Hefboom vreet aan pensioenen

De woekerpolissen zijn gerepareerd, maar er wordt ook nu geknabbeld aan de pensioenpotjes...

Ooit een beleggingspotje afgesloten voor later, dat bij nader inzien leeg bleek te zijn? Goede kans dat niet alleen de belabberde beleggingsrendementen daaraan debet waren, maar dat ook de beruchte negatieve hefboom zijn werk heeft gedaan. U betaalde naar alle waarschijnlijkheid een premie voor een overlijdensrisicoverzekering (orv) die hoger werd naarmate het beleggingsresultaat minder werd.

Onder de prachtige noemer universal life risk bleef dit addertje onder het gras verborgen voor de argeloze verzekeringsklant. U leefde in de veronderstelling dat de orv-premie gelijk bleef en realiseerde u niet dat de premie inmiddels hoger werd dan uw inleg voor de beleggingsverzekering. En dat die premie in extreme gevallen zelfs het restant van uw polis opvrat.

Mensen die in een deze schrijnende financiële situatie zijn beland, hebben eindelijk zicht op verlossing. Maandag maakten Stichting Verliespolis, Stichting Woekerpolisclaim en Aegon bekend een regeling te hebben uitgewerkt voor schrijnende gevallen. De belangenorganisaties hopen dat de andere grote verzekeraars het voorbeeld volgen van Aegon.

De afspraak is een uitwerking van de compensatieregelingen voor de woekerpolissen die vorig jaar met de individuele verzekeraars zijn vastgesteld. In totaal hebben de verzekeraars 2,5 miljard euro uitgetrokken om de polishouders te compenseren. De vijf grote verzekeraars, Aegon, Nationale Nederlanden, Fortis en Delta Lloyd hebben daarvan bijna 320 miljoen gereserveerd voor een stroppenpot voor de zwaarste gevallen.

Met Aegon die hiervoor 80 miljoen had gereserveerd, is hier nu als eerste concrete invulling aan gegeven. In aanmerking voor de regeling voor ‘schrijnende gevallen’ komen niet alleen personen die slachtoffer zijn geworden van een opgelopen premie voor de overlijdensrisicoverzekering, maar ook zij die hun polis hebben moeten afkopen vanwege werkloosheid of arbeidsongeschiktheid. Ook mensen met polissen met een waarde boven de 100 duizend euro, zoals bij een langlopende hypotheeklening, worden extra gecompenseerd.

Volgens Errol Keyner van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) die is vertegenwoordigd in Stichting Verliespolis, pakt de compensatieregeling van vorig jaar in de meeste gevallen gunstig uit. ‘Maar’, zegt Errol Keyner van de VEB, ‘niet voor iedereen. Vandaar dat daarvoor een extra reservering nodig was.’

Keyner wijst erop dat de coulanceregeling is bedoeld voor gevallen ‘waar geen redden meer aan is’. Het gaat dan om polissen die al zijn afgelopen of bijna aflopen, waarvan de waarde vrijwel is opgesoupeerd aan kosten die verzekeraars inhielden en hefboomconstructies met gekoppelde verzekeringen. Verzekeraars moeten verzekerden hierover zelf benaderen en hun een oplossing aanbieden.

Gedupeerde beleggers die wegens arbeidsongeschiktheid of werkloosheid in de problemen zijn gekomen, moeten zich zelf melden wanneer ze denken in aanmerking te komen voor een coulanceregeling. Verder is afgesproken dat verzekeraars hun verzekerden of tussenpersonen waarschuwen als ze zien dat klanten beschikken over riskante polissen op termijn.

Keyner: ‘Toekomstige schrijnende gevallen kunnen worden voorkomen door op tijd aan de knoppen te draaien. Zo kan bijvoorbeeld met de klant worden afgesproken om de hoogte van de overlijdensrisicoverzekering te verlagen om te voorkomen dat de premie te veel drukt op de waarde van de polis.’

Voor polishouders die meer dan een ton aan vermogen opbouwen – bijvoorbeeld voor de aflossing van een hypotheek – is met Aegon afgesproken dat de kosten boven dat bedrag verlaagd worden naar 1,5 procent. Eerder werd in de compensatieregeling afgesproken dat de jaarlijkse kosten die de verzekeraar mag inhouden voor het beheer van de polis, is gemaximeerd op 2,45 procent van het opgebouwde vermogen.

Toch is hiermee geen einde gekomen aan de woekerpolisaffaire. Volgens financieel planner Iris Brik van het onafhankelijke Rotterdamse kantoor FineTuning komen houders van een woekerpensioen er nog steeds bekaaid af. Dit voorjaar spraken het Verbond van Verzekeraars, de Stichting van de Arbeid en de Ombudsman Financiële Dienstverlening een regeling af speciaal voor woekerpensioenen. Het gaat om pensioenen die afgesloten worden door kleine bedrijven – zogeheten beschikbare premieregelingen (bpr). Ook hier zijn de kosten gemaximeerd op 1,5 procent, maar bij de pensioenen wordt daarnaast nog 9,5 procent ingehouden op de ingelegde premies.

Volgens Brik is de regeling alles behalve transparant. Bovendien zijn geen afspraken gemaakt over de orv-premie. ‘Aan klanten is meestal niet verteld dat de premie stijgt met de leeftijd. Die hefboom blijft gewoon zijn werk doen’, zegt Brik. ‘Ik zie in mijn praktijk de meest schrijnende gevallen langs komen.’

Volgens het Verbond van Verzekeraars wordt de regeling mogelijk nog aangepast. ‘We hebben er nog geen zicht op of het hefboomprobleem zich ook voordoet bij pensioenen’, aldus Peter Koopman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden