Heffing voor EU-landen die geen vluchtelingen willen opnemen
EU-landen die geen vluchtelingen willen opnemen moeten hun verplichtingen kunnen afkopen. Per geweigerde vluchteling dient de lidstaat 250 duizend euro te betalen, geld dat naar de landen gaat die dan meer migranten onderdak moeten bieden. Deze 'solidariteitsheffing' maakt deel uit van een nieuw Europees asielbeleid, waarvoor de Europese Commissie woensdag haar voorstel presenteert.
De afkoopsom kan nog veranderen tijdens het debat in de Commissie, zeggen betrokken EU-ambtenaren. 'Maar veel lager zal het vermoedelijk niet worden. Het mag geen koopje zijn.' De Commissie hoopt met dit opmerkelijke idee te voorkomen dat een eerlijker asielbeleid - om landen als Griekenland en Italië te ontlasten - wordt gefrustreerd door landen als Hongarije en Slowakije die geen migranten willen toelaten.
Correctiemechanisme
In het nieuwe asielbeleid blijven de lidstaten verantwoordelijk voor de opvang van asielzoekers die zich melden. Als de druk op een land te hoog wordt, treedt echter automatisch een 'correctiemechanisme' in werking. Dan moeten de andere lidstaten een deel van de vluchtelingen uit het overspoelde land overnemen. De verdeelsleutel is gemaakt op basis van de bevolkingsomvang en de welvaart (bruto binnenlands product).
Een eerder spreidingsplan om 160 duizend migranten uit vooral Griekenland en Italië over te nemen, heeft nauwelijks tot resultaat geleid. Sinds september vorig jaar zijn er circa 1500 migranten overgeplaatst. Vooral de Oost-Europese en Baltische staten liggen dwars, zij willen niets weten van 'Brusselse asielquota'.
EU-diplomaten verwachten dan ook grote weerstand van de lidstaten die samen met het Europees Parlement het nieuwe asielbeleid moeten goedkeuren. Hongarije kondigde dinsdag een referendum aan voor dit najaar waarin de Hongaren zich over Brusselse asielquota kunnen uitspreken.
Scepsis
Verschillende diplomaten uitten dinsdag hun scepsis over de afkoopsom van 250 duizend euro per migrant om blokkades in de lidstaten te omzeilen. De kosten zouden te hoog zijn en daardoor nog meer verzet oproepen in de betrokken landen. Een land als Polen wordt geacht bijna 12 duizend migranten op te nemen van de (op papier) verdeelde 160 duizend. Als Warschau een dergelijk aantal in de toekomst wil afkopen, kost dat 3 miljard euro. Voor het kleinere Slowakije bedraagt de rekening 572 miljoen euro. Waarschijnlijker is dat een onwillig land gewoon niet meewerkt en het laat aankomen op een jarenlange procedure bij het Hof van Justitie in Luxemburg.
Naast het nieuwe asielbeleid stelt de Commissie vanmiddag voor de visumplicht voor Turkse toeristen onder voorwaarden op te heffen. Volgens de Commissie heeft Ankara aan vrijwel alle gestelde eisen voldaan. Dinsdag vinkte de Turkse regering er weer eentje af door burgers uit alle EU-landen - inclusief Cyprus - toe te staan zonder visum naar Turkije te reizen. Er staan nu nog 7 punten open.
De Commissie verwacht dat die voor eind juni zijn vervuld. Onder die voorwaarde zal ze voorstellen Turkije van de lijst visumplichtige landen af te halen. De EU beloofde dat in ruil voor de Turkse bereidheid alle vluchtelingen uit Griekenland terug te nemen en de mensensmokkel te bestrijden.
