Helft homo's in Europese Unie wordt gediscrimineerd

Uit onderzoek blijkt dat Nederland, België en Scandinavië het meest homovriendelijk zijn. Maar in Oost-Europa overheerst intolerantie. Ook het onderwijsklimaat is vijandig.

Roze rook tijdens een demonstratie tegen het homohuwelijk in Parijs, gisteren. Beeld afp

Discriminatie van homo's, lesbiennes en transgenders (lhbt) is in de Europese Unie wijd verbreid. Dit blijkt uit een peiling onder ruim 93 duizend betrokkenen, het grootste onderzoek in zijn soort dat de EU ooit heeft gehouden. Bijna de helft (47 procent) van de respondenten zegt het voorgaande jaar te zijn gediscrimineerd of lastig gevallen op grond van zijn of haar seksuele geaardheid.

De resultaten van het onderzoek worden vandaag, de Internationale Dag tegen Homofobie (Idaho), gepresenteerd op een driedaagse Europese conferentie in Den Haag over homofobie, georganiseerd door de regering. Minister Jet Bussemaker van Onderwijs is gastvrouw. Koningin Máxima woonde gisteravond de Idaho-bijeenkomst in de Ridderzaal bij.

Nederland scoort in het algemeen tolerant. Van discriminatie had slechts 30 procent van de Nederlandse respondenten last gehad. Ook België en de Scandinavische landen zijn over wegend tolerant. In de Baltische staten en andere Oost-Europese landen is dat niet zo. In het conservatief-katholieke Litouwen is de acceptatie van homoseksuelen geringer dan waar ook.

 
Tien jaar later is gepest worden op school nog steeds de ergste vorm van homofobie die ik heb meegemaakt. De voortdurende beledigingen waren onverdraaglijk, en de leraren deden er weinig tegen.
Homoseksuele man (25), Malta

Tolerantie toegenomen
Dit beeld wordt bevestigd in een donderdag verschenen studie van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Ook daarin bungelt Litouwen onderaan en scoort Nederland zeer hoog. Nergens is het percentage mensen volgens wie homo's vrij moeten zijn te leven zoals ze willen, zo hoog als in Nederland (93 procent). Het aantal Nederlanders dat homoseksualiteit afwijst, is gedaald van 15 procent in 2006 tot 4 procent in 2012.

Volgens het SCP is in heel Europa de tolerantie ten aanzien van lhbt toegenomen. Vooral in de jaren negentig had een omslag plaats; na 2000 ging het minder snel. De stijging was het sterkst in Zuid-Europa (in het bijzonder Spanje), waar het conservatisme in 1981 nog hoogtij vierde. Ook Slowakije kende een opmerkelijke vooruitgang.

Elders in Oost-Europa overheerst de intolerantie. De onderzoekers hebben het over 'een groep landen waarin, grofweg, de meerderheid van de bevolking vindt dat homoseksualiteit nooit te rechtvaardigen is'. Hiertoe behoren Polen, Roemenië, Hongarije, de Baltische staten, Rusland en Oekraïne.

Het SCP baseert zijn conclusies op data van alle bevolkingsgroepen in Europa. Het EU-onderzoek daarentegen werd door de European Agency for Fundamental Rights (FRA) gehouden onder ruim 93 duizend homo's en lesbiennes die anoniem via het internet de vragenlijst invulden. Met sommigen werden gesprekken gevoerd.


Afgelast
Ongeveer tien cabaretvoorstellingen tegen homofobie zijn donderdag in Brussel geannuleerd na bedreigingen. I am what I am zou donderdag in de Belgische hoofdstad in première gaan, maar de artistiek directeur van de zaal besloot alle voorstellingen te schrappen na dreigbrieven aan het theatergezelschap. Ook werd de zaal het mikpunt van vandalisme. De regisseur van het stuk 'betreurt de eenzijdige beslissing uit schrik voor repressailles'. De directeur van de zaal 'wil niet betrokken raken bij een ruzie die ons niet aangaat'. (ANP)

De onderzoekers geven toe dat de steekproef niet representatief is voor alle landen. De meerderheid van de respondenten was man, jong en hoog opgeleid. Er zijn echter, zeggen ze, voldoende correcties toegepast.

Transgenders
Van alle subgroepen hebben transgenders volgens de FRA-peiling het meest last van intolerantie. Lesbische vrouwen hebben vaker last dan mannen. Ook het aantal meldingen van geweld is bij vrouwen hoger dan bij mannen. Jonge respondenten hebben meer te lijden onder een intolerante omgeving dan oudere.

Opmerkelijk is de hoge mate van onveiligheid in het onderwijs. Meer dan 90 procent van de homoseksuele scholieren jonger dan 18 jaar had homovijandig gedrag in woord of daad meegemaakt, met henzelf dan wel een schoolgenoot als slachtoffer. Tweederde van de tieners hield zijn geaardheid geheim (jongens 72 procent, meisjes 50 procent). Gevoelens van onveiligheid op school zijn in alle landen hoog (83 tot 97 procent). Nederland springt er niet gunstig uit.

Het hand in hand lopen door mensen van gelijk geslacht is in Nederland net zo moeilijk als elders. Discriminatie op het werk of bij sollicitaties werd in Nederland door 13 procent gemeld (Europees gemiddelde 20 procent).

Van alle Europese respondenten was 6 procent het voorgaande jaar het slachtoffer geworden van geweld of bedreiging ermee. Het geweld had meestal plaats in de openbare ruimte, met groepjes onbekende mannen als daders.

 
Toen ik aangerand werd, slaagde ik erin de politie te bellen. De politieman lachte en maakte grappen.
Homoseksuele man (25) Frankrijk
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden