Opinie

Helmut Schmidt was tegen de euro

De ingezonden brieven van donderdag 12 november.

Helmut Schmidt Beeld epa

Brief van de dag: Helmut Schmidt was tegen de euro

Helmut Schmidt was zeker een zelfverzekerd man, maar ook zeer meelevend. Hij had over zeer veel nagedacht en was voortdurend in gesprek met mensen, die er meningen opna hielden, die getuigden van denkkracht en ervaring.

Dat gold de redactie van Die Zeit en alle contacten die hij zo opdeed. Maar evenzeer de groten der aarde, die voor de bondskanselier zeer benaderbaar waren. Hij was selectief. Hij had meer met Kissinger dan met bijvoorbeeld Reagan op. De dialogen met de historicus Fritz Stern zijn prachtig om te lezen.

Was hij samen met Giscard d' Estaing de uitvinder van wat de eurozone zou worden, zoals uw correspondent (Ten eerste, 11 november) schreef? Geenszins! Zij kwamen met de economisch monetaire unie zonder eenheidsmunt. Hij vond het Verdrag van Maastricht een blunder. De Europese Unie werd te omvangrijk en te heterogeen. Dat gold a fortiori de muntunie.

Zijn analyse van de toestand van de Europese Unie met Duitsland in het hart van Europa was sterk historisch georiënteerd en nog steeds zeer de moeite waard of het nu gaat over de positie van Groot Brittannië of Oekraïne met daarachter Rusland.

Arie van der Hek, van 1973 tot 1977 lid van het Europees Parlement en daar lid van de socialistische fractie

Plagiaat: hebzucht

Volgens mij hebben we hier weer een plagiaatskwestie te pakken. De uitkomst van het onderzoek dat bankiers gedreven worden door hebzucht (Ten eerste, 11 november) is natuurlijk niet nieuw. Ik zeg dat al jaren.

Ruurd Heise, Castricum

Dijkhoff gaat ontmoedigen

Gaat de alom gewaardeerde staatssecretaris Dijkhoff (Ten eerste, 10 november) nu rechts-populistische pamfletten droppen in Syrië, Turkije, Griekenland, de Balkanlanden?

En wat wordt dan het verhaal? Dat zij er beslist op moeten rekenen dat het ze in Nederland nóg beroerder zal vergaan dan daar waar ze vandaan komen?

Simon Bult, Groningen

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff wordt begroet door Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie Beeld anp

Spandoek

Volgens zekere luidkeelse opvattingen zorgen vluchtelingen voor steeds meer verloedering. Naar verluidt zijn zij een gevaar voor de samenleving in het algemeen en voor onze kinderen, voor onze uitkering, voor onze waarden en normen in het bijzonder.

Maar één blik op pagina 5 van de Volkskrant van 10 november en ik word echt bang voor de makers van het spandoek met 'Uw dochter 12 jaar? Dan is ze voor een vluchteling gebruiksklaar.'

Of voor de stenengooiers die het nodig vonden om het raam van een huis van een Afrikaans gezin in te gooien. Zo te zien is de verloedering bij hen pas echt in de juiste handen en ze hebben er kennelijk de sokken goed in gezet!

Joost van de Wal, Loon op Zand

Oerknal

Fysici zijn niet uitgerust om een oplossing te vinden voor het 'probleem' van de oerknal, meent Patrick Chatelion Cournet (O&D, 11 november). En hij weet ook waarom: het gaat om een metafysisch probleem, omdat het heelal zou zijn voortgekomen uit 'het Niets'.

Het klopt dat wetenschappers geen bevredigend antwoord hebben op de vraag hoe het universum is ontstaan. Niet omdat het geen natuurkundig vraagstuk zou zijn, maar omdat het misschien wel de grootste en moeilijkste vraag is die de mensheid zich ooit heeft gesteld.

Dankzij onderzoek van astronomen en deeltjesfysici, onder andere bij CERN in Genève, worden wel steeds meer tipjes van de sluier opgelicht. Dat is een zekerder weg richting antwoord dan het uitdelen van 'metafysica'-labeltjes.

Overigens bestaat er geen consensus over de vraag of ruimte en tijd pas met de oerknal ontstonden, zoals de hoogleraar Bijbel en cultuur suggereert. Bovendien gebruiken kosmologen de term 'oerknal' meestal om de extreme omstandigheden direct na het ontstaan van het heelal mee aan te duiden. Het zijn díé omstandigheden die men in Genève hoopt te reproduceren.

'Mij is het nog niet helemaal duidelijk', schrijft Chatelion Cournet. Hij verkeert in goed gezelschap; naar antwoorden wordt - gelukkig - nog steeds gezocht. Juist om dat vervelende spook van de metafysica eindelijk eens achter ons te laten.

Govert Schilling, Amersfoort

Kunst en rendement

Een alarmerende conclusie van Edwin Stolk (O&D, 11 november). Gelukkig volgt zijn alarmkreet dat de vrije kunsten efficiënt de nek lijkt omgedraaid op een verkeerde vooronderstelling. Stolk neemt aan dat het Mondriaan Fonds, het publieke stimuleringsfonds voor beeldende kunst en cultureel erfgoed, aanvragen van kunstenaars toetst op de wijze waarop zij 'hun kunstenaarschap in economisch rendement' weten om te zetten.

Maar hij ziet daarbij iets cruciaals over het hoofd. Aanvragen van kunstenaars die bij het fonds binnenkomen, zo'n 1.500 per jaar, worden getoetst op verschillende aspecten.

Waaronder de kwaliteit van het oeuvre; de erkenning door derden; de onderzoekende houding van de kunstenaar. En er wordt ook gekeken naar de wijze waarop kunstenaars hun kunstenaarschap weten om te zetten 'in economisch en/of artistiek rendement'. De woorden 'en/of artistiek', die Stolk weglaat, zijn daarbij cruciaal. Vanzelfsprekend is er budget voor werk dat moeilijk is te verkopen - denk aan een performance, een ruimte vullende tekening of een video-installatie - maar dat wel een onmiskenbaar waardevolle bijdrage levert. En er is budget voor experiment en onderzoek dat niet onmiddellijk tot nieuw werk leidt.

Het Mondriaan Fonds is er juist om te doen wat de markt niet doet of nog niet doet.

Birgit Donker, directeur Mondriaan Fonds

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.