Helaas voldoet u niet aan het profiel

Met bijna 700 duizend werkzoekenden worden er in Nederland ook heel wat afwijzingsbrieven geproduceerd. Tot frustratie van de sollicitant blinken die nog vaak uit in nietszeggendheid.

Sinds zeker een jaar circuleert in sollicitantenkringen een parodie op de afwijzingsbrief: 'Geachte heer/mevrouw, hartelijk dank voor uw afwijzing op mijn sollicitatie bij uw bedrijf. Ik heb uw afwijzing met belangstelling gelezen. Omdat ik een groot aantal afwijzingen heb ontvangen is het voor mij een onmogelijke opgave alle afwijzingen te accepteren. Ik heb een selectie moeten maken van kandidaten, en ik moet u helaas meedelen dat u niet tot de selectie behoort. Daarom deel ik u mee dat ik per direct in dienst treed bij uw bedrijf. lk kijk uit naar een voorspoedige samenwerking. Met vriendelijke groet, ...'


Van alle literaire genres behoort de afwijzingsbrief dezer dagen tot de meest gelezene. Nederland telde in augustus 683 duizend werklozen, de maand ervoor nog 694 duizend, in absolute zin een record in de Nederlandse geschiedenis. Tegelijkertijd stonden er aan het begin van de zomer nog maar 91 duizend vacatures open; nooit in de afgelopen tien jaar was het aantal vacatures zo laag.


Dat betekent dat afwijzingsbrieven - in de praktijk, vooral afwijzings- e-mails - in hun totaliteit inmiddels een publiek bereiken dat qua omvang kan wedijveren met de lezersschare van Donna Tartt of Herman Koch. Helaas blijft de kwaliteit van de afwijzingen doorgaans ver achter bij deze laatste twee. Dat leidt bij sollicitanten tot ergernis, moedeloosheid of soms tot galgenhumor zoals in bovenstaande parodie.


Nietszeggendheid is een van de grootste ergernissen bij sollicitanten. 'Dan krijg je een afwijzingsbrief waarin staat: 'U voldoet niet aan het profiel' of 'u beschikt over onvoldoende ervaring in vergelijking met andere mensen', zegt Leon Algra, op zoek naar een nieuwe baan op het gebied van personeelszaken. 'Dat soort dingen kun je altijd roepen. Maar ik werk al sinds 1985 in de humanresourcesmanagement (HRM), ik heb ervaring in tal van functies, als leidinggevende, manager, beleidswerker, noem maar op, dus als je me iets níet kunt verwijten is dat ik onvoldoende ervaring heb.'


Met een standaardbrief valt voor veel sollicitanten nog wel te leven, maar niet wanneer je al twee keer op gesprek bent geweest, zoals Ludmilla Hissink meemaakte. Hissink werkt momenteel als coördinator bij een zorginstelling, maar solliciteert ondertussen naar een nieuwe baan. 'Bij één bedrijf was ik eerst door de briefselectie gekomen en daarna twee keer op gesprek geweest. Die gesprekken waren hartstikke leuk. Toen kreeg ik tot mijn verbazing alsnog een standaardafwijzingsbrief vol dooddoeners die je normaal gesproken alleen helemaal aan het begin krijgt, niet na een persoonlijk sollicitatiegesprek in ronde drie.'


Nog merkwaardiger is wanneer werkgevers een vacature uitschrijven om daarna het bestaan van de vacature min of meer te ontkennen, zoals Leon Algra meemaakte. 'Ik reageerde op een vacature voor de functie van managementconsultant; de vacature stond op de website van het bedrijf. Ik voldeed aan alle eisen voor de functie. Daarna kreeg ik tot mijn verbazing te horen dat er helaas geen passende functies voor mij waren. Dus ik belde op en zei: 'Hoezo geen passende functie? Ik reageer op jullie vacature!' Ze beloofden het uit te zoeken, maar toen ze uiteindelijk met een reactie kwamen, was de strekking precies hetzelfde als de eerste keer: geen passende functie. Gekker is onmogelijk.'


In veel afwijzingsbrieven zijn werkgevers zo netjes het telefoonnummer van een contactpersoon te vermelden, voor het geval afgewezen sollicitanten nog vragen hebben. Veel wijzer worden sollicitanten zelden van een telefoontje, weet Algra uit ervaring. 'Je moet het niet wagen vragen te stellen. Als je een bedrijf dan opbelt komt er helemaal niets uit. Wat gestamel over 'we gaan het voor u uitzoeken', waarna je nooit meer iets hoort. Het is me ook een aantal keer gebeurd dat het telefoonnummer onbereikbaar bleek te zijn.'


Alie Engelsman uit Duiven zou langzamerhand kunnen promoveren op de afwijzingsbrief, zo vaak is ze afgewezen. Alleen dit jaar al schat de werkzoekende communicatieadviseur rond de vijftig afwijzingsbrieven te hebben ontvangen. Engelsman ziet veel slordigheden voorbijkomen. 'Ik stoor me heel erg aan fouten met namen of zelfs met geslachten. Dan staat er 'De heer Engelsman', terwijl ze aan mijn cv toch hadden kunnen zien dat ik een vrouw ben. In meerdere andere gevallen stond er geen afzender in de afwijzingsbrief, zodat ik niet eens wist door welk bedrijf ik werd afgewezen. Je besteedt veel zorg aan het schrijven van een sollicitatiebrief, dan verwacht je dat daar serieus mee wordt omgesprongen. Als ik dergelijke fouten zou maken, dan zou mijn sollicitatiebrief meteen in de prullenbak belanden.'


Nog erger dan afwijzingsbrieven vol clichés en slordigheden is helemaal geen afwijzingsbrief krijgen. Engelsman schat dat ze dit jaar al op twintig sollicitaties nooit een reactie heeft ontvangen. Dat terwijl de Nederlandse Vereniging voor Personeelsmanagement & Organisatieontwikkeling (NVP) een heuse sollicitatiecode in het leven heeft geroepen waarin uitdrukkelijk staat dat werkgevers - paragraaf 6.1 - binnen twee weken na het besluit om een sollicitant niet aan te nemen iets van zich moeten laten horen, zij het schriftelijk, zij het via een elektronisch bericht. 'De afwijzing wordt zo goed mogelijk gemotiveerd', voegt de code toe.


Veel bedrijven kennen de (niet bindende) sollicitatiecode wel, zegt Debby Wentink-Kolk, voorzitter van de NVP-commissie die zich bezighoudt met de code, maar niet alle werkgevers houden zich eraan. 'Vanuit veel organisaties horen we: we krijgen zo veel sollicitatiebrieven, het is ondoenlijk om iedereen een afwijzingsbrief te sturen. Maar wij vinden dat wie de moeite heeft genomen om te solliciteren, het toch in ieder geval verdient een reactie te krijgen. Zo moeilijk is het nu ook weer niet om ten minste een elektronisch antwoord te sturen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden