'Heldenstatus' voor Hatta en Soekarno

De eerste president van Indonesië, Soekarno, is woensdag na tientallen jaren toch benoemd tot 'Nationale Held'. Tegelijk met Soekarno kreeg ook zijn vicepresident en rechterhand van destijds, Mohammad Hatta de heldenstatus.

JAKARTA - Het wordt tijd dat 'het negatieve stigma' van de twee wordt weggenomen, zei de huidige president, Susilo Bambang Yudhoyono tijdens een speciale ceremonie in het presidentiële paleis in Jakarta.

Soekarno en Hatta gelden als de grondleggers van de republiek Indonesië. Soekarno was de absolute politieke leider van de Indonesiërs tijdens de opstand tegen de Nederlandse koloniale bezetters.

Hij was ook de man die op 17 augustus 1945 de Indonesische onafhankelijkheid uitriep, de 'proklamator'. Bovendien was hij de bedenker van de 'Pancasila', de filosofische grondslag van de republiek.

Soekarno wordt daarom ook wel de 'vader' van Indonesië genoemd, en Hatta de 'leraar' van de natie. Maar hun enorme verdiensten voor het land zijn sindsdien overschaduwd door de grilligheid van Soekarno's beleid, dat het land begin jaren '60 op de rand van de afgrond bracht. Wat hem in Indonesië het meest omstreden maakte, was zijn hang naar het communisme en zijn dubieuze rol in de mislukte militaire coup van 1965.

Wat er destijds precies is gebeurd, weet niemand. Een groepje officieren ontvoerde, en vermoordde, de complete legertop en de destijds machtige communistische partij PKI dreigde de macht te grijpen.

Historici vechten sindsdien over de vraag in hoeverre Soekarno de coup steunde, en of de coupplegers misschien zelfs handelden in opdracht van Soekarno.

In ieder geval betekende de coup het einde van het bewind van Soekarno. De bevelhebber van de troepen in Jakarta, generaal-majoor Soeharto, sloeg met hulp van loyale troepen de couppoging neer. Hij ontketende een heksenjacht op communisten en hun sympathisanten, die verantwoordelijk werden gehouden voor de coup. Honderdduizenden, en misschien zelfs miljoenen mensen werden slachtoffer van deze moordcampagne. De communistische partij is tot op de dag van vandaag verboden in Indonesië.

Soekarno werd uit zijn ambt gezet, Soeharto werd president en zou dat blijven tot hij in 1998 op zijn beurt werd afgezet. Soekarno kreeg huisarrest en stierf vijf jaar later. Soeharto ontzegde de 'communist' Soekarno vervolgens een staatsbegrafenis, en verbood zelfs dat hij in de hoofdstad Jakarta zou worden begraven. De 'grondlegger' en 'proklamator' van de republiek ligt in een bescheiden graf in het afgelegen Blitar.

De plechtigheid in het presidentiële paleis werd woensdag bijgewoond door familieleden van Soekarno en Hatta. Ook Soekarno's oudste dochter, ex-president Megawati Soekarnoputri, was aanwezig. Zij heeft het paleis altijd nadrukkelijk gemeden sinds Yudhoyono haar versloeg tijdens de presidentiële verkiezingen van 2004.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden