Helmloze fietser niet de dupe

Het was een rechterlijke uitspraak waar fietsminnend Duitsland met spanning naar had uitgekeken. De inzet was de vraag of een fietser die geen helm draagt voor een deel van de medische kosten moet opdraaien na een ongeluk waaraan hij of zij geen schuld had.

VAN ONZE CORRESPONDENT ROLF BOS

BERLIJN - Had eerder een lagere rechter ten nadele van de fietser geoordeeld, deze week weerlegde de hoogste Duitse rechter de uitspraak. De veroorzaker van het ongeluk, een automobiliste, blijft voor honderd procent verantwoordelijk.

De uitspraak had lichte euforie tot gevolg bij de vele Duitse wielrijders die er voor kiezen zonder helm rond te rijden. Want had ook de hoogste rechter een deel van de medische kosten bij het blootshoofds fietsende slachtoffer neergelegd, dan was de facto een helmplicht voor fietsers ingevoerd.

Het is een beeld dat veel fietsers vrezen. Fysiotherapeute Sabine Lühr-Tanck fietste in 2011 zonder helm naar haar werk in Glücksburg in Sleeswijk-Holstein. In een stil straatje zwiepte vlak voor haar een autodeur open, Lühr-Tanck knalde er vol op. Ze sloeg met haar achterhoofd tegen het asfalt. Een tweevoudige schedelbreuk, bloedingen en hersenbeschadiging waren het gevolg.

Over de schuldvraag kon geen twijfel bestaan. De bestuurster van de BMW had bij het uitstappen niet opgelet. Toch wenste haar verzekeraar slechts de helft van de kosten te betalen. De fysiotherapeute was in die visie medeschuldig aan de gevolgen van het ongeluk omdat ze geen helm had gedragen.

Tot verrassing oordeelde een rechter deels in het voordeel van de verzekeraar. Het slachtoffer diende weliswaar niet voor de helft van de kosten op te draaien, maar 20 procent van de medische kosten waren wel voor haar rekening. Een verstandige fietser draagt om schade bij een ongeval te verkleinen een helm, luidde het oordeel.

Die uitspraak had een hevige discussie tot gevolg in Duitsland, het land waar 15 procent van de fietsers (vooral kinderen) een helm draagt. Moest nu iedereen aan een beschermend hoofddeksel?

Een helmplicht zou het aantal fietsers drastisch doen slinken, was de verwachting. Kijk maar naar Australië, waar sinds de invoering van de verplichte helm het aantal wielrijders met een derde was afgenomen. Gevolg: meer automobilisten, grotere belasting van het milieu. Automobilisten hielden minder rekening met fietsers.

In 2013 waren er in Duitsland 354 dodelijke fietsongelukken (2012: 406) . In een stad als Berlijn staan op sommige kruispunten witte fietsen als monumentjes voor op die plek overleden wielrijders ('Man, 63, gestorven na onvoorzichtig afslaan vrachtwagen').

Volgens sommige artsen zou het aantal dodelijke slachtoffers lager zijn geweest bij een algehele helmplicht, andere deskundigen betwijfelen dat. Hoe dan ook, de helmplicht komt er in Duitsland voorlopig toch niet. De rechters van het Bundesgerichtshof, de hoogste instantie van de gewone rechtspraak in Duitsland, weerlegden deze week de uitspraak van de rechter in Sleeswijk-Holstein.

Het geen helm dragende slachtoffer hoeft dus niets te betalen. Zij is overigens nog steeds niet geheel hersteld van het ongeluk. Haar reukvermogen functioneert niet langer. Wel fietst Sabine Lühr-Tanck weer naar haar werk. Op haar vertrouwde 'Hollandrad', dat slechts lichtjes beschadigd werd bij het ongeluk.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden