Helft Turkse en Marokkaanse Nederlanders voelt zich geen volwaardig burger

Van de Turkse en Marokkaanse Nederlanders voelt de helft zich 'geen of in geringe mate Nederlander'. Ze hebben niet het gevoel een volwaardig burger te zijn en oordelen vaak negatief over autochtone Nederlanders. Zo'n 20 procent van de Turkse en 15 procent van de Marokkaanse Nederlanders onderhoudt vrijwel geen contacten met autochtone Nederlanders. Een categorie 'geassimileerde Turken en Marokkanen' bestaat niet.

Minister Lodewijk Asscher tijdens een bijeenkomst met Turkse jongeren. Beeld anp
Minister Lodewijk Asscher tijdens een bijeenkomst met Turkse jongeren.Beeld anp

Dat zijn enkele uitkomsten van de studie Werelden van verschil van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). De studie is uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar aanleiding van de commotie die onderzoeksbureau Motivaction vorig najaar wekte met een studie waaruit bleek dat met name Turkse jongeren veel sympathie koesteren voor IS. Motivaction oogstte veel kritiek met de toegepaste onderzoeksmethode en met het feit dat het uitingen van begrip voor IS had geïnterpreteerd als bijval voor IS. Minister Lodewijk Asscher had eerder zijn verontrusting geuit over de studie van Motivaction, maar moest later erkennen dat die conclusie enigszins voorbarig was geweest.

Inderdaad concludeert het SCP nu dat ruim 90 procent van de Turkse en Marokkaanse Nederlanders geen begrip heeft voor mensen die naar Syrië reizen om het regime van president Assad te bestrijden, en al helemaal niet voor mensen die uit naam van de islam gewelddaden plegen. Het standpunt van de jongeren in deze is overigens wat minder uitgesproken. Eén op de 7 Turkse jongeren en 1 op de 9 Marokkaanse jongeren zegt een zeker begrip te hebben voor religieus geweld. Het SCP legt er de nadruk op dat 'begrip' niet de intentie tot uitdrukking brengt om zelf naar Syrië te reizen of religieus geweld te gebruiken.

SCP-onderzoekers Willem Huijnk, Iris Andriessen en Leen Sterckx stellen vast 'dat er geen breed gedragen steun is religieus geïnspireerd geweld en bewegingen als IS'. Tezelfdertijd zeggen veel van de 3300 respondenten wel te begrijpen waar het geweld vandaan komt. Daarbij verwijzen ze niet alleen naar de bloeddorst van Assad, en naar het Westen dat - anders dan in Irak en Libië - niet heeft ingegrepen, maar ook naar de leefomstandigheden van jonge Turken en Marokkanen in Nederland.

Asscher: onderzoek naar radicalisering klopte niet

Lodewijk Asscher heeft spijt. Hij baalt. Een jaar geleden was hij diep geschokt omdat Nederlanders met Turkse achtergrond religieus geweld massaal zouden goedkeuren. Intens antisemitisch zouden zijn. Dat bleek toen uit onderzoek van Motivaction. Uit het het SCP-onderzoek komt een andere conclusie. Lees hier het artikel.

Begrip

Ongeveer de helft van hen leeft in een toestand van 'gematigde segregatie': ze hebben wel contacten met autochtone Nederlanders maar zijn mentaal en cultureel toch overwegend op het land van herkomst georiënteerd. Ze menen bloot te staan aan tal van 'pushfactoren' - omstandigheden die ertoe leiden dat zij uit de Nederlandse samenleving worden 'weggeduwd': 'discriminatie, uitsluiting, gebrek aan erkenning en acceptatie'. Ze wantrouwen de Nederlandse media (die negatief bevooroordeeld tegenover hen zouden zijn), de politiek en de politie. En ze zijn ontvankelijk voor allerlei complottheorieën.

Zo leeft onder veel Turkse en Marokkaanse Nederlanders de opvatting dat IS gecreëerd om de verdeeldheid onder moslims aan te wakkeren, of om de aandacht af te leiden van de Gaza-oorlog in de zomer van 2014. 'Ook vragen jongeren zich hardop af waarom IS andere moslims aanvalt, in plaats van een voor de hand liggend doelwit als Israël.'

Het 'begrip' onder Turkse jongeren voor IS - dat door Motivaction als sympathie werd uitgelegd - hangt mede samen met de vijandschap tussen IS en de Koerdische PKK, die door de Turken als een terroristische organisatie wordt beschouwd. Soennitische en nationalistische Turken menen dat IS onderdeel is van een zionistisch/westerse poging om de economische en politieke macht van Turkije in te dammen. Omgekeerd zien Koerden IS als werktuig in de handen van de Turkse president Erdogan, die er door hen van wordt verdacht de Koerdische gebieden in Syrië en Irak te willen inlijven.

Minister Asscher spreekt met Turkse jongeren. Beeld anp
Minister Asscher spreekt met Turkse jongeren.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden