Helft 'pardonners' blijkt aan het werk of studerend

AMSTERDAM - De helft van de volwassen asielzoekers die in 2007 dankzij de pardonregeling een verblijfsvergunning kreeg, had twee jaar later een baan of volgde een studie. Dit blijkt uit een evaluatie van het generaal pardon door het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC).


Volgens minister Leers voor Immigratie was de regeling een 'noodgreep' en is een eventueel vervolg 'onwenselijk'. Het generaal pardon werd in het leven geroepen om slepende asielprocedures weg te werken. De regeling was alleen van toepassing op asielzoekers die zich vóór 1 april 2001 hadden gemeld bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) of Vreemdelingenpolitie en sindsdien onafgebroken in Nederland wonen. Via deze weg kregen 28.304 asielzoekers een verblijfsvergunning.


'De regeling moest deze prop in de asielketen wegnemen', zegt Leers nu in een reactie op de evaluatie. Per inburgeringsplichtige 'pardonner' ontvingen gemeenten 4.480 euro. De minister spreekt van een zorgvuldige uitvoering van een verder onwenselijke regeling. Het pardon is volgens Leers niet meer dan een kortetermijnoplossing voor een langetermijnprobleem.


Uit het WODC-onderzoek blijkt verder dat 12 duizend gepardonneerden tussen 2007 en 2010 zijn begonnen met een inburgeringstraject. Van de 7.100 asielzoekers die in deze periode het inburgeringsexamen hebben gedaan, slaagden er 5.700. Nog eens 500 cursisten legden met succes het staatsexamen af. Leers vreest dat een oplossing zoals een pardonregeling, 'een bonus op langdurig verblijf', het probleem van illegale vreemdelingen in Nederland verder zal vergroten. 'Het geeft afgewezen asielzoekers de hoop dat lang genoeg wachten uiteindelijk wordt beloond en vreemdelingen zullen minder of helemaal niet geneigd zijn om aan hun terugkeer te werken.'


Ongeveer 6.000 asielzoekers kwamen uiteindelijk niet in aanmerking voor het generaal pardon van 2007. Ondanks de inspanningen van de Dienst Terugkeer en Vertrek is het terugsturen van deze 'afvallers' volgens de onderzoekers slechts beperkt gelukt.


'ER GING EEN WERELD VOOR MIJ OPEN'

Rifai Lafir (38) is verkoper en installateur van elektronica. Hij kwam in 1997 vanuit Sri Lanka naar Nederland. Na eerder te zijn uitgeprocedeerd kreeg Lafir dankzij de pardonregeling van 2007 een jaar daarna zijn verblijfsvergunning. Hij woont in Weert met zijn Nederlandse vriendin.


Waarom vroeg u asiel aan?

'Mijn familie had een winkel in het noorden van Sri Lanka waar zowel de Tamil Tijgers als regeringssoldaten kwamen. Ik ben opgepakt omdat ze dachten dat ik met de Tijgers samenwerkte. Mijn vader zei toen dat het tijd was om het land uit te gaan en elders een toekomst op te bouwen.'


Wat deed het generaal pardon met u?

'Tot dat moment mocht ik niet werken, niet studeren. Ik leefde in complete onzekerheid. Toen ik eindelijk een verblijfsvergunning kreeg, ging er een wereld voor mij open. Dat was geweldig.'


Hoe belangrijk is taal?

'Nederlands is heel moeilijk, maar ik heb in afwachting van mijn verblijfsvergunning zelf de taal geleerd. Dat was nog voordat ik aan de gildeopleiding begon. Ik kom voor mijn werk nu vaak bij mensen thuis om tv's en andere apparaten te installeren. Zonder communicatie ben je dan nergens.'


Voelt u zich Nederlander?

'Als je mij vraagt wat ik ben, dan zeg ik: Nederlander. Mijn leven in Sri Lanka is afgesloten. Ik zou graag een keer terug willen om mijn ouders te bezoeken, die worden nu wel oud. Ik heb hier zo veel bereikt. In juni kan ik de Nederlandse nationaliteit aanvragen, en daar ga ik echt voor vechten.'


Waar moest u aan wennen?

'In het begin moest ik wennen aan de manier waarop kinderen hier met hun ouders omgaan. Een sigaretje in het bijzijn van je ouders is in Sri Lanka ondenkbaar. Ik ben nu veel vrijer geworden en sta positief in het leven.'


'MIJN MOEDER HUILDE VAN BLIJDSCHAP'

Parisa Jahangard (24) studeert Management, Economie en Recht aan de Hogeschool van Amsterdam. Ze woont op kamers in Amstelveen, net als haar twee jaar oudere zus. In 2000 vluchtte het gezin uit Iran. Via het pardon kregen zij in 2007 een verblijfsvergunning.


Waarom vroeg u asiel aan?

'Mijn ouders hebben om politieke redenen, waar ik liever niet over uitwijd, besloten dat wij Teheran moesten ontvluchten. We hebben alles achter moeten laten, ik was nog maar 13 jaar.'


Wat deed het generaal pardon met u?

'Ik weet nog dat ik de brief ophaalde bij de receptie van het asielzoekerscentrum waar wij woonden en begon te lezen. Toen ik las dat we een verblijfsvergunning kregen, ben ik de kamer van mijn moeder ingerend, die lag te slapen. Ik heb toen gegild, mijn moeder kon alleen maar huilen van blijdschap.'


Hoe belangrijk is taal?

'In het begin schaamde ik mij erg voor mijn Nederlands, dus ik heb het zo snel mogelijk onder de knie proberen te krijgen om mezelf goed verstaanbaar te maken. Via een internationale schakelklas, het vmbo en het mbo ben ik opgeklommen naar het hbo.'


Voelt u zich Nederlander?

'Ik heb natuurlijk zwart haar en een accent, maar hier in Amsterdam valt dat niet zo op. En nu ik een eigen huis en eigen leven heb, voel ik mij zekerder. Vorig jaar ben ik in mijn eentje op vakantie gegaan naar Iran, maar ik kreeg heimwee. Voor de mensen daar ben ik te direct, ik heb andere opvattingen over geloof. Ik moest ook mee naar het bureau omdat mijn armen niet genoeg waren bedekt, terwijl ik wel een hoofddoek droeg. Hier kan ik gelukkig dragen, doen en zeggen wat ik wil.'


Waar moest u aan wennen?

'Het weer misschien? Ik ben nooit gediscrimineerd of zo. Wat ik duidelijk wil maken is dat de kennis die ik in Nederland heb opgedaan, ook hier ga gebruiken. En niet in een ander land.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden