Helft ziekenhuizen weigert single vrouwen ivf

Alleenstaande vrouwen kunnen in de helft van de ziekenhuizen niet terecht voor een vruchtbaarheidsbehandeling, blijkt uit een inventarisatie van maandblad Opzij. Hoewel singles volgens de richtlijn van gynaecologen niet bij voorbaat mogen worden uitgesloten van kunstmatige inseminatie en ivf-behandelingen, gebeurt dat bij sommige instellingen wel.

De IVF-afdeling van het academisch ziekenhuis Maastricht (azM). Beeld anp

Al in 2010 liet toenmalig minister van Volksgezondheid Ab Klink klinieken weten dat zij alleenstaande vrouwen en lesbische koppels niet categorisch een vruchtbaarheidsbehandeling mogen weigeren. Op dat moment wees bijvoorbeeld het VUmc in Amsterdam alleenstaande vrouwen de deur, omdat het vanuit zijn protestants-christelijke achtergrond meende dat een kind moet opgroeien bij ouders met een stabiele relatie.

Inmiddels is die visie volgens een woordvoerder achterhaald, maar verwijst het VUmc alleenstaande wensmoeders uit praktische overwegingen door naar het AMC in Amsterdam. 'Dat heeft een spermabank en de nodige psychologische counselling.'

Uit de inventarisatie die Opzij morgen publiceert, blijkt dat alleenstaande vrouwen in 19 van de 39 onderzochte ziekenhuizen niet welkom zijn voor een vruchtbaarheidsbehandeling. Ziekenhuizen voeren daarvoor vaak praktische redenen aan: zij beschikken niet over een spermabank of een ander ziekenhuis in de buurt heeft betere faciliteiten.

Radboud umc in Nijmegen is zo'n ziekenhuis dat alleenstaanden weigert. 'We zijn ons ervan bewust dat dit niet meer past bij deze tijd', laat een woordvoerster weten. 'We zijn in gesprek om te bepalen hoe we het proces in de nabije toekomst kunnen gaan inrichten.'

Het morele argument dat alleenstaand ouderschap niet goed zou zijn voor een kind, wordt door instellingen niet hardop gebruikt. Maar het speelt op de achtergrond wel degelijk mee, zegt bijvoorbeeld directeur Rien Crooij van Medisch Centrum Kinderwens in Opzij: 'Sommigen vinden het alleenstaand ouderschap blijkbaar niet de juiste keuze.'

In een richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) is vastgelegd dat artsen een ivf-behandeling mogen weigeren als zij menen dat het belang van het toekomstige kind in het geding is. Dit geldt bijvoorbeeld wanneer wensouders zich in het verleden schuldig hebben gemaakt aan mishandeling of kampen met verslaving. Volgens de richtlijn is een alleenstaandenstatus op zichzelf geen reden om een vruchtbaarheidsbehandeling te weigeren, maar zou dat individueel getoetst moeten worden.

Ongeoorloofde discriminatie

Hoogleraar Frank Broekmans, voorzitter van de pijler voortplantingsgeneeskunde bij de NVOG, zegt dat er ziekenhuizen zijn die na intern beraad toch hebben besloten die zorg niet te bieden aan alleenstaanden. 'Vanuit de redenering dat een eenoudersituatie niet in het belang van het kind is.' Broekmans vindt dit geen ongeoorloofde discriminatie. 'Als er landelijk maar genoeg aanbod is voor alleenstaanden. Het is geen medisch noodzakelijke zorg, dus is het gerechtvaardigd dat een zorginstelling zegt: wij vinden dit een brug te ver.'

Het UMC Utrecht, waaraan Broekmans is verbonden, ontvangt alleenstaanden 'met open armen'. Wel worden zij voorafgaand aan een behandeling gescreend. 'We toetsen de wensmoeder op stabiliteit, zowel psychosociaal als economisch. Een maatschappelijk werker onderzoekt of iemand een netwerk om zich heen heeft dat kan ondersteunen in de opvoeding.'

Ongeveer 20 procent van de alleenstaande vrouwen komt niet door die screening. 'Doorgaans zijn dat vrouwen in een zwakke situatie, die het krijgen van een kind te veel zien als oplossing voor de levensmoeite die zij ervaren', zegt Broekmans.

Injectie van een zaadcel (zichtbaar in de naald) in een eicel. Beeld anp

Ook andere ziekenhuizen screenen alleenstaanden. In het St. Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg behoort een psychologische test tot de voorwaarden voor singles die een vruchtbaarheidsbehandeling willen ondergaan.

'Het wringt dat alleenstaanden anders worden behandeld dan koppels', zegt Bart Fauser, hoogleraar gynaecologie bij UMC Utrecht. 'Want er is geen wetenschappelijk bewijs dat kinderen van een alleenstaande ouder het slechter doen. Een aantal jaar geleden heb ik daarom voorgesteld om ook paren die een vruchtbaarheidsbehandeling willen aan een screening te onderwerpen. Toen kreeg ik een bak kritiek over me heen, dat zou te veel ingaan tegen de autonomie om zelf te mogen beslissen over het krijgen van kinderen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden