Heen en weer schakelen van hysterie naar berusting

Hitlers geliefde van Stefan Kolditz, regie Chris Junge. In Gasthuistheater Amsterdam t/m 29 november...

HEIN JANSSEN

THEATER

The Pornografic Wall, tekst en regie John Roman Baker. In COC Theater Amsterdam t/m 11 december.

Toen De Trust laatst een voorstelling gaf in de ambtswoning van de Amsterdamse burgemeester Patijn, zei hij dat het niet de bedoeling was dat in zijn huis vaker toneel zou worden gespeeld. 'Er zijn in Amsterdam genoeg schuifdeuren om toneel tussen te spelen', aldus Patijn.

Zo is dat. Maar wat voor theater wordt er tussen al die schuifdeuren gemaakt?

Onder heel veel meer zijn er nu twee producties in het kleine circuit die vanwege het onderwerp nieuwsgierig maken. Beide gaan ze over de hunkering van de individuele mens naar de grote liefde, en beide hoofdpersonen bevinden zich in een extreme situatie.

In het Gasthuistheater speelt actrice Yardeen Roos de monoloog Eva, Hitlers geliefde naar een tekst van Stefan Kolditz. We treffen Eva Braun op 30 april 1945 in de bunker in Berlijn, vlak voor ze samen met Hitler zelfmoord pleegt. Ze kijkt terug op haar leven en vraagt zich af hoe het zover heeft kunnen komen met dat onschuldige winkelmeisje, dat ze ooit was. De gekte is al een beetje in haar gekropen, ze fantaseert dat haar leven één grote Hollywood-film is, waarin zij gespeeld wordt door Zarah Leander en Hitler door Clark Gable. Ze praat over intieme details en over zijn charmes. Van politiek weet ze niets - 'ik heb nooit begrepen wat hij tegen Joden heeft'.

Yardeen Roos is een goed actrice, maar met het heen en weer schakelen tussen hysterie en berusting die deze tekst vraagt, weet ze niet goed raad. Haar tekstbehandeling is vrij monotoon en een tikkeltje te beschaafd. Bovendien weet Kolditz in zijn stuk niet een antwoord te geven op de allesomvattende vraag waarom een vrouw als Eva Braun haar leven in dienst stelt van die ene man.

Regisseur Chris Junge heeft op het toneel een filmscherm neergezet waarop hij beelden van het liefdespaar laat zien, maar ook de verschrikkingen van de oorlog. Licht, geluid, toneelbeeld, het is allemaal prima in orde en toch is Eva, Hitlers geliefde niet meer dan onderhoudend. Dat is bij zo'n onderwerp niet voldoende.

Een filmscherm is ook prominent aanwezig in The Pornografic Wall, een stuk van John Roman Baker dat zich afspeelt in een Amsterdams jongensbordeel. Het is te zien op de zolder van het COC-gebouw waar een theater is gevestigd. Inhoudelijk is The Pornografic Wall zeker verontrustend. Hoofdpersoon is Milan, een jonge Tsjech die naar Nederland is gekomen en de kost verdient als prijsjongen in een bordeel. Met zijn onschuldige blik verleidt hij de mannen, maar van binnen is hij ijskoud. Om hem heen cirkelen de bordeelbaas en een suffige Nederlandse klant die met hem trouwen wil. Maar Milan, met zijn negentien jaar al stokoud, wil alleen maar vrij zijn, het geeft niet hoe.

Het barst van de thema's in dit stuk dat helaas ontsierd wordt door overbodige filmbeelden van porno en geweld, en door een wat larmoyante ontknoping.

Jammer is bovendien dat door twee van de drie acteurs slecht wordt gespeeld. Alleen Koen Smit, dit jaar afgestudeerd aan de Akademie voor Kleinkunst in Amsterdam, is overtuigend als de Tsjechische schandknaap, een rol die hij met lef en de juiste inleving speelt.

Hein Janssen

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden