Heel veel goede pop op North Sea Jazz, het publiek lijkt er bang van

Usher & The Roots stuwen de zaal naar hoger sferen

Gladys Knight, Steve Winwood, Mary J. Blige: er staat wel heel veel goede pop op North Sea Jazz. Het publiek lijkt er haast bang van. Gelukkig zijn daar Usher & The Roots, die de zaal naar hoger sferen stuwen.

Joss Stone Beeld Daniel Cohen

Je kunt ze op twee manieren meekrijgen. Of de toeschouwers eten sowieso uit je hand en doen wat je van ze verlangt zonder dat je het hoeft te vragen. Of het publiek heeft een duwtje nodig, een kleine aansporing van de artiest, om samen de sfeer in de zaal te verhogen door mee te klappen of te zingen.

Gladys Knight heeft er een beetje een hekel aan, zegt ze op de tweede dag van het North Sea Jazz Festival. 'Je weet wel, van die artiesten die het podium oplopen en meteen roepen van 'Come on put your hands together.' Waarvoor? Je hebt nog geen noot gezongen!' Gelach en herkenning van de ervaringsdeskundigen in de Nilezaal. Yep, wij als publiek, we hebben het allemaal meegemaakt. Maar het is voor de 73-jarige soulzangeres ook de aankondiging dat zij zich er nu toch even aan gaat bezondigen: de oproep tot publieksparticipatie.

Knight krijgt carte blanche van het publiek. Je voelt meteen dat de zaal zich wil verbinden met wat er op het op het podium gebeurt. Knights uitvoering van haar liefdesliedjes is indrukwekkend. Ze monden uit in met volle overgave beleden smeekbeden, zoals Part Time Love of sterven weg in een laatste natrillende noot, zoals The Way We Were. Dus als ze oproept om, samen met haar, de gospelkracht van Sam Smiths grootste hit op te diepen door mee te zingen, zoemt de hele zaal van 'Stay with me'.

In Knights optreden zijn kracht en tederheid aan elkaar geklonken. Dan vergeef je de souldiva haar gebabbel als oma die koketteert met haar onwetendheid van dat moderne gedoe als social media. Knight deelt en draagt uit. Daar hoort wat gebabbel bij.

The Roots-zanger Black Thought. Beeld Daniel Cohen

Maar vooral de eerste dag van het North Sea Jazz festival is publieksaansporing geen overbodige luxe. De bezoekers lijken afwachtend. Misschien komt dat juist door de overvloed aan kwaliteit. De toeschouwers lijken uitingen van het wijgevoel op te schorten tot ze hebben gecheckt in de zaal ernaast of het gras er niet groener is. Cory Henry, toetsenist van de New Yorkse fusionband Snarky Puppy, die vrijdag met zijn eigen band Funk Apostles optreedt, heeft er een beetje last van. Als hij Controversy van Prince laat uitmonden in een elektrofunkjam, valt hem slechts een ritmisch geknik ten deel als milde goedkeuring. Alsof je een dampende pot funk voorzet en je gasten slechts uit beleefdheid een hapje nemen.

De Engelse Jamie Lidell, die als liedjesschrijver vintagesoul heruitvindt en zich laat bezoeken door de muzen van Al Green en Stevie Wonder, levert ook live, met een perfect op elkaar ingespeelde band, een strakke prestatie. Je voelt hoe de kermend schreeuwende Lidell zijn hele muzikale arsenaal inzet voor een publiek dat lauwwarm blijft. Joss Stone dingt opzichtiger naar de gunsten van haar publiek door er gewoon om te vragen. Maar elke keer als de Engelse zangeres oproept om haar voorbeeld na te volgen met een zanglijntje, voelt het als een onderbreking van een set die al te veel voortkabbelt om nog echt van de grond te komen.

Grace Jones is theatraal genoeg om de aandacht vast te houden. Met bodypaint, een andere hoofdtooi per liedje en een mannelijke paaldanser wil het wel lukken. Maar de kostuumwisselingen van de diva halen de vaart uit het concert.

Soms werkt de entourage ook niet mee. Wie Steve Winwood wil horen, moet braaf in een stoeltje zitten in de Amazonzaal. Ingetogen liedjes uit Winwoods repertoire lijden daar niet onder, maar bij klappers als I'm a Man en Them Changes voel je je vastgeketend. Temeer omdat Winwoods band een energie kan oproepen die omgekeerd evenredig is met zijn compactheid. Vier man en Winwood zijn wendbaar als water. Geen bassist! Winwood verzorgt de lage tonen met de pedalen van zijn hammondorgel en hij heeft een blazer (Paul Booth) die (bijna) tegelijk toetsen en saxofoon speelt en achtergrond zingt. Winwoods hese soulstem heeft niets aan kracht ingeboet, al is hij al 69. Alles wat hij doet, klinkt trefzeker. Met minimale publieksinteractie bereikt hij een maximaal effect: in een wonderbaarlijke verrijzenis geeft The Amazonzaal Winwood na zijn hit Higher Love een staande ovatie.

Sampha, de Engelse r &b'er wiens debuutalbum Process dit jaar hoge ogen gooide, ontroert door de combinatie van zijn warme stem met subtiele elektronica.

De zorgvuldig gecomponeerde liedjes van de Engelse Laura Mvula doen dat ook, maar dan in een halflege Maaszaal. Dat is het risico als je op een festival je repertoire breekbaar en ingetogen houdt.

Jef Neve en Typhoon. Beeld Daniel Cohen

R&b-diva Mary J. Blige neemt het zekere voor het onzekere en gaat er vol in met veel volume. Toch voelt het optreden van Blige, die veel van haar hits in een medley stopt, een beetje als routine. Het heilige vuur op waakvlam.

Opmerkelijk om te zien hoezeer de aanpak van de queen mum van de r&b verschilt van die van een nieuwe ster als Solange, de zangeres die sinds haar album A Seat at the Table de typering 'zusje van Beyoncé' is ontgroeid. In eerste instantie intrigeert haar gestileerde show. Alleen rood en wit licht worden gebruikt, de hele band is in het rood gestoken en voert een soort synchroon minimalistisch bewegingstheater uit. Solange heeft een meer meisjesachtige stem dan haar oudere zus, met fraaie hoge uithalen die vervliegen of fraai opgaan in de harmonieën met haar koortje. Maar er verandert te weinig in vorm en tempo om de spanning het hele concert vast te houden. Pas aan het eind sluipt er wat losheid in en krijgt het cleane optreden het reliëf waarnaar je snakt.

Klaarovers

Elk festival moet de bezoekersstromen in goede banen leiden. Ook al is dat nog zo slim aangepakt, onvoorziene situaties zijn er altijd. Dus heeft het North Sea Jazz zijn eigen verkeersregelaars. Waar de kanalen tussen de zalen soms verstopt leken te raken, stonden nu de beveiligers annex klaarovers paraat met bordjes verboden toegang en eenrichtingsverkeer. Zelfs de bewegwijzering was live.

Er is vrijdag wel degelijk een act waaraan alles klopt en waar band en publiek elkaar spontaan naar hoger sferen stuwen: Usher & The Roots. Met een band die opereert als een gesmeerde machine maakt Usher de zaal warm met een funkmedley voordat hij zijn eigen romantische wereld induikt. De spanning blijft erin, zelfs in de langzamere nummers. The Roots voelen haarfijn aan wat muzikaal nodig is om het publiek bij de les te houden. Niet met verbale aan-sporingen om fijn mee te doen, maar gewoon door te musiceren op het scherp van de snede, met verrassende breaks, geweldige soli en koortjes die je laten zweven.

Geen wonder dat, toen Usher in Let it Burn zijn liefdesverdriet op steeds zachter volume bezong, het publiek hem en masse bijstond als een warm 'oe oe'-koortje. Hij hoefde het niet eens te vragen.

The Roots Beeld Daniel Cohen

North Sea Jazz zat dit jaar propvol pure jazz

Klagers zijn kansloos: North Sea Jazz zit dit jaar propvol pure jazz - en vaak van eigen bodem. En dan al die goeie pop óók nog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.