reportage

Helm óp en van het fietspad áf: het Amsterdamse snorfietsverbod is nu echt ingegaan

Amsterdamse snorfietsers moeten er nu toch echt aan geloven: na twee maanden oefenen moeten ze maandag van het fietspad af, de rijbaan op. Met helm.

De handhaving van het snorfietsverbod in Amsterdam gaat in vanaf maandag 3 juni. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Voor de ogen van verkeersregelaar Elgen Melfor scheurt een snorfiets over het fietspad langs het Amsterdamse Waterlooplein. Hij ziet Melfor, remt, wijzigt koers en rijdt netjes de rijbaan op. ‘Dat gaat toch prachtig?’, glimlacht de regelaar. De aanwezigheid van Melfor – in fel geel werkkostuum – en zijn collega verderop volstaat vandaag om de bestuurders op het goede pad te krijgen. ‘Mét helm. Hier heeft het snorfietsverbod wel geholpen.’

Het is de eerste echte testdag voor het Amsterdamse snorfietsverbod dat op 8 april dit jaar inging. Vanaf 3 juni gaat de gemeente het verbod actief handhaven en boetes uitdelen. Snorfietsers zijn niet meer welkom op het fietspad en moeten een helm dragen. Wie zich daar niet aan houdt, riskeert een boete van 95 euro.

De gemeente wil meer ruimte bieden aan fietsers. Door de veel sneller passerende snorfietsen komen fietsers in het gedrang. De aanwezigheid van scooters leidt vooral tot problemen op smalle fietspaden die door tussenliggende parkeerplaatsen of een trottoir van de rijbaan gescheiden zijn.

Handhaving

Aan de Kinkerstraat in Amsterdam-West waren de overtreders afgelopen twee maanden nauwelijks bij te houden. ‘Ik had er zo honderd in een half uur’, zegt een van de verkeersregelaars die op de hoek van het drukke kruispunt staat.

Vandaag hoeft de verkeersregelaar aan de Kinkerstraat zijn tellertje slechts enkele keren in te drukken als hij een overtreder tevergeefs terecht wijst. ‘Ik heb er nu nog maar twaalf geteld’, zegt hij, ‘en ik ben al 2,5 uur bezig.’

Twee maanden geleden was de weerstand tegen het verbod groot. Toch is het niet gek dat het verbod zo relatief snel effect lijkt te hebben, zegt verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen. ‘In eerste instantie reageren mensen heftig op zo’n verbod, maar na een tijdje gaan ze het rationeel bekijken. Vandaag weten ze dat er bekeurd kan worden. Dan nemen de meesten geen risico’s.’

De precieze regels zijn soms nog onduidelijk. Zo mogen de bestuurders op de Kinkerstraat sinds twee maanden nog maar in één richting rijden, omdat aan de andere kant geen rijbaan ligt. Op plekken waar de rijbaan te druk is, moeten snorfietsers juist weer op het fietspad.

De verkeersregelaars leggen de regels uit, spreken overtreders aan, maar mogen zelf geen boetes uitschrijven. Dat is aan de bijzonder opsporingsambtenaren van de gemeente (boa’s). Ook mag de politie boetes uitdelen, al is het voor hen geen prioriteit.

Toch zijn er ’s ochtends weinig handhavers in de stad te bekennen. De verkeersregelaars hebben in de ochtend niemand een boete zien uitdelen. Een boa wist niet dat het verbod was ingegaan. ‘We gaan toch pas vanaf 8 juni handhaven?’, zegt ze op de vraag of ze al een scooter heeft betrapt. ‘Nee. Vandaag al’, corrigeert haar collega. ‘Daar hebben we een speciaal team voor.’

Dat team bestaat uit twaalf handhavers, laat een woordvoerder van de gemeente weten. ‘Ze beschikken over motoren waarmee ze overtreders kunnen terughalen.’ Volgens de woordvoerder is naast het speciale team het ‘overgrote deel’ van de vijfhonderd boa’s beschikbaar voor handhaving van het verbod.

Handhavers turven wat goed en wat fout gaat op de Kinkerstraat. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Geef het fietspad terug

 ‘Hier, kijk. Die is driedubbel in overtreding’, zegt Reinder Rustema wijzend op een voorbijrazende snorfiets aan de Kinkerstraat. Hij is een van de initiatiefnemers van de campagne Geef het fietspad terug!’, die de afgelopen tijd pleitte voor het snorfietsverbod. ‘Geen helm. Op het fietspad. Ook nog eens aan de verkeerde kant van de weg.’

Toch is Rustema positief over de eerste dag. Hij heeft tijdens de spits de lange Amsterdamse Overtoom op en neer gereden. ‘Slechts twee overtredingen’, zegt hij tevreden. Al denkt hij dat de problemen pas in de middag komen. ‘De mensen in de spits rijden naar hun werk. Ze willen geen gedoe. Bestuurders die hier voor hun plezier rijden, leveren meer problemen op’, zegt Rustema. ‘Die zijn minder bereid zich aan de regels te houden en kiezen er soms bewust voor ze te overtreden.’

Verkeerspsycholoog Tertoolen benadrukt dat het belangrijk is dat voldoende wordt gehandhaafd. ‘Als mensen na een weekje merken dat mensen nauwelijks worden bekeurd, gaan ze zo weer het fietspad op of doen ze de helm af. Het succes van dit verbod hangt echt af van de pakkans.’

Voorlopig lijkt niet handhaving maar het ingrijpen van de verkeersregelaars het grootste effect te hebben.

Op het fietspad achter de Dam stopt verkeersregelaar Shebir Ahmed een snorfiets in overtreding midden op het fietspad. ‘Dat mag niet meer hé’, zegt hij tegen de dame. Met norse blik vervolgt ze haar tocht op de rijweg. ‘Die was niet blij’, lacht Ahmed. Een passerende fietser legt even een hand op zijn schouder. Zijn duim omhoog. ‘Goed’, zegt hij. Ahmed loopt tevreden door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden