NieuwsOnline onderwijs

Heel onderwijzend Nederland in de weer met virtuele klaslokalen

Overal in het land kwamen docenten maandag bijeen op doodstille basisscholen, mbo’s, hogescholen en universiteiten. Zij moeten zo snel mogelijk een plan bedenken zodat scholieren en studenten les kunnen krijgen vanuit huis. Maar hoe doe je dat?

Op de Agora school, onderdeel van het Montessori College, ontmoeten basis- en voortgezet onderwijs elkaar.Beeld Marcel van den Bergh

Kleuterjuffen die dagelijks een video opnemen zodat ze hun leerlingen alsnog kunnen voorlezen. Presentaties van profielwerkstukken van middelbare scholieren die als filmpje moeten worden opgestuurd. Digitale vragenuurtjes. En hoogleraren die in lege collegezalen de lesstof behandelen via een live verbinding.

Terwijl leerlingen en studenten thuis zitten, kwamen de docenten maandag bijeen. Tjerk de Blok, teamleider en docent natuurkunde aan het Haagse Segbroek College, vond het ‘surrealistische ervaring’. In de anders zo drukke scholengemeenschap, die ruim tweeduizend leerlingen telt, bleven gangen en lokalen leeg. Een aantal scholieren kwam naar school om boeken en andere spullen op te halen en om te vragen wat er de rest van het schooljaar gaat gebeuren. Maar niemand die daar een duidelijk antwoord op had.

De belangrijkste vraag waar medewerkers van het onderwijs deze week voor staan is: hoe organiseer je ‘lesgeven op afstand’? ‘Er zijn vele wegen die naar Rome leiden’, zegt Jan van de Ven van onderwijsorganisatie PO in Actie. Hij werkte maandag als invaller op een basisschool in het Limburgse Bergen. Leraren van die school zullen begin deze week langs de deuren van de leerlingen gaan om daar plastic zakken met lesmateriaal aan de deurklink te hangen. ‘Iedereen pakt het op zijn eigen manier aan: sommige scholen kiezen ervoor om alles digitaal te doen, andere verstrekken werkboekjes voor thuis. Via sociale media worden volop tips uitgewisseld.’

Ook uit een rondgang langs andere scholen en onderwijsorganisaties rijst een divers beeld. Zo laat de Universiteit van Leiden weten een week nodig te hebben om onderwijs op afstand te organiseren. En ook veel mbo-scholen zijn nog bezig met de voorbereiding, zegt een woordvoerder. 

Zo min mogelijk studievertraging

‘Alle scholen zijn nu keihard bezig met de vraag: hoe pakken we dit voor alle opleidingen aan en hoe zorgen we dat studenten zo min mogelijk studievertraging oplopen. We brengen ook in kaart wat de maatregelen voor stages en eindexamens betekenen.’

Elders werd maandag wel meteen begonnen met de lessen op afstand. Zo vertelde de 22-jarige Jean Paul maandag aan Trajectum, het blad van de Hogeschool Utrecht, dat hij ‘as we speak een digitaal college aan het volgen’ was. Via Microsoft Teams kreeg hij met 25 anderen de les. ‘Dat is even wennen, want het loopt vaak vast en we praten door elkaar heen. Maar over drie weken gaat het vast vanzelf.’

‘Het is heftig, maar we moeten creatief zijn’, zegt de woordvoerder van de Vereniging van Universiteiten. Zo organiseert de Universiteit Wageningen komende zaterdag de open dag dit keer niet in Wageningen, ‘maar online bij je thuis’. En heeft de Universiteit van Nederland – een online-onderwijsplatform – universiteiten aangeboden om gratis colleges te komen opnemen in een mobiele studio.

Ook Erik Visser, rector van het Maarssense Niftarlake College, verwacht dat het wel gaat lukken om 1.700 leerlingen drie weken lang onderwijs op afstand te geven. Zijn scholieren zijn al gewend om veel op iPads te werken, zegt hij. ‘En we doen al veel in onze elektronische leeromgeving. We zullen die digitale mogelijkheden nog meer benutten dan anders.’

Waar hij zich wel zorgen over maakt zijn de eindexamens. ‘We zijn tot 6 april dicht, en we hebben dan ook nog een meivakantie. Dan hou je nog maar tien echte lesdagen over tot aan het schoolexamen.’ Feitelijk is dat te krap, stelt hij. ‘We kijken reikhalzend uit naar de mogelijkheden die we als school geboden krijgen om eventueel het proces anders in te richten.’

Nauwelijks kinderen naar extra opvang

Op de eerste dag van de schoolsluiting is er nauwelijks gebruikgemaakt van de extra opvang voor kinderen van ouders met cruciale beroepen. Uit een enquête van PO in Actie blijkt dat op bijna de helft van de basisscholen geen kinderen van ouders uit cruciale sectoren zijn gebracht. Op de scholen waar wel kinderen zijn afgeleverd, gaat het veelal om minder dan tien kinderen. ‘Dat wil niet zeggen dat ouders later ook geen gebruik zullen maken van deze mogelijkheid’, zegt Jan van de Ven. ‘Schoolleiders zijn nu aan het inventariseren wie ze komende weken kunnen verwachten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden