Heen en weer

De rijstkorrel...

Theo Jansen

Het is een grappig gezicht, een rijstkorreltje in de weer, heen en weer, heen en weer, heen en weer, heen en weer, zoals in het liedje van Drs. P. Gooi een theelepel gekookte rijstkorrels in een glas spa en de rijstkorrels lijken op een kudde mieren die hun eieren aan het verslepen zijn.

De regendruppel.

Op de daken in deze wereld valt jaarlijks een enorme hoeveelheid water. De regendruppels verzamelen zich in de dakgoot, stromen door de regenpijp en gaan driftig op zoek naar een riool, rivier of stroompje om de zee te bereiken. Op de een op andere manier weten ze de weg altijd te vinden. Duizenden kilometers leggen zij af. Een regendruppel heeft geen hersenen, toch doet zijn oriëntatievermogen niet onder voor dat van de postduif. Overal, op de gehele aarde, voeren de regendruppels de repeterende beweging uit tussen land en zee. Het lijken wel trekvogels.

Want, zoals bekend voeren niet alleen de vleugels van een trekvogel een op en neer gaande beweging uit. Nee, de trekvogel zelf, als geheel, gaat intercontinentaal heen en weer, aangestuurd door de seizoenen.

U hebt het begrepen: er gaat veel heen en weer. We leven in een wereld waarin een toestand een volgende toestand genereert. Een oorzaak genereert een gevolg. Bij een heen en weer gaande beweging genereert die laatste toestand weer de oorspronkelijke toestand.

We kunnen de repeterende bewegingen vergelijken met een bijzondere situatie bij het lootjes trekken voor sinterklaasavond. In een mandje worden briefjes met de namen van de deelnemers gedaan. Ieder trekt een briefje.

U weet vast wel uit ervaring dat na de sinterklaasavond soms bleek dat twee deelnemers elkaar getrokken hadden. Piet had Marie en Marie had Piet.

Een belangrijk deel van de schepping van dit heelal bestond uit het verbinden van de toestanden; gevolgen werden gekoppeld aan de oorzaken.

Het toeval wilde dat er af en toe twee toestanden aan elkaar vast kwamen te zitten zoals Piet en Marie. Dat leverde repeterende bewegingen op.

Nu is er op sinterklaasavond natuurlijk maar een beperkt aantal deelnemers; in het heelal zijn ontelbaar veel toestanden mogelijk. De kans dat toestanden elkaar trekken is klein, zou je zeggen. Toch valt dat in de praktijk mee.

Met de computer kun je sinterklaasavonden simuleren met ontelbaar veel deelnemers. Telkens blijken de kringlopen zich te manifesteren. Via een aantal tussentoestanden ontstaat uiteindelijk weer de oorspronkelijke toestand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden