Column

Heimwee naar Louis

Danny Blind, Marco van Basten en Ruud van Nistelrooij zijn voetballers die alles gewonnen hebben wat er te winnen viel. Als voetballer dan.

Waarom wordt zo weinig erkend dat Louis van Gaal gewoon gelijk had? Beeld anp
Waarom wordt zo weinig erkend dat Louis van Gaal gewoon gelijk had?Beeld anp

Nu zijn ze de trainers van het Nederlands voetbalelftal en als trainer hebben ze nog nooit wat gewonnen; Van Nistelrooij was voor zijn benoeming zelfs nog nooit eerste trainer geweest.

Deze drie moeten er over anderhalve week voor zorgen dat Nederland zijn laatste kansje pakt om zich alsnog te kwalificeren voor het Europees kampioenschap van volgend jaar; een kansje dat we niet eens meer in eigen hand hebben.

Je hoopt dan natuurlijk dat de juiste lessen uit de voorgaande nederlagen worden getrokken. Maar wat ik vooral hoorde, was hoe Danny Blind het net als zijn voorganger Guus Hiddink, helemaal gooide op de persoonlijke fouten die werden gemaakt. Janmaat, Martins Indi, Van der Wiel, Cillesen, het hele rijtje kwam weer langs.

Het is een beschamende verklaring die van geen kanten klopt. Je mag toch juist van een coach verlangen dat hij zijn selectie zo samenstelt, de opstelling zo neerzet, zijn spelers zo coacht dat de kans op persoonlijke fouten klein is en in ieder geval de gevolgen ervan niet meteen desastreus zijn?

En laten we wel wezen, er was onlangs een coach die zijn verantwoordelijkheid wel op die manier opvatte: Louis van Gaal. Hij trok voorafgaand aan het wereldkampioenschap van vorig jaar zomer de conclusie dat met name de verdediging van Oranje kwalitatief niet aan de maat was (lees: te veel kans op persoonlijke fouten).

En dus trok hij conclusies. Bijvoorbeeld niemand laten spelen die geen wedstrijdritme heeft (Van der Wiel voorafgaand aan de wedstrijd tegen IJsland: 'Wie heeft dat ooit verzonnen (...) ik kan best een aardig balletje trappen').

En vijf verdedigers bij balverlies in plaats van vier, zodat er achter de verdediger die een foutje maakt altijd nog een ander klaar staat om te corrigeren. Snel omschakelen werd belangrijker dan percentage balbezit. Het vloekte met wat we gewend waren, maar het werkte wel.

Waarom wordt die conclusie dan nu niet gewoon getrokken? Waarom wordt zo weinig erkend dat Louis van Gaal gewoon gelijk had?

Het kan natuurlijk komen omdat ik geen bal verstand van voetbal heb. Misschien heeft Van Gaal wel te veel vijanden gemaakt die hem zijn gelijk niet gunnen, zou ook zomaar kunnen.

Maar misschien ligt het ook nog aan iets anders. Ik herinner me een uitzending van Studio Voetbal vlak na de laatste nederlagen waar tal van experts hun licht lieten schijnen over het falen van Oranje en zelfs Arno Vermeulen, de NOS-journalist die normaliter niet bang is om een knuppel in het hoenderhok te gooien, verklaarde plechtig dat het overal aan lag, 'maar natuurlijk niet aan het systeem', oftewel het feit dat Van Gaal zijn Oranje in een soort 5-3-2 liet voetballen en zijn opvolgers zweren bij 4-3-3.

Natuurlijk ligt het wel aan het systeem. Van Gaal liet zien dat je met een ander systeem zelfs met een kwalitatief beperkte selectie, ver kunt komen. Waarom durft dan niemand dat te zeggen? Het moet zijn omdat je dan aan de Hollandse School komt. En wie aan de Hollandse School komt, komt uiteindelijk ook aan Cruijff.

Ik heb Johan Cruijff wel eens ontmoet en ik vond het een ontmoeting om nooit te vergeten, toch een beetje de werkelijkheid geworden jongensdroom. De verhalen die hij me vertelde, vertel ik nog altijd met trots door en 's mans charisma en vertelkracht zijn bijzonder.

De sterkere variant heb ik zich ook voor mijn ogen zien voltrekken: volwassen intelligente mannen die in de nabijheid van Cruijff elk kritisch vermogen kwijtraken en blijven steken in amechtige bewondering. Misschien zijn het dat soort gevoelens die een eerlijke analyse tot nu toe in de weg hebben gestaan.

Maar het is aan het veranderen. Het is interessant om te zien hoe nu langzaam aan de Nederlandse sportjournalistiek afstand durft te nemen van 4-3-3, de Hollandse School, Johan Cruijff. Zie recente columns van Sjoerd Mossou, Paul Onkenhout, Hugo Borst en Thijs Zonneveld. Om over Van Basten maar te zwijgen.

4-3-3 is een machtig mooi systeem als je daar de goede spelers voor hebt. Maar internationaal is het al lang niet meer de norm. En de spelers hebben we er momenteel zeker niet voor.

Danny Blind was altijd al meer een discipel van Van Gaal dan van Cruijff. Dat mag hij nu laten zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden