Helaas, Polen is weer een normaal land

De verkiezingsnederlaag van de Poolse conservatieven werd niet alleen in de Europese hoofdsteden als een verlossing ervaren. Ook bij de buitenlandse correspondenten in Warschau leverde het einde van het Kaczynski-tijdperk vooral positieve commentaren op....

Het lachen zal hen wellicht snel vergaan.

Van premier Jaroslaw Kaczynski en zijn equipe kan immers veel gezegd worden, maar niet dat ze de buitenlandse correspondenten niet verwend hebben. Aan commotie heeft het de voorbije jaren in Polen niet ontbroken.

Daar gaat verandering in komen.

In zijn eerste toespraak kondigde de neoliberaal Donald Tusk, de grote overwinnaar van de parlementsverkiezingen, aan dat hij van plan is van Polen weer een normaal land te maken. Vooral de betrekkingen met de Europese Unie dienen volgens de waarschijnlijke opvolger van premier Kaczynski opgevijzeld worden.

De kans is dus klein dat Tusk, zoals Kaczynski in het recente verleden, een oorlog met Brussel zal riskeren over de aanleg van een autosnelweg door een beschermd natuurgebied; de Tweede Wereldoorlog zal betrekken bij onderhandelingen over de stemmenverdeling in de Europese ministerraad; of de Europese Dag tegen de Doodstraf zal boycotten omdat Brussel weigert abortus en euthanasie te veroordelen.

Voor wie zijn brood met journalistiek verdient is dat slecht nieuws.

De troost is dat we nog vaak van de conservatieven gaan horen. Met bijna één op drie Polen achter zich is de partij van de Kaczynski’s is nog lang niet van het politieke toneel verdwenen.

Datzelfde kan helaas niet gezegd worden van de twee partijen waarmee de conservatieven de voorbije jaren in zee gingen: het populistische Zelfverdediging en de nationalistische Liga van Poolse Families.

Met respectievelijk 1,5 en 1,3 procent van de stemmen lijken zij definitief uit het parlement verdwenen. Vanwege hun lage score komen ze niet eens meer in aanmerking voor partijsubsidies. Van een politieke comeback kunnen ze nog alleen maar dromen.

Voor de Poolse democratie is dat ongetwijfeld een goede zaak. Sinds de Liga in 2001 haar intrede maakte in het Poolse parlement, haalde ze – behalve met haar uitvallen aan het adres van de EU – vooral het nieuws met homofobe en antisemitische uitspraken. Ook de boerenpartij Zelfverdediging heeft nooit uitgeblonken in respect voor de democratische spelregels. Haar leider Andrzej Lepper ging er ooit prat op 137 processen tegen hem lopende te hebben.

Door hun vertrek zal de Poolse politiek wel aan kleur verliezen.

Zonder de Liga hadden we namelijk nooit geweten dat Tinky Winky, de handtas dragende Teletubby, een homo was die niet uit de kast durft te komen. En met de gewoonte van Lepper om zijn personeelsbeleid aan seksuele dienstverlening te koppelen zal het nu ook wel afgelopen zijn.

Gelukkig kunnen de correspondenten in hun zucht naar commotie nog altijd rekenen op president Lech Kaczynski. Dat de tweelingbroer van de premier niet van plan is de buitenlandse journalisten in de steek te laten, bleek woensdag al, toen hij onverwacht zijn partijgenoot Ryszard Bender de eer gunde de eerste senaatszitting te openen.

‘Auschwitz’, zo vertelde Bender enkele jaren geleden op de katholieke zender Radio Maryja, ‘was geen vernietigingskamp, maar een werkkamp. Joden, zigeuners en anderen werden er vernietigd met hard werken. Ze hoefden trouwens niet altijd hard te werken en vernietigd werden ze ook niet altijd, want volgens sommige bronnen kregen de kampbewoners drie maaltijden per dag te eten en de zieken een delicate soep, melk en wit brood.’

Jan Hunin

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden