Heimwee, verlangen en nostalgie naar 1986

Gisteren was de Elfstedentocht, vandaag is de Omloop Het Nieuwsblad: mooier kun je het niet krijgen. Hoera, de winter zit er weer op en de lente komt er godzijdank weer aan, al zullen de renners vanmiddag mogelijk net zo onderkoeld over de streep komen als de schaatsers gisteren. Evert van Benthem won.

De Elfstedentocht in 1986. Beeld anp

De NOS zond vrijdag de veertiende editie van de Tocht der Tochten integraal uit. Dat had de omroep vorig jaar ook al gedaan met de tocht van 1985. Twintig jaar na dato kan volgend jaar op 4 januari ook de laatste Elfstedentocht integraal worden herhaald. Misschien krijgen we dan in 2018 eindelijk weer eens een echte. Het kan vriezen en het kan dooien, maar ooit zal de horrorwinter komen.

Het is een mooi idee om met een ononderbroken televisie-uitzending één dag uit de vergetelheid terug te roepen. Half vijf op lukte niet, maar toen ik later inschakelde werd ik meteen weer wie ik was op 26 februari 1986: een beginnende sportjournalist van de Leeuwarder Courant die voor het eerst Mart Smeets (39) in het echt zag. Mijn chef Siebe (30) kwam ook nog even langs: in 1986 waren de mensen een stuk jonger dan tegenwoordig, dat is nu wel duidelijk.

Het was heerlijke heimweetelevisie. In 1986 was er nog geen vluchtelingencrisis, met de terrorismedreiging viel het mee, er was ook geen IS en Syrië zat nog stevig onder de knoet van Hafez al-Assad, de vader van Bashar. Ruud Lubbers leidde zijn eerste kabinet, Geert Wilders werkte nog bij de Ziekenfondsraad. Het was kortom een kalm en gelukkig jaar met als krent in de pap dus de Elfstedentocht.

De dag na de Elfstedentocht introduceerde president Gorbatsjov in zijn toespraak tot het 27ste Communistische Congres van de Sovjet-Unie twee nieuwe woorden: glasnost en perestrojka. Het zag er allemaal hoopvol uit. Vladimir Poetin was geheim agent voor de KGB in Dresden (Oost-Duitsland).

Oké, dit is een enigszins geïdealiseerde samenvatting van de situatie in de wereld ten tijde van de Elfstedentocht van 1986, maar zo werkt het. Wat je vaak hoort is dit: vroeger was alles beter, tegenwoordig houdt het niet over en de toekomst is bleekjes. Ik weet niet zeker of het in 1986 beter was, al kon je al kijkend naar de beelden van het onbekommerd feestende Friesland gemakkelijk dat gevoel krijgen.

Er was in 1986 geen Facebook, geen WhatsApp, geen Twitter, Instagram of Tumblr - dat scheelde een hoop tijd die je kon besteden aan trainen voor de Elfstedentocht.

Dat de toekomst ongewis is en onvoorspelbaar, is overigens wel waar. We leven nu in de toekomst van 1986 en moet je eens om je heen kijken: wie had dat gedacht. Maar we hebben geen keus. Zoals de filosoof Kierkegaard al zei: 'Het leven kan alleen achterwaarts begrepen worden, maar het moet voorwaarts worden geleefd.'

Voor het begrip, wat 1986 betreft: de Russen vochten op de dag van de Elfstedentocht een hopeloze oorlog uit in Afghanistan (circa honderdduizend doden), er was een slachtpartij aan de gang tussen Iran en Irak (naar schatting meer dan een miljoen doden), er waren burgeroorlogen in Ethiopië, Mozambique, Sri Lanka en Guatemala, de Muur stond nog fier overeind en Hezbollah pleegde terroristische aanslagen in Parijs. Heimwee, verlangen en nostalgie floreren ook dankzij weggezeefde herinneringen en het reinigend vermogen van ons geheugen.

De Omloop Het Nieuwsblad heette in 1986 nog gewoon De Omloop Het Volk en dat jaar werd hij afgelast wegens sneeuw - waaruit eens te meer blijkt dat het heus niet allemaal hosanna was, in 1986.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden