Heilzaam daglicht voor binnenshuis

Techniek en New Age, dat levert meestal niet de betrouwbaarste combinaties op. Maar als een leverancier van zachte technologie zich zó kwaad maakt als Jan de Rijk van de firma NaturaLite in Veenendaal, is het misschien toch wel weer het bekijken waard....

De Rijk is distributeur van True-Light lampen, TL-buizen die een licht verspreiden dat alle kleuren bevat die ook in natuurlijk daglicht voorkomen. Volspectrum daglichtlampen, heten zulke buizen in lampenjargon. Daglichtlampen, in normale-mensentaal.

Maar pas op, trekt De Rijk van leer in een persmap, niet elke daglichtlamp op de markt is wat dit betreft de ware. Juist grote merken als Philips (Ra 96) en Osram (Biolux) brengen witte TL-lampen op de markt die gemakshalve wel zo worden genoemd, maar het feitelijk helemaal niet zijn.

Die witte lampen geven maar een paar kleuren licht af, in plaats van alles tussen 280 en 780 nanometer. Hun equivalente kleurtemperatuur is laag: 4200 Kelvin in plaats van 5500. En AV-A en UV-B zitten er helemaal niet in.

'Gesjoemel, ik heb er geen ander woord voor', raast De Rijk desgevraagd nog even door. Mede namens zijn cliëntèle - waarin blijkens zijn referenties de nodige aanhangers van natuurgeneeswijzen en antroposofie - is hij een voorlichtingscampagne begonnen.

Zij weten, net als De Rijk, hoe heilzaam natuurlijk licht is. Gebrek aan daglicht kan blijkens onderzoek leiden tot slaapstoornissen, hoofdpijn, onpasselijkheid en depressies. De distributeur heeft desgewenst zelfs een heus wetenschappelijk artikel dat aantoont dat licht prostaatkanker kan voorkomen (voor het onderzoek zijn TrueLight lampen gebruikt). Ook zijn er veel werksituaties waar natuurlijk daglicht essentieel is, zoals bij het beoordelen van kleuren. Tandartsen, dermatologen en drukkers kunnen niet zonder.

De TrueLight lampen, die worden gemaakt door Aura Light in het Zweedse Karlskrona, zijn ooit ontwikkeld in de Verenigde Staten voor het nabootsen van daglicht in onderzeeërs. Ze bevatten speciale natuurlijke fosforpoeders die licht uitzenden op tal van golflengten. Bovendien zijn de buislampen gevuld met zuiver argon en zijn de beide elektroden slijtvaster, zodat ze langer stabiel zijn en wel vijfmaal zo lang meegaan als een goedkope TL-buis.

Dat alles onder het motto: echter is beter. En daar is De Rijk inmiddels ook in de praktijk van overtuigd geraakt. In het onderaardse magazijn van het Academisch Ziekenhuis Maastricht is men van zijn hoofdpijn af. Bij het ziekenfonds DSW in Schiedam zweren ze erbij, althans op kantoor - ze worden niet vergoed. Zelfs de technische dienst van het Rivm zegt er blij mee te zijn. Dat heeft het nu gepensioneerde hoofd tenminste ooit verklaard.

Indrukwekkend? Prof.dr.ir. Ton Begemann, hoogleraar verlichtingskunde aan de TU Eindhoven, vindt van niet. Het staat vast, begint hij nog mild, dat licht invloed heeft op de gezondheid. Licht prikkelt via de ogen de pijnappelklier, die het hormoonstelsel en de biologische klok reguleert. Het principe wordt benut bij lichttherapie tegen winterdepressie. Philips maakt er zelfs lampen voor.

Maar daarbij speelt lichtintensiteit een veel grotere rol dan het exacte spectrum van de gebruikte lampen, weet Begemann uit eigen onderzoek, onder meer voor datzelfde Philips. 'Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat een volledig gevuld spectrum beter is dan een beperkter deel. Het is in mijn ogen onzin om van die dure lampen aan te schaffen.'

In Veenendaal is distributeur De Rijk niet van de Eindhovense scepsis onder de indruk. 'Weet u, het is gewoon heel ingewikkeld om onderzoek te doen naar de invloed van kunstlicht op het algeheel welbevinden van mensen. Dat dit niet lukt, betekent nog niet dat mijn klanten maar wat verzinnen als ze zeggen dat ze zich lekkerder voelen', aldus De Rijk.

Al kan dat, laat hij maar eerlijk wezen, in voorkomende gevallen natuurlijk ook komen doordat het ophangen van speciale lampen een vorm van aandacht is waaraan sommige werknemers nu eenmaal behoefte hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden