Heineken zelf ging Holleeder voor bij poging tot verbieden film

Willem Holleeder wil via de rechter voorkomen dat de film De Heineken Ontvoering in de bioscoop komt. Hij is niet de eerste die verregaande stappen onderneemt om de vertoning van een Nederlandse film te verbieden. Een overzicht.

Peter Paul Muller als Klaas Bruinsma in de film 'De Dominee'. © ANP

Als twee druppels water (Fons Rademakers, 1963)
De verfilming van het boek De Donkere Kamer van Damokles van W.F. Hermans maakte in 1963 zelfs kans op een Gouden Palm in Cannes. Medeproducent was biermagnaat Alfred Heineken, die een groot deel van het budget ophoestte op voorwaarde dat zijn toenmalige vriendin Nan Los een rol kreeg. Maar in 1969 verbood Heineken verdere vertoning van de film om 'privéredenen'. In het algemeen werd echter aangenomen dat dit besluit nauw samenhing met het stuklopen van zijn relatie met Nan Los, vlak daarvoor. De film mocht pas na zijn dood in 2002 weer vertoond worden.

Het bittere kruid (Kees van Oostrum, 1985)
Schrijfster Marga Minco was niet gelukkig met de verfilming die regisseur Kees van Oostrum maakte van haar deels autobiografische boek Het bittere kruid, over de ondergang van haar familie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zij vond het filmverhaal te veel afwijken van haar boek, en probeerde de titel van de film te laten veranderen. Dit lukte haar niet, omdat zij de rechten had afgestaan. Wel kwam er een nadrukkelijke vermelding op de titelrol te staan dat de schrijfster zich met klem distantieerde van de verfilming van haar boek.

De Ordening (Pieter Kuijpers, 2003)
Voor De Ordening liet regisseur Pieter Kuijpers zich inspireren door het leven van Florentine Rost van Tonningen. De 'Zwarte Weduwe' bleef tot aan haar dood in 2007 strijden voor eerherstel van haar man, NSB-voorman Meindert Rost van Tonningen. In de film wordt gesteld dat hij in 1945 zelfmoord pleegde, terwijl zijn weduwe altijd claimde dat hij na de bevrijding door het verzet is vermoord. De weduwe dreigde met een rechtszaak, maar zag hier uiteindelijk toch van af. 'De makers hebben zich goed ingedekt door mij een andere naam te geven', stelde zij ontstemd.

De Dominee (Gerrard Verhage, 2004).
Het plan voor een film over het leven van Klaas Bruinsma ontstond al in 1992, kort na zijn dood. Maar na diverse bezwaren die nog levende collega's van de crimineel aantekenden, werd besloten af te stappen van de documentairestijl en over te gaan op een meer gedramatiseerde versie van het verhaal. Namen van personages werden veranderd, waaronder de naam van Bruinsma zelf, al bleef regisseur Gerrard Verhage altijd ontkennen gezwicht te zijn voor chantage vanuit de onderwereld.

Off screen (Pieter Kuijpers, 2005).
Regisseur Pieter Kuijpers liet zich voor deze psychologische thriller losjes inspireren door de man die in 2002 de Rembrandttoren gijzelde om te protesteren tegen breedbeeldtelevisie. In eerste instantie zou Philips-topman Gerard Kleisterlee (gespeeld door Jeroen Krabbé) bij naam worden genoemd. Maar toen hij via zijn advocaat protest aantekende, besloot Kuijpers toch de naam van de hoofdpersoon te veranderen.

De Vastgoedfraude (Reinout Oerlemans, 2009)
In 2009 kondigde productiehuis Eyeworks van Reinout Oerlemans de verfilming van het boek De Vastgoedfraude aan, de reconstructie van de grootste fraudezaak uit de Nederlandse geschiedenis. Hierbij werden Philips en Bouwfonds door een groot netwerk van vastgoedmannen voor honderden miljoenen gedupeerd. Maar na een flink aantal juridische dreigementen uit de onderwereld zag Oerlemans er toch van af. Nu liggen de rechten van het boek bij filmproducent Paul Voorthuysen (Schavuit van Oranje).

Scene uit Het Bittere Kruid © ANP
Scene uit 'Als twee druppels water'. © ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden