NieuwsReacties winst Biden

‘Hellhole’ Brussel opgelucht over vertrek Trump

De opluchting is enorm in ‘hellhole Brussels’, zoals de Amerikaanse president Donald Trump de EU-hoofdstad betitelde. Net als in de meeste andere Europese hoofdsteden trouwens. Zodra de grote Amerikaanse nieuwsagentschappen zaterdagmiddag de overwinning van Joe Biden aankondigden, plopten de champagneflessen en knalde het vuurwerk.

Merkel en Trump tijdens de G7-bijeenkomst in 2018 in Charlevoix.Beeld Getty Images

Trump heeft vrijwel alle Europese leiders beledigd en op de tenen getrapt, zowel per Twitter als in persoonlijke ontmoetingen. Iconisch zijn de verbijsterde blikken van bondskanselier Angela Merkel tijdens haar persconferenties met Trump. Op zijn beurt kneep Macron expres zo hard in Trumps hand bij hun eerste treffen, dat zijn knokkels wit uitsloegen. Onvergetelijk was ook het openhartige ‘nee’ van Mark Rutte toen die – gezeten naast naast de Amerikaanse president in de Oval Office van het Witte Huis – vond dat zijn gastheer een beetje doordraafde bij het verwerpen van vrijhandelsakkoorden.

De enige traan viel in Ljubljana, de hoofdstad van Slovenië, het thuisland van Trumps vrouw Melania. De Sloveense premier Janez Jansa was er vorige week woensdag (nog geen 24 uur na het sluiten van de stembussen) als de kippen bij om de overwinning van Trump te claimen. Alsof hij vreesde dat ‘de Trumpjes’ na hun pensionering naar Slovenië zouden komen. Verder is het opmerkelijk stil in Boedapest, waar Trumpfan Viktor Orbán aan de macht is.

Slechter kan het niet worden, beter misschien wel, is de gedachte in Brussel. De felicitaties voor Biden van EU-president Charles Michel, voorzitter Ursula von der Leyen, Merkel, Macron en anderen waren qua tijdstip en inhoud op elkaar afgestemd. Er spelen nogal wat kwesties tussen de EU en de VS en het valt nog te bezien of Biden – in een tot op het bot verdeeld land en met tegenwind van de nog steeds machtige Republikeinen – veel manoeuvreerruimte heeft.

Geopolitiek lijken er betere tijden aan te breken voor de EU. Samenwerking met Washington om de WHO en de VN te hervormen, is immers onontbeerlijk. Een hechtere en slagvaardiger G7 kan evenmin zonder VS. Allemaal zaken waar Trump lak aan had. Hij trok in 2018 via Twitter zijn net gezette handtekening in onder een toch al moeizaam tot stand gekomen G7-verklaring in Canada.

NAVO

De samenwerking in de NAVO daarentegen, zal onveranderd gespannen blijven. Trump hamerde, net als zijn voorganger Barack Obama, op hogere defensie-uitgaven van de Europese bondgenoten. Biden zal niet anders doen.

De Europese wens om zelf een geopolitieke speler te worden, krijgt mogelijk onder Biden minder urgentie. Maar zelfs als de EU vasthoudt aan deze ambitie, is dat een zaak van lange adem. Vooralsnog duurt nog maanden eer de Unie sancties tegen een onmiskenbare dictator als Loekasjenko in Belarus kan afkondigen.

Dan de handel, ooit het terrein waarop de EU en de VS grootse plannen hadden. Het ontwerp-vrijhandelsverdrag (TTIP) ligt echter al lange tijd in de ijskast. Niet alleen omdat Trump er niets van moest weten (hij kwam met staal-importtarieven en andere sancties tegen de EU), TTIP was waarschijnlijk ook gesneuveld in de Europese parlementen omdat die het te liberaal vinden. Bidens entree in het Witte Huis biedt hier in elkaar geval nieuwe hoop. Zoals de EU ook hoopt dat Biden het klimaatakkoord van Parijs ondertekent.

Brexit

Tot slot een Europese kwestie met een Amerikaanse uitloper: de Brexit. Sinds acht maanden onderhandelen Brussel en Londen over een nieuw handelsakkoord nu het Verenigd Koninkrijk per 1 februari de EU heeft verlaten. Die gesprekken zitten muurvast. Londen dacht met Trump snel een handelsdeal te kunnen sluiten, eentje die een akkoord met de EU minder urgent zou maken. De overwinning van Biden dwingt de Britse premier Boris Johnson zijn knopen te tellen. Zaterdagmiddag had hij een telefoongesprek met Von der Leyen. Het resultaat was ‘een verdubbeling’ van de inspanningen de komende dagen om alsnog een handelsakkoord te bereiken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden