziening. Een van de genoemde baten is minder criminaliteit. Maar ook hier gaat het over meer dan bloembakken en wordt er gesproken over 'straatroof' en niet over vandalisme.

De Telegraaf-journalist die het artikel heeft geschreven erkent dat er geen groot gedegen onderzoek bestaat naar de rustgevende werking van bloemen op relschoppers - dat was oorspronkelijk ook in het artikel opgenomen -, maar staat wel achter het in het artikel genoemde percentage: tientallen geraadpleegde partijen, waaronder gemeenten, ondernemers en centrummanagers, hadden het positieve effect van bloembakken bevestigd.

'Er is veel onderzoek gedaan naar de invloed van groen op welzijn en de beleving', zegt omgevingspsycholoog Ronald Hamel van de Universiteit van Amsterdam. 'Die invloed loopt van neutraal tot positief.' De bewering dat vandalen rustiger worden van bloemen gaat volgens hem te ver. 'Bloemen en groen kunnen een positieve invloed op mensen hebben, dus ook op vandalen, maar die invloed is maar één van alle invloeden op het uiteindelijke gedrag. Je kunt dus nooit beweren dat groen en bloemen vandalen rustig houden.'

Bovendien is een omgeving met veel groen en bloemenbakken vaak ook een verzorgde omgeving in een betere buurt, die dus op zichzelf al schoner en veiliger is. Hamel: 'Voilà! Geen wonder dat mensen zich daar prettig voelen. Maar ook in dat geval zijn de bloemen alleen niet de verklaring voor het feit dat mensen zich daar prettig voelen.'

Oordeel:

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.