Helden van weleer op de coachstoel

Na jaren van absentie keren ze terug in het tennis. Boris Becker, Stefan Edberg en Micheal Chang. Stuk voor stuk legenden. Zijn ze ook bekwaam als trainers?

Boris Becker was de zwaarlijvige BBC-commentator op Wimbledon die tijdens een bezoek aan het tennistoernooi in Rotterdam opbiechtte dat zijn kwetsbare knieën hem niet eens door één game konden dragen. De 46-jarige Duitser, getrouwd met een Nederlandse vrouw, sprak gepassioneerd over voetbal. Coachen? Niks voor hem. Becker reisde liever als het gezicht van Mercedes de wereld rond. Dat betaalde ook beter.

Stefan Edberg was in 2012 geen spat veranderd toen hij tijdens het seniorentoernooi in het Eindhoven zijn fluwelen stopvolleys demonstreerde. De 47-jarige Zweed bleek nog topfit, maar hij had de ATP Tour al vijftien jaar gemeden. Coachen? De introverte Edberg? Alleen het idee al.

Evenals Boris Becker werd Michael Chang al op 17-jarige leeftijd grandslamkampioen. De kleine Amerikaan van Chinese afkomst dankte zijn titel op Roland Garros in 1989 aan de Heer. Geruisloos verdween de voormalige nummer 2 van de wereld in 2003 uit het tenniscircuit. Hij ging samen met de stichting van zijn familie Gods woord verkondigen. Chang was de prediker, geen coach.

In zijn onderbroek stond Goran Ivanisevic op het podium in Split, toen 200 duizend Kroaten zijn Wimbledontitel van 2001 vierden. 'Meer kan ik jullie niet geven', grapte 'Crazy Goran'. Het flamboyante servicekanon was groter dan zijn jonge vaderland, zo'n icoon kon toch geen werknemer worden van een minder getalenteerde landgenoot?

Toch zullen deze grandslamwinnaars elkaar treffen bij een bijzondere reünie op de Australian Open, in het spoor van Ivan Lendl, ook als succesvolle coach van Andy Murray de trendsetter van zijn generatie. Novak Djokovic verbond zich aan het charisma van Boris Becker, Roger Federer ging te biecht bij zijn jeugdidool Stefan Edberg.

Marin Cilic hoopt met hetzelfde speltype als zijn landgenoot Ivanisevic te schitteren op Wimbledon. De Franse baseliner Richard Gasquet laat zich bijstaan door de Spaanse gravelspecialist Sergi Bruguera, tweevoudig kampioen op Roland Garros. De Japanner Kei Nishikori voelt zich niet alleen door zijn Aziatische roots verbonden met Michael Chang.

De kampioenen van de 21ste eeuw hebben elk al een team gevormd van specialisten op het gebied van fysieke en mentale training en voeding. Ze weten dat de sport revolutionair is veranderd sinds hun illustere voorgangers de grandslamtitels verdeelden. Wat hopen ze te vinden bij de tennishelden van twintig tot dertig jaar geleden?

Zeker Djokovic en Federer hoeven geen technische bijstand. Ze zoeken de magie van een gids die weet hoe het voelt om op Wimbledon, Roland Garros, de US Open of de Australian Open de moordende druk te weerstaan. Lendl heeft al bewezen dat hij Murray na vier verloren grandslamfinales over de drempel kon helpen. Hij inspireerde zijn vroegere concurrenten om hun kennis over te brengen op de huidige wereldtoppers.

De nieuwe trend prikkelt de fantasie. Djokovic-Federer wordt op Wimbledon de remake van de drie finales tussen Becker en Edberg. Een finale tussen Djokovic en de van een rugoperatie herstelde Murray lijkt onwaarschijnlijk op de Australian Open. Het kan ook later dit jaar, op Wimbledon of de US Open, want bij alle drie grandslamtoernooien stonden Becker en Lendl tegenover elkaar.

Het is borrelpraat voor romantici, zegt Murray. 'Leuk dat Djokovic nu wordt gecoacht door Becker. Maar Lendl laat zich echt niet leiden door zijn strijd van 25 jaar geleden als ik straks tegen Novak moet spelen.'

Historisch besef kan de huidige vaandeldragers niet worden ontzegd. Murray vertelde in Melbourne dat hij zijn uiterste best had gedaan Lendl bij hun eerste ontmoeting te imponeren. 'Zoals ik mijn vriendin bij onze eerste date het hof maakte.' En, onder hilariteit in de perszaal: 'Ik heb me later nooit meer zo uitgesloofd voor haar als voor Lendl.'

Een tennislegende als coach, het was niet de eerste gedachte bij Djokovic nadat zijn vaste regisseur Marian Vajda had aangegeven minder te willen reizen. Toch was de 26-jarige Serviër onder de indruk geraakt van het partnership tussen Lendl en Murray. Djokovic is in 2013 bovendien weer ingehaald door Nadal en hij voelde dat het tijd was voor een frisse impuls.

Ook 'Nole' bracht dus een eerbetoon aan het tennis van de jaren tachtig door Becker te verrassen met een aanzoek. Na onder meer zes grandslamtitels koesterde 'Boem Boem Boris' de luwte. 'Maar Murray inspireerde me om als coach terug te keren in de sport', zei Becker in Melbourne.

Het had hem verwonderd dat de huidige generatie niet eerder een beroep had gedaan op de grootheden uit zijn tijd. 'McEnroe, Sampras, Agassi; ze zouden veel kunnen betekenen voor jonge topspelers.'

Waarom Djokovic uitkwam bij de service-volleyspecialist en drievoudig Wimbledonkampioen? Becker geeft hem geen toverdrankje, hij biedt vooral 'mentale hulp'. Djokovic: 'Natuurlijk wordt er tegenwoordig vanaf de baseline gespeeld, met langere en krachtiger rally's dan vroeger. Toch denk ik dat Boris met zijn geweldige volley's en een agressieve instelling een bijdrage kan leveren.'

Voetbaltrainer Co Adriaanse zou zich onmiddellijk afvragen of 'een goed paard ook een goede ruiter is'. Tjerk Bogtstra, voormalig coach van oud-prof Jan Siemerink en Davis Cupcaptain, heeft zijn twijfels bij Becker.

Al is het maar omdat de Duitser nogal wat overgewicht mee torst. 'Een topcoach moet een fitte indruk maken, die uitstraling past ook bij een atleet als Djokovic. Maar om die reden is hij vast niet uitgekomen bij Becker.'

Wat kan Becker dan toevoegen aan het al complete oeuvre van Djokovic? Bogtstra: ' Misschien wil Djokovic zijn spel op snellere banen verbeteren en vraagt hij Becker in die zin als specialist. Het voordeel voor Djokovic is dat hij de aandacht bij zichzelf weghaalt. Die gaat nu automatisch naar Becker uit.'

Djokovic zal ongetwijfeld gevoelig zijn voor de grote reputatie van Becker, zegt Bogtstra. 'Ik kan me voorstellen dat Djokovic het gaaf vindt te werken met een oud-speler die zoveel allure en historie heeft als Becker. Het kan Djokovic een extra boost geven, want beter dan Vajda kan Becker het als coach eigenlijk niet doen.'

De tenniskoningen van weleer nemen echter extra bagage mee, aldus Djokovic. 'Ze hebben zoveel grandslamtitels met elkaar verdeeld, zijn de nummers 1 of 2 van de wereld geweest. Die kampioenen weten uit ervaring wat wij doormaken, zeker op de grandslamtoernooien. Ze kunnen zichzelf opnieuw identificeren met de sport, nu als onze adviseurs.'

Edberg en Federer? Een perfecte match, veronderstelt Bogtstra. 'Vanaf de baseline wint Federer niet meer van spelers als Djokovic, Nadal en Murray. Hij moet meer aanvallen. Edberg was niet alleen een meester in het service/volleyspel. Federer bewondert hem als zijn idool. Hij zoekt iets nieuws nu het einde van zijn carrière nadert. Misschien kan Edberg hem een zetje geven, want ook qua karakter passen ze perfect bij elkaar.'

In de altijd teruggetrokken Michel Chang kan Bogtstra geen coach ontdekken. 'Chang distantieerde zich van iedereen, behalve van God. Ik zie hem niet voor me in dienst van een tennisser.'

Volgens Bogtstra is ook de inbreng van Bruguera als coach van Gasquet betrekkelijk. 'Zijn spel is achterhaald. Met zijn langzame spinballen zou Bruguera nu van de baan worden geslagen.'

Toch brengt Bogtstra een nuance aan. 'Oud-spelers zijn niet meteen goede trainers, ze hebben eerder een meerwaarde als coach. Ik zie Becker niet dagelijks met Djokovic op de baan staan. Dan schaaf je echt aan zijn spel en dat is een ander vak. De kracht van Becker is juist dat hij Djokovic kan vertellen hoe je Wimbledon drie keer wint. Daarvoor hoeft hij geen diploma te hebben.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden